Από τις 12 Ιουνίου, το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο αρχίζει να εφαρμόζεται, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και κυρίως η Ελλάδα, θα διαχειρίζονται τις παράτυπες αφίξεις μεταναστών και προσφύγων.
Το νέο σύστημα επικεντρώνεται σε δύο βασικούς άξονες: τον υποχρεωτικό προέλεγχο (screening) όλων των παράτυπων εισερχομένων και την ταχύτερη διαδικασία ασύλου μέσω fast-track διαδικασιών με αυστηρά χρονοδιαγράμματα.
Η κυβέρνηση θεωρεί το νέο Σύμφωνο ως μια πιο σφιχτή και λειτουργική ευρωπαϊκή απάντηση στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση των συνόρων και στην ταχύτερη καταγραφή και επιστροφή όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, έχει τονίσει την ανάγκη διαχωρισμού προσφύγων και παράνομων μεταναστών, προειδοποιώντας ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να εφαρμόσει σκληρότερα μέτρα εάν η πίεση στα σύνορα αυξηθεί.
Το νέο Σύμφωνο περιλαμβάνει επίσης τον υποχρεωτικό προέλεγχο στα σύνορα, ο οποίος περιλαμβάνει εξακρίβωση ταυτότητας, λήψη βιομετρικών δεδομένων και διασταύρωση στοιχείων με ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων. Ο Διοικητής της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριος Καλέας, αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, με μια πιο οργανωμένη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες ασύλου, με στόχο να περιοριστούν οι πολυάριθμες εκκρεμότητες. Οι αιτήσεις θα εξετάζονται ταχύτερα, με ειδική αντιμετώπιση για αιτούντες από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου, ενώ οι διαδικασίες θα γίνονται σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές κοντά στα σύνορα.
Η επιτυχία του νέου πλαισίου εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων αρχών και την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι χώρες πρώτης γραμμής θα λάβουν τη βοήθεια που χρειάζονται.
