Ιστορική διάκριση για τον Όλυμπο, καθώς η UNESCO τον ενέταξε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς ως Μικτό Αγαθό. Την ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς χαιρέτισαν με κοινή ανακοίνωση τα Υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η εγγραφή της «Ευρύτερης Περιοχής του Ολύμπου» έγινε κατά τις εργασίες της 48ης Συνόδου της Επιτροπής, που διεξάγεται από τις 19 Ιουλίου στην πόλη Busan της Νότιας Κορέας. Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, η ένταξη του μυθικού βουνού στον Κατάλογο συνιστά μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.
Σύμφωνα με τα δύο υπουργεία, η απόφαση αναγνωρίζει την Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Ολύμπου και τον τοποθετεί ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως που χρειάζονται ειδική προστασία και μέριμνα, προς όφελος της ανθρωπότητας.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι η εγγραφή του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, την ανάδειξη και τη βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Η ίδια πρόσθεσε ότι η διεθνής προβολή του τόπου ενισχύεται, ενώ αναδεικνύεται η κοινή ευθύνη της διεθνούς κοινότητας για τη διαφύλαξή του, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Υπογράμμισε ακόμη πως η εγγραφή συμπυκνώνει με μοναδικό τρόπο την αδιάρρηκτη ενότητα της πολιτιστικής και της φυσικής κληρονομιάς, ενώ ο Όλυμπος, μέσα από τα ομηρικά έπη και την αρχαία ελληνική γραμματεία, ταξίδεψε την ελληνική μυθολογία και τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κ. Μενδώνη ανέφερε επίσης ότι το βουνό παραμένει το αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολυμπίων Θεών και ενός πολυδιάστατου και «δραματικού» τοπίου, που εξακολουθεί να εμπνέει τη σκέψη, την τέχνη, τις επιστήμες και την παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Ειδική αναφορά έκανε στους χαρακτηρισμούς του Ολύμπου στα έργα του Ομήρου — «πολύπτυχος», «μακρός», «νιφόεις», «πολυδειράς» — που αποτέλεσαν, όπως είπε, την αφετηρία αυτής της διαχρονικής έμπνευσης.
Στο τέλος της δήλωσής της ευχαρίστησε τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, για τη σταθερή και ουσιαστική υποστήριξή του σε όλη τη διαδικασία, καθώς και τα στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας. Τόνισε ότι η επιστημονική κατάρτιση, η αφοσίωση και η συνεργασία τους οδήγησαν στην επίτευξη ενός κοινού στόχου που κάνει όλους περήφανους.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας είναι ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού της χώρας, ενώ η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής πολιτικής.
Ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας το 1938, φιλοξενεί σπάνια αρπακτικά, καλύπτει το 28% των φυτικών ομάδων με πάνω από 1900 είδη και 27 από αυτά να φύονται μόνο εκεί, ενώ διατηρεί και σημαντικούς πληθυσμούς πανίδας. Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε τον Όλυμπο με τα Απάτητα Βουνά και τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούνται, λέγοντας ότι η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας είναι σταθερή εθνική προτεραιότητα.
Ευχαρίστησε επίσης τη Δρα Διονύσια Χατζηλάκου, διευθύντρια του ΟΦΥΠΕΚΑ, που ηγήθηκε της προσπάθειας, καθώς και όσους συνέβαλαν στη μεγάλη εθνική επιτυχία. Ξεχώρισε ακόμη τη συνεργασία με τη Λίνα Μενδώνη και την υποστήριξη του Γιώργου Κουμουτσάκου, επισημαίνοντας ότι η χώρα συνεχίζει με σχέδιο και συνέπεια για να προστατεύσει και να αναδείξει τη μοναδική φυσική και πολιτιστική της κληρονομιά για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές.
Η επιτυχής ολοκλήρωση της υποψηφιότητας του Ολύμπου ως Μικτού Αγαθού προέκυψε από τη στενή συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της χώρας. Ο φάκελος καταρτίστηκε από τον ΟΦΥΠΕΚΑ και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία των δύο φορέων στα πεδία της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η επιτυχία αυτή αναδεικνύει τη δυναμική της διατομεακής συνεργασίας, η οποία, μαζί με τη συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των εμπλεκόμενων φορέων και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων μερών, οδήγησε στην τεκμηρίωση ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου. Ο φάκελος ανταποκρίθηκε επιτυχώς στις υψηλές απαιτήσεις της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Η εγγραφή του Ολύμπου έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς εντάσσεται στον Κατάλογο ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πιο απαιτητικές κατηγορίες, όπου χρειάζεται ταυτόχρονη τεκμηρίωση των πολιτιστικών και των φυσικών αξιών. Οι μικτές εγγραφές είναι περιορισμένες σε σχέση με το σύνολο του Καταλόγου και ήταν η μοναδική πρόταση που εξετάστηκε στην παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, μαζί με τα Μετέωρα και το Άγιον Όρος, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει ιδιαίτερα τη διεθνή παρουσία της χώρας στο πλαίσιο της Σύμβασης.
Παράλληλα, η εγγραφή αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για τη βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ., μεγάλη υψομετρική διακύμανση λόγω της εγγύτητάς του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, έντονο ανάγλυφο, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενεί 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της ελληνικής χλωρίδας.
Ο χλωριδικός πλούτος και η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών — ειδών που απαντώνται μόνο στον Όλυμπο σε ολόκληρο τον κόσμο — του προσδίδουν παγκόσμια αξία και τον καθιστούν «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα με πολυάριθμα είδη πτηνών και θηλαστικών, ανάμεσά τους την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, καθώς και ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.
Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, παραμένει διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως η μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών. Η επιρροή του μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία ξεπέρασε τα όρια του αρχαίου κόσμου και εξακολουθεί να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία.
Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών και συμπληρώνει οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο της περιοχής.
