Ιστορική διάκριση για τον Όλυμπο, καθώς η «Ευρύτερη Περιοχή του Ολύμπου» εγγράφηκε ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως μικτό αγαθό. Την απόφαση ανακοίνωσαν από κοινού τα Υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αφορμή τις εργασίες της 48ης Συνόδου της Επιτροπής, που διεξάγεται από τις 19 Ιουλίου στην πόλη Busan της Νότιας Κορέας.
Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, η ένταξη του μυθικού βουνού στον Κατάλογο συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις για την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά, καθώς αναγνωρίζει την Εξέχουσα Οικουμενική Αξία του Ολύμπου και τον τοποθετεί ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά μνημεία παγκοσμίως που χρειάζονται ειδική προστασία και μέριμνα προς όφελος της ανθρωπότητας.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι η εγγραφή του Ολύμπου στην UNESCO επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία, την ανάδειξη και τη βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής και φυσικής της κληρονομιάς, σύμφωνα με τη Σύμβαση Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Παράλληλα, τόνισε πως ενισχύεται η διεθνής προβολή ενός τόπου που αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, της φύσης και της οικουμενικής κληρονομιάς, ενώ η διεθνής κοινότητα έχει κοινή ευθύνη για τη διαφύλαξή του, για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές. Η ίδια σημείωσε ότι η εγγραφή αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο την αδιάρρηκτη ενότητα της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, ενώ χαρακτήρισε τον Όλυμπο βουνό που, μέσα από τα ομηρικά έπη και την αρχαία ελληνική γραμματεία, ταξίδεψε την ελληνική μυθολογία και τον ελληνικό πολιτισμό σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κ. Μενδώνη πρόσθεσε ότι ο Όλυμπος παραμένει το αιώνιο σύμβολο της κατοικίας των Ολυμπίων Θεών και ενός πολυδιάστατου και «δραματικού» τοπίου που εμπνέει δέος και σεβασμό, συνεχίζοντας να τροφοδοτεί τη σκέψη, την τέχνη, τις επιστήμες και την παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Αναφέρθηκε επίσης στους χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιεί ο Όμηρος για το βουνό -«πολύπτυχος», «μακρός», «νιφόεις», «πολυδειράς»- υπογραμμίζοντας ότι αποτέλεσαν την αφετηρία αυτής της διαχρονικής έμπνευσης. Σύμφωνα με την ίδια, η εικόνα του Ολύμπου, όπως αποτυπώθηκε πριν από σχεδόν τρεις χιλιετίες, παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα. Η υπουργός ευχαρίστησε επίσης τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο, καθώς και τα στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανέφερε ότι το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας είναι ζωντανό και αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας, της ιστορίας και του πολιτισμού της χώρας και πως η προστασία και η ανάδειξή του βρίσκονται στον πυρήνα της κυβερνητικής πολιτικής. Επισήμανε ότι ο Όλυμπος ανακηρύχθηκε πρώτος Εθνικός Δρυμός της Ελλάδας το 1938, αποτελεί καταφύγιο για σπάνια αρπακτικά και φιλοξενεί το 28% των φυτικών ομάδων, με πάνω από 1900 είδη και 27 που φύονται μόνο στον Όλυμπο και πουθενά αλλού στον κόσμο, καθώς και σημαντικούς πληθυσμούς πανίδας. Πρόσθεσε ότι από τον Όλυμπο, ως παγκόσμιο σύμβολο που συνδέει τον αρχαίο μύθο του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας, κατοικίας των θεών, με το περιβαλλοντικό μέλλον της χώρας, μέχρι τα Απάτητα Βουνά και τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και υλοποιούνται, αποδεικνύεται στην πράξη πως η προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας παραμένει σταθερή εθνική προτεραιότητα.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ακόμη ότι, με την ίδρυση και την ενίσχυση του ΟΦΥΠΕΚΑ, τέθηκαν οι βάσεις για σύγχρονη και ολοκληρωμένη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας. Μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΟΦΥΠΕΚΑ καταρτίστηκε ο πλήρης φάκελος της υποψηφιότητας του Ολύμπου για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO, ολοκληρώνοντας με επιτυχία μια προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 2014. Όπως είπε, το αμέσως επόμενο διάστημα θα υλοποιηθούν στον Όλυμπο παρεμβάσεις άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την αειφόρο ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.
Η επιτυχής ολοκλήρωση της υποψηφιότητας του Ολύμπου ως Μικτό Αγαθό στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO είναι αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο φάκελος υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.), που εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας των δύο φορέων στα πεδία της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η επιτυχία αυτή αναδεικνύει τη δυναμική της διατομεακής συνεργασίας, η οποία, μαζί με τη συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών, της επιστημονικής κοινότητας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των εμπλεκόμενων φορέων, οδήγησε στην τεκμηρίωση ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου που ανταποκρίθηκε στις υψηλές απαιτήσεις της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Η εγγραφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Όλυμπος εντάσσεται ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πιο απαιτητικές κατηγορίες, όπου χρειάζεται ταυτόχρονη τεκμηρίωση τόσο των πολιτιστικών όσο και των φυσικών αξιών. Οι μικτές εγγραφές αποτελούν μικρό ποσοστό του συνόλου των εγγραφών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και ήταν η μοναδική που εξετάστηκε στη συγκεκριμένη Σύνοδο της Επιτροπής. Η Ελλάδα, μαζί με τις παλαιότερες εγγραφές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους, διαθέτει πλέον τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές, γεγονός που ενισχύει τη διεθνή της παρουσία στο πλαίσιο της Σύμβασης.
Παράλληλα, η εγγραφή αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για τη βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ., λόγω της γειτνίασής του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, διαθέτει μεγάλη υψομετρική διακύμανση, έντονο ανάγλυφο, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενώντας 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της ελληνικής χλωρίδας. Αυτός ο χλωριδικός πλούτος και η ιδιαίτερα πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών, δηλαδή ειδών που απαντώνται μόνο στον Όλυμπο σε ολόκληρο τον κόσμο, του προσδίδουν παγκόσμια αξία και τον καθιστούν «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα με πολυάριθμα είδη πτηνών, θηλαστικών, ανάμεσά τους την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, καθώς και ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.
Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας και διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατέχει κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η επιρροή του, μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία, ξεπέρασε τα όρια του αρχαίου κόσμου και εξακολουθεί να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία. Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών και συμπληρώνει οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο του.
