Το Mountain Games 2026 άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην Κύπρο, με τον Σταύρο Καζαμίας να το περιγράφει ως ένα εγχείρημα που συνδύασε επιστημονική γνώση, φύση και τοπική ανάπτυξη. Το πρόγραμμα ξεχώρισε σε ευρωπαϊκή διαδικασία αξιολόγησης με ποσοστό επιτυχίας μόλις 10-12%.
Με κονδύλι 450.000 ευρώ, το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε 100% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και πέρασε από ανταγωνιστική αξιολόγηση το 2025, όπως εξήγησε ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου MountMed, που ανέλαβε τον συντονισμό και τη διοργάνωση στην Κύπρο. Όπως είπε, το Mountain Games δεν προέκυψε επειδή υπήρχε χρηματοδότηση, αλλά μέσα από ολιστική προσέγγιση και με στόχο να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται η ζωή στο βουνό.
Η ευρωπαϊκή διοργάνωση φιλοξενήθηκε σε κοινότητες του Τροόδους από τις 23 έως τις 26 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εβδομάδας Αθλητισμού #BeActive. Κορυφαίοι Ευρωπαίοι εταίροι συνεργάστηκαν εθελοντικά με τις τοπικές κοινότητες, ενώ οι κάτοικοι και οι κοινοτάρχες πέρασαν από τον ρόλο του θεατή σε αυτόν του συνδημιουργού.
Ο Σταύρος Καζαμίας ανέφερε ότι ήταν υποχρεωτική η συμμετοχή δέκα εταίρων που δεν έπρεπε να περιλαμβάνονται σε άλλα προγράμματα Erasmus. Πρόσθεσε ότι οι συνεργάτες δεν επιλέχθηκαν απλώς για να καλυφθεί μια προδιαγραφή, αλλά επειδή ο καθένας έφερνε εμπειρία και τεχνογνωσία, από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Πεζοπορίας μέχρι εταίρους από τη Σερβία και την Ουγγαρία για τον αγωνιστικό προσανατολισμό.
Όπως φάνηκε στην πράξη, οι τοπικές κοινότητες ανταποκρίθηκαν πλήρως στο εγχείρημα και δεν περιορίστηκαν στη φιλοξενία των δράσεων. Ο επιστημονικός υπεύθυνος, καθηγητής Δημήτρης Γούσιος, έχει μακρά γνώση της περιοχής και, όπως είπε ο Καζαμίας, οι κοινοτάρχες στήριξαν όχι μόνο την πρόσκληση, αλλά και την ίδια τη διοργάνωση.
Για τον γενικό διευθυντή του MountMed, η διαβίωση στην ύπαιθρο και το βουνό δεν είναι πια απλώς μια στεγαστική επιλογή, αλλά μια ολοκληρωμένη πρόταση που συνδέεται με την υγεία, την ευεξία και την ποιότητα ζωής. Το Mountain Games 2026 επιχείρησε να αναδείξει ακριβώς αυτή τη σχέση, μέσα από τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την ευζωία.
Το Ινστιτούτο MountMed ιδρύθηκε το 2020, μετά την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής από το Υπουργικό Συμβούλιο, με ιδρυτικά μέλη την επιστημονική ομάδα και περισσότερους από 80 καθηγητές από επτά πανεπιστήμια που είχαν δουλέψει για τρία χρόνια. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, όπως είπε ο Καζαμίας, αναδείχθηκε η ανάγκη σύνδεσης του παραγωγού με την αγορά προϊόντων ποιότητας και η δυνατότητα το Ινστιτούτο να λειτουργήσει ως μεσολαβητής.
Για την κληρονομιά των Mountain Games, ο Σταύρος Καζαμίας σημείωσε ότι το εγχείρημα έδειξε πως υπάρχει σοβαρό πεδίο δράσης και πως τα μηνύματα πέρασαν στον κόσμο. Αναφέρθηκε επίσης σε δράσεις στα σχολεία, όπως η παρασκευή παστελιού και τα παραδοσιακά παιχνίδια με υλικά από τη φύση, λέγοντας ότι αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να συνεχιστούν και την επόμενη χρονιά.
Σε ό,τι αφορά τον ρόλο της πολιτείας, υπογράμμισε ότι το κράτος έχει καθοριστική θέση, αλλά δεν μπορεί να είναι ο μόνος παράγοντας. Μίλησε για την ανάγκη εδαφικής προσέγγισης, για τη σημασία που έχουν για την Κύπρο τα βουνά όπως το Τρόοδος και ο Πενταδάκτυλος, και για τους κινδύνους που δημιουργεί η εγκατάλειψη, από τις πυρκαγιές έως την απώλεια παραγωγής τροφίμων και κληρονομιάς.
Ολοκληρώνοντας, ο Σταύρος Καζαμίας αναφέρθηκε στη στενή σχέση του Ινστιτούτου MountMed με την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι οι περισσότεροι καθηγητές προέρχονται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και ότι έχουν υπογραφεί μνημόνια συνεργασίας. Είπε επίσης ότι, μετά πρόγραμμα στην Κύπρο για την αναγέννηση πυρόπληκτων περιοχών στα Κασοχώρια με δωρεά της Coca-Cola, η ίδια μεθοδολογία θα εφαρμοστεί και στην περιοχή της Αχαΐας που κάηκε πέρυσι, με χρηματοδότηση μισού εκατομμυρίου.
