Με ενός λεπτού σιγή στην Ολομέλεια της Βουλής τιμήθηκε η μνήμη των 104 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι Αττικής, πριν από οκτώ χρόνια. Η συζήτηση στράφηκε στη μνήμη, την ευθύνη και την πολιτική προστασία, με αναφορές στις παρεμβάσεις που ακολούθησαν.
Ο παριστάμενος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε ότι η απώλεια αυτή έχει χαραχθεί στην ατομική μνήμη του καθενός και στη συλλογική μνήμη όλων για πάντα. «Απέναντι σε αυτή την εθνική τραγωδία, η πρώτη μας υποχρέωση είναι ο σεβασμός και η ενότητα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η μνήμη των θυμάτων δεν αφήνει περιθώριο για μικροκομματική αντιπαράθεση και απαιτεί ειλικρινή, ωμή αυτοκριτική για να μην επαναληφθεί κάτι ανάλογο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στον κ. Παππά, μέλος της τότε κυβέρνησης Τσίπρα, λέγοντας ότι η αυτοκριτική αυτή παραλείφθηκε και ότι τα μέλη της κυβέρνησης εκείνης εξακολουθούν να αψηφούν την ευθύνη τους.
Ο κ. Παπασταύρου πρόσθεσε ότι «οφείλουμε, στους νεκρούς και τους ζωντανούς, να διδαχτούμε από την τραγωδία και να δεσμευτούμε όλοι ότι θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να μην ξεχαστεί και κυρίως για να μην την ξαναζήσουμε». Υπογράμμισε επίσης ότι τα χρόνια που ακολούθησαν η κυβέρνηση προχώρησε σε ουσιαστικές αλλαγές, «σε πράξεις, σε έργα, όχι σε επιτροπές και πορίσματα».
Στις παρεμβάσεις που επικαλέστηκε περιλαμβάνονται η καθιέρωση του 112 ως ολοκληρωμένου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, η αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας σε αυτοτελές υπουργείο, η ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας και της Πυροσβεστικής που δίνουν κάθε καλοκαίρι μάχη με τις φωτιές, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και ο καλύτερος συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων με έμφαση στην πρόληψη.
Στην ίδια κατεύθυνση, όπως είπε, κινείται και το Αντινέρο, το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης και αποκατάστασης δασών που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα και έχει αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εμβληματικό παράδειγμα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ετοιμότητας και προστασίας των τοπικών κοινοτήτων. Η θεσμοθέτηση του ανάδοχου αποκατάστασης έδωσε στην Κυπριακή Δημοκρατία τη δυνατότητα ανασυγκρότησης της περιοχής, ενώ το Πάρκο Μνήμης στο Μάτι, όπως ανέφερε, αποτελεί τον μεγαλύτερο χώρο πρασίνου και δασικής αναψυχής στην Ανατολική Αττική και υλοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δασών και τη Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής του υπουργείου.
Ο υπουργός πρόσθεσε ότι η οργάνωση του χώρου μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων και μέσω του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» είναι εθνική προτεραιότητα. Κλείνοντας, τόνισε ότι κανένα σύστημα από μόνο του δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο, όμως ο συνδυασμός τους μπορεί να σώσει ζωές, ενώ η κλιματική κρίση κάνει τα ακραία φυσικά φαινόμενα συχνότερα και εντονότερα. Υπογράμμισε πως η πρόληψη, η ετοιμότητα και η ανθεκτικότητα πρέπει να παραμένουν εθνική προτεραιότητα και ότι ο καλύτερος φόρος τιμής στα θύματα είναι η μετατροπή της μνήμης σε ευθύνη και των διδασκαλιών της τραγωδίας σε πράξη. Στο τέλος είπε: «Αιωνία τους η μνήμη».
Ο αντιπρόεδρος της Βουλής, Ι. Πλακιωτάκης, τόνισε ότι η ημέρα δεν προσφέρεται για διχασμό ούτε για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις και ότι η μνήμη των θυμάτων απαιτεί ενότητα, σοβαρότητα και συνέπεια. «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής θα παραμένει πάντοτε υπεράνω κάθε άλλης προτεραιότητας», είπε, εκφράζοντας παράλληλα την αμέριστη συμπαράσταση του Σώματος στους συγγενείς των θυμάτων.
Η βουλευτής της ΝΔ, Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, είπε ότι το πραγματικό νόημα της μνήμης είναι η ευθύνη και ότι το πραγματικό περιεχόμενο της ευθύνης είναι να μην επιτραπεί να βιώσει ξανά η Ελλάδα τραγωδία όπως εκείνη της 23ης Ιουλίου 2018.
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Μανώλης Χριστοδουλάκης, σημείωσε ότι η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση είναι σημαντική ευκαιρία για θεσμική ενίσχυση της υποχρέωσης της πολιτείας στην πρόληψη, την πολιτική προστασία, την περιβαλλοντική θωράκιση και την προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για πιο ισχυρό πλαίσιο λογοδοσίας, σχεδιασμού και συνέχειας του κράτους, ανεξάρτητα από κυβερνητικές εναλλαγές ή συγκυριακές προτεραιότητες.
Ο βουλευτής του ΚΚΕ, Γιάννης Γκιόκας, ανέφερε ότι το κόμμα του θα συνεχίσει να βρίσκεται μπροστά στον αγώνα για μέτρα προστασίας και πρόληψης, ώστε να μην υπάρξουν άλλα θύματα, να μη χάνεται ο φυσικός πλούτος και να μη υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής. Πρόσθεσε ότι αυτά πρέπει να γίνουν έξω από τη λογική των δημοσιονομικών αντοχών και των κοστολογημένων προγραμμάτων, που αντιμετωπίζουν ως κόστος τα δικαιώματα και τη ζωή του λαού, θέτοντας το δίλημμα «τα κέρδη τους ή οι ζωές μας».
Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Στ. Φωτόπουλος, είπε ότι το Μάτι δεν είναι μόνο μια τοπική τραγωδία της Ανατολικής Αττικής, αλλά μια εθνική πληγή. Υποστήριξε ότι, όταν το κράτος αποτυγχάνει στην πιο βασική του αποστολή, την προστασία της ανθρώπινης ζωής, καμία πολιτική επιτυχία δεν μπορεί να καλύψει το κενό, και δήλωσε πως η Ελληνική Λύση θα συνεχίσει να διεκδικεί πλήρη διαφάνεια, πλήρη λογοδοσία και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στην πολιτική προστασία.
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Παππάς, είπε ότι η σημερινή συνεδρίαση οφείλει να υπηρετεί τη μνήμη, την αλήθεια και την ευθύνη, μακριά από μικροκομματική εκμετάλλευση. Επισήμανε ότι η κλιματική κρίση και τα ακραία φυσικά φαινόμενα είναι πλέον συχνότερα και εντονότερα και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα εργαλεία του χθες. Πρόσθεσε ότι υπάρχει επιστημονική γνώση, προτάσεις ειδικών και χρηματοδοτικά εργαλεία, ενώ αναφερόμενος στη συγκρότηση της επιτροπής Γκόλντάμερ από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, είπε ότι το πόρισμα δεν περιορίστηκε στην αποτίμηση της τραγωδίας.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η επιτροπή πρότεινε βαθιά αναδιοργάνωση της πολιτικής προστασίας και καλύτερο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων, όμως οι προτάσεις αυτές δεν αξιοποιήθηκαν. Είπε ακόμη ότι δεν υπήρξε συνέπεια στον στόχο, ούτε πληρότητα στις πρωτοβουλίες, ενώ τα εργαλεία χρηματοδότησης δεν αξιοποιήθηκαν όσο θα έπρεπε και δράσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων από το Ταμείο Ανάκαμψης απεντάχθηκαν ή καθυστέρησαν. Για τις ευθύνες στο Μάτι σημείωσε ότι οι ευθύνες πρέπει να αναζητούνται, αλλά όχι να εμπλέκονται και άλλες εξουσίες σε πολιτικές σκοπιμότητες.
Κλείνοντας, είπε ότι δεν είναι η μέρα για να επιμείνει κανείς σε αυτή τη συζήτηση, αλλά πως παραμένει αναγκαίο να υπηρετηθούν η αλήθεια και η ευθύνη, η αυτοκριτική, οι θεσμικές αλλαγές και η διαρκής βελτίωση του κράτους. Ευχήθηκε, επίσης, να μη χρειαστεί ποτέ ξανά μια τέτοια συνεδρίαση και να μην υπάρξει άλλη τέτοια τραγωδία.
Η βουλευτής της ΚΟ Νίκη, Ασπασία Κουρουπάκη, ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τσίπρα δεν προχώρησε σε καμία ανεξάρτητη διερεύνηση που θα έδινε απαντήσεις στις οικογένειες των θυμάτων. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα για την τραγωδία στο Μάτι έδωσε τη σκυτάλη στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την τραγωδία των Τεμπών, με αποτέλεσμα την κορύφωση του ευτελισμού των θεσμικών διαδικασιών, καθώς και στις δύο περιπτώσεις, όπως είπε, υπήρξε προσπάθεια συγκάλυψης των ευθυνών.
Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλ. Καζαμίας, αναφέρθηκε και αυτός στη μη συγκρότηση εξεταστικής ή προανακριτικής επιτροπής για το Μάτι από τις κυβερνήσεις Τσίπρα και Μητσοτάκη. Είπε ότι το κόμμα του μίλησε από την πρώτη στιγμή για έγκλημα της Πολιτείας με ευθύνες που φτάνουν μέχρι την κορυφή της τότε κυβέρνησης Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για έγκλημα που μπορούσε και έπρεπε να αποφευχθεί.
Ο Αθ. Χαλκιάς, εκπροσωπώντας τους ανεξάρτητους βουλευτές, μίλησε για αποτυχία του κρατικού μηχανισμού διαχρονικά στο Μάτι, την Ηλεία, τη Μάνδρα και τα Τέμπη. Αναφέρθηκε σε «καταστροφικές ηγεσίες» και είπε ότι του προκαλεί αλγεινή εντύπωση η επιστροφή Τσίπρα, προσθέτοντας πως ο πρώην πρωθυπουργός θέλει να επιστρέψει στα πολιτικά δρώμενα της χώρας έχοντας την πολιτική ευθύνη για όσα συνέβησαν στο Μάτι. Είπε ακόμη ότι δεν θα ξεχάσει όταν ο κ. Τσίπρας μπήκε στο κέντρο της Πυροσβεστικής και είχε στο μυαλό του μόνο το πώς θα διαχειριστεί επικοινωνιακά όσα είχαν συμβεί.
ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
