«Το ραντεβού στην ιστορία δεν πρέπει να το χάσουμε», τόνισε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, αναφερόμενη στη συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 16. Η ίδια υπογράμμισε ότι το ζήτημα αφορά τόσο την ιστορική και πολιτιστική συνέχεια όσο και τον τρόπο οργάνωσης της ανώτατης εκπαίδευσης.
Η κ. Ζαχαράκη υπεραμύνθηκε «της ανάγκης αναθεώρησης και όχι κατάργησης του άρθρου 16», σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι «η εκπαίδευση είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό».
«Δεν συζητούμε την κατάργηση του άρθρου 16. Το άρθρο 16 περιέχει θεμελιώδεις εγγυήσεις για την Παιδεία, την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αποστολή του δημόσιου πανεπιστημίου. Αυτές τις εγγυήσεις θέλουμε να τις προστατεύσουμε.
Αναθεωρούμε τη συγκεκριμένη απαγόρευση που δεν επιτρέπει την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, ακόμη και όταν αυτά πληρούν υψηλές ακαδημαϊκές προϋποθέσεις.
Με αυτόν τον τρόπο αίρουμε τις ερμηνευτικές αμφισβητήσεις και εξασφαλίζουμε θεσμική καθαρότητα και ασφάλεια δικαίου», είπε η υπουργός Παιδείας, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Παράλληλα, ανέφερε ότι «η πρόταση της κυβέρνησης της ΝΔ για το άρθρο 16 περιλαμβάνει και δύο διατάξεις με ιδιαίτερο συμβολικό βάρος: την προστασία της ελληνικής σημαίας, ως συμβόλου της εθνικής ενότητας και της ιστορικής συνέχειας της χώρας, και τη μέριμνα της Πολιτείας για την προστασία, την καλλιέργεια και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας, ως ζωντανού φορέα παιδείας, πολιτισμού και συλλογικής μνήμης».
Η κ. Ζαχαράκη μίλησε «για μία αναθεώρηση που ανταποκρίνεται και στη θεσμική εξέλιξη των τελευταίων ετών», επισημαίνοντας ότι «η Πολιτεία έχει ήδη διαμορφώσει ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, ενώ η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας επιβεβαίωσε τη συνταγματικότητα των πρόσφατων ρυθμίσεων και την πλήρη εναρμόνισή τους με το Ενωσιακό Δίκαιο».
«Η συνταγματική αναθεώρηση έρχεται τώρα να ολοκληρώσει αυτή τη διαδρομή, αίροντας οριστικά κάθε αβεβαιότητα και εξασφαλίζοντας ένα καθαρό και σταθερό θεσμικό περιβάλλον για φοιτητές, πανεπιστήμια και κοινωνία», σημείωσε και πρόσθεσε:
«Η αναθεώρηση αυτή είναι πράγματι ένα καθυστερημένο βήμα. Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να γίνει προσεκτικά. Περισσότερες δυνατότητες, με περισσότερες εγγυήσεις. Η εκπαίδευση είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό.
Δημόσιο αγαθό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί να παρέχεται μόνο από κρατικούς φορείς. Σημαίνει δημόσια ευθύνη: σαφείς κανόνες, αποτελεσματικό κρατικό έλεγχο και ισχυρές ακαδημαϊκές εγγυήσεις για κάθε πανεπιστήμιο, ανεξάρτητα από τη νομική του μορφή.
Η συνταγματική απαγόρευση δεν εξαφάνισε τη μη κρατική ανώτατη εκπαίδευση. Την άφησε έξω από την Ελλάδα ή σε ένα θεσμικά ασαφές πεδίο μέσα στη χώρα. Η αναθεώρηση λοιπόν έρχεται να αντικαταστήσει αυτή την ασάφεια με ακαδημαϊκά κριτήρια, διαφάνεια και ουσιαστική κρατική εποπτεία».
Στη συνέχεια, η υπουργός Παιδείας μίλησε «για μια συνταγματική αναθεώρηση που μας υποχρεώνει να σκεφτούμε πέρα από τη διάρκεια μίας κυβέρνησης και μίας κοινοβουλευτικής περιόδου».
«Δεν καλούμαστε να αποφασίσουμε ποιος θα κερδίσει σήμερα μία κομματική αντιπαράθεση. Καλούμαστε να καθορίσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα σπουδάζει, θα ερευνά και θα εργάζεται μια ολόκληρη γενιά.
Πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα που κατά καιρούς έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη αλλαγής του άρθρου 16, έχουν σήμερα τη δυνατότητα να αποδείξουν τη θεσμική συνέπεια των θέσεών τους.
Η συναίνεση σε μια ώριμη αλλαγή δεν αποτελεί υποχώρηση. Αποτελεί ευθύνη απέναντι στη χώρα.
Γιατί το εθνικό συμφέρον εδώ δεν είναι μια αφηρημένη επίκληση.
Είναι περισσότερες αξιόπιστες επιλογές για τους νέους, περισσότερες διεθνείς συνεργασίες και περισσότερες ευκαιρίες έρευνας», τόνισε και συμπλήρωσε:
«Η αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν είναι ψήφος δυσπιστίας στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Είναι ψήφος εμπιστοσύνης στις δυνατότητες ολόκληρης της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης».
«Το δίλημμα δεν είναι δημόσιο ή μη κρατικό πανεπιστήμιο.
Το δίλημμα είναι αν θα οργανώσουμε με κανόνες μια πραγματικότητα που ήδη υπάρχει ή αν θα την αφήσουμε σε ένα ασαφές πεδίο. Αν θα δημιουργήσουμε περισσότερες δυνατότητες εδώ ή αν θα συνεχίσουμε να τις αναζητούμε αλλού. Σας καλώ, λοιπόν, να στηρίξετε μια αναθεώρηση που δεν μειώνει τη δημόσια ευθύνη, αλλά την κάνει ισχυρότερη», κατέληξε η υπουργός Παιδείας.
