Τρεις είναι οι προτεραιότητες που πρέπει να τεθούν στην αξιοποίηση του δημοσιονομικού χώρου, σύμφωνα με το Γραφείο του Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, όπως τις παρουσίασε ο Συντονιστής του Γραφείου Ιωάννης Τσουκαλάς στη συζήτηση του προσχεδίου του προϋπολογισμού στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Πρόκειται για τη συνέχιση της δυναμικής αποκλιμάκωσης του χρέους, δημόσιες επενδύσεις που κινητοποιούν ιδιωτικά κεφάλαια και ενεργειακά μέτρα, εφόσον δοθεί η αναγκαία ευελιξία στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής και με χαρακτήρα στοχευμένο και προσωρινό.
Για την αποκλιμάκωση του χρέους, επισήμανε ότι τα ελληνικά ομόλογα ήταν αρκετά ευάλωτα στην περίοδο της πανδημίας, αλλά και πριν από αυτήν, ενώ πλέον έχουν αυξήσει την ανθεκτικότητά τους στις διεθνείς αναταράξεις στις αγορές κρατικών ομολόγων. Καθοριστικό ρόλο, όπως είπε, έχουν κυρίως οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις.
ένα ευρώ δημόσιας επένδυσης έχει πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα από το ένα ευρώ δημόσιας κατανάλωσης, αλλά σε βάθος χρόνου, με το μεγάλο αποτέλεσμα να αρχίζει να φαίνεται από τον τρίτο χρόνο και έπειτα, ανέφερε το Γραφείο του Προϋπολογισμού επικαλούμενο μελέτη που έχει εκπονήσει. Επιπλέον, οι δημόσιες επενδύσεις τραβούν και ιδιωτικές επενδύσεις στην οικονομία, με την προϋπόθεση ότι επιλέγονται ποιοτικά έργα και υλοποιούνται σωστά.
Τα ενεργειακά μέτρα, σημειώνει το Γραφείο του Προϋπολογισμού, πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά και να αφορούν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Πρέπει να λειτουργούν κυρίως για την αναχαίτιση των δευτερογενών επιδράσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα. «Αν χαθεί εκεί το παιχνίδι με τον πληθωρισμό, στη συνέχεια θα είναι πολύ δύσκολο το φαινόμενο να διορθωθεί», εκτιμά το Γραφείο.
Ο γενικός συντονιστής του Γραφείου του Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή αναφέρθηκε αρχικά στην κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.
«Η ελληνική οικονομία εμφανίζει πράγματι ανθεκτικότητα σε ένα πολύ δυσμενές περιβάλλον. Με βάση τα τελευταία στοιχεία του δευτέρου τριμήνου του 2026, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9%, η ιδιωτική κατανάλωση κατά 1,7%, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου κατά 6,1%, όπως και οι εξαγωγές κατά 2,2%, ενώ ανασταλτικά δρουν οι εισαγωγές με αύξηση 3,7%. Η ανεργία του δευτέρου τριμήνου εμφανίζει αποκλιμάκωση 8,3% σε σχέση με πέρυσι, ενώ υπήρξαν αναβαθμίσεις από τέσσερις οίκους αξιολόγησης, εξέλιξη που δημιουργεί συνθήκες για χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας», είπε. Σημείωσε όμως ότι παρόλα αυτά ο πληθωρισμός είναι επίμονος, καθώς τον Σεπτέμβριο καταγράφηκε πληθωρισμός 5,1% έναντι 3,7% στην ευρωζώνη. «Υπάρχει μια αρκετά μεγάλη απόκλιση σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης η οποία διαβρώνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Ναι μεν τους τελευταίους μήνες η αύξηση στον πληθωρισμό οφείλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο αυξημένο κόστος ενέργειας, παρόλα αυτά ο πληθωρισμός υπηρεσιών είναι επίμονος», είπε ο κ. Τσουκαλάς.
Αναφερόμενος στις προβλέψεις του προϋπολογισμού, είπε ότι για το 2026 το προσχέδιο εκτιμά ανάπτυξη του ΑΕΠ 2%, ενώ το Γραφείο του Προϋπολογισμού στην τελευταία έκθεσή του προβλέπει 1,9%. Για το 2027, η πρόβλεψη του προσχεδίου είναι 2,3%, ενώ η πρόβλεψη του Γραφείου είναι 2%. «Για το 2027 σταθμίζουμε εντονότερα τους καθοδικούς κινδύνους που παρατηρούμε στο διεθνές περιβάλλον και γι΄αυτό η πρόβλεψή μας είναι πιο συντηρητική», είπε ο Ι. Τσουκαλάς και πρόσθεσε ότι την ανάπτυξη του 2027 μπορούν να στηρίξουν τα μέτρα της ΔΕΘ που θα ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα, το αυξημένο ΠΔΕ κατά 11 δισ. καθώς και τα προγράμματα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εφόσον το 2027 αρχίσει να αποκλιμακώνεται η κρίση, ο τουρισμός και οι εξαγωγές μπορούν επίσης να στηρίξουν την ανάπτυξη για το 2027, ενώ αναμένεται και περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας με την αποκλιμάκωση του χρέους.
Ως προς τους καθοδικούς κινδύνους, ο κ. Τσουκαλάς είπε ότι η ενεργειακή κρίση «δυστυχώς θα περάσει και στο κόστος παραγωγής και το ερώτημα είναι πώς θα μπορέσουμε να το αποκόψουμε αυτό». Στους καθοδικούς κινδύνους ενέταξε και τις αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες σε όλη την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς και τις μακροχρόνιες αποδόσεις που «σπρώχνουν» τα επιτόκια προς τα πάνω. «Επομένως, αν διατηρηθούν αυτές οι αυστηρές χρηματοδοτικές συνθήκες και το 2027, πιέζονται οι επενδύσεις και η κατανάλωση», είπε.
Στις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας ενέταξε τον υψηλό πληθωρισμό, τη σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και την εξάρτηση από τις εισαγωγές.
«Τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι εξαιρετικά στενά, κατά τη γνώμη μας. Η απόκριση της δημοσιονομικής πολιτικής στις ενεργειακές διαταραχές είναι σύνθετη, καθώς απαιτεί ισορροπία μεταξύ της στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, της συγκράτησης του πληθωρισμού αλλά και της διατήρησης της δημοσιονομικής σύνεσης. Οι δημοσιονομικοί στόχοι που θέτει το προσχέδιο είναι εφικτοί, αλλά το περιθώριο είναι εξαιρετικά στενό», σημείωσε, αναφερόμενος στους στόχους του προσχεδίου του προϋπολογισμού.
Για τον κανόνα καθαρών δαπανών που καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης, ο γενικός συντονιστής του Γραφείου του Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή είπε ότι για την ελληνική οικονομία, σωρευτικά μέχρι στιγμής, οι καθαρές δαπάνες δεν υπερβαίνουν τη δέσμευση που έχει συμφωνήσει η Ελλάδα, μετά την εφαρμογή της ευελιξίας της ρήτρας διαφυγής. «Με ανάπτυξη χαμηλότερη από αυτή που προβλέπει το προσχέδιο, η εκτέλεση φυσικά θέλει πολύ στενή παρακολούθηση», είπε. Για την υπεραπόδοση των εσόδων, σημείωσε ότι βελτιώνει μεν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και τη δυναμική του χρέους, δημιουργώντας προϋποθέσεις για καλύτερη πορεία για τις εθνικές δαπάνες στο μέλλον, αλλά δεν αυξάνει το επιτρεπόμενο επίπεδο δαπανών ούτε δημιουργεί ισόποσο χώρο για νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Γι’ αυτό, όπως είπε, εξελίσσεται συζήτηση στην Ευρώπη για το πώς θα μπορέσει να δοθεί ευελιξία σε σχέση με τις ενεργειακές διαταραχές.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
