Τεχνολογικά συστήματα μεγάλων εταιρειών καταρρέουν το ένα μετά το άλλο, νέες ευπάθειες εντοπίζονται σε γλώσσες προγραμματισμού, τράπεζες πέφτουν, πτήσεις ακυρώνονται και η τεχνολογία δείχνει το πιο προβληματικό της πρόσωπο. Μέσα σε αυτό το ψηφιακό χάος, τίθεται το ερώτημα αν όλα αυτά συνδέονται με την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης ή με άλλους παράγοντες.
Ειδικός κυβερνοασφάλειας γράφει στους New York Times ότι θα ήταν αφελές να μην αναρωτηθούμε αν υπάρχει κάποια σύνδεση ανάμεσα σε όλες αυτές τις βλάβες και τις διακοπές λειτουργίας, είτε πρόκειται για ανεξέλεγκτους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης είτε για χάκερ που, ενθαρρυμένοι από αυτά τα εργαλεία, προκαλούν εκτεταμένη καταστροφή. Ωστόσο, ο ίδιος δεν έχει ακόμη πειστεί πλήρως.
Η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας έσπευσε να αποδώσει σε έναν ελαττωματικό δρομολογητή την αιτία που οδήγησε στην αναστολή των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο την περασμένη Παρασκευή. Η Microsoft έδωσε αντίστοιχα μια εύλογη εξήγηση για το γιατί το Outlook έπαψε να λειτουργεί.
Η υποδομή μας κουβαλά τεράστιο τεχνικό χρέος, προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί από χρόνια παραμέλησης και αμέλειας στον κώδικα λογισμικού. Αυτά επιστρέφουν τώρα για να μας στοιχειώσουν, εν μέρει λόγω της ανόδου της ΤΝ. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής όσον αφορά την τεχνολογία.
Εταιρείες, δήμοι και δημόσιες υπηρεσίες που λειτουργούν με περιορισμένους πόρους και αντικρουόμενες προτεραιότητες ακολουθούν εδώ και χρόνια παρόμοιες επιλογές. Ο κόσμος — οι τράπεζες, τα νοσοκομεία και το ενεργειακό δίκτυο — λειτουργεί χάρη σε τρισεκατομμύρια γραμμές κώδικα. Ο τρόπος με τον οποίο κάποιος γράφει, δημιουργεί και συντηρεί αυτόν τον κώδικα έχει πραγματικά σημασία.
Είτε γράφετε τον κώδικα σωστά και ελέγχετε όλες τις πιθανές παραλλαγές των προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν, είτε τον βγάζετε βιαστικά στην αγορά, όπου συχνά φαίνεται εντάξει επιφανειακά, αλλά είναι ευάλωτος στην ουσία.
Τα ελαττώματα που κρύβονται σε όλο αυτόν τον κώδικα ήταν κάποτε σαν βελόνες σε άχυρα. Τώρα όμως, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει αυτές τις βελόνες, και αυτό βοηθά τους χάκερ να εκμεταλλευτούν ευπάθειες που διαφορετικά δεν θα είχαν βρει. Αυτό σημαίνει ότι κάθε κώδικας πρέπει να είναι σχεδόν τέλειος για να είναι ασφαλής, δημιουργώντας τεράστια πίεση για την επιδιόρθωση του υπάρχοντος λογισμικού πριν το εκμεταλλευτούν επιτήδειοι.
Η διαδικασία πραγματοποίησης αυτών των ενημερώσεων και της συντήρησης σχεδόν τέλειου λογισμικού επιβαρύνει περαιτέρω την ψηφιακή υποδομή στην οποία βασιζόμαστε.
Στην πρώτη διαδρομή, δημιουργούμε και επενδύουμε σε ψηφιακά συστήματα που είναι ασφαλή, βιώσιμα και προστατευμένα. Οι ηγέτες του τεχνολογικού τομέα και οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι πρέπει να σταματήσουν να απαιτούν νέες και μοντέρνες λειτουργίες —όπως τα εργαλεία chatbot— όταν αυτές γίνονται εις βάρος της ασφάλειας και της προστασίας. «Προτεραιότητα έχει να κρατήσουμε τα φώτα αναμμένα, συχνά κυριολεκτικά», γράφει ο ειδικός.
Η δεύτερη διαδρομή είναι εκείνη όπου τα πράγματα συνεχίζουν να χαλάνε. Συνεχίζουμε να προωθούμε νέες τεχνολογίες με τρελό ρυθμό, ενώ τα υπάρχοντα συστήματά μας παραμένουν εύθραυστα και ασταθή. Τα φώτα θα τρεμοπαίζουν συνεχώς, αν δεν σβήσουν εντελώς.
Η επιλογή του σωστού δρόμου δεν σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξουμε τα πάντα σε μια στιγμή. Όμως, όλοι μας πρέπει να αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να ενισχύσουμε την ασφάλειά μας στον κυβερνοχώρο. Έχετε ακούσει πολλά από αυτά τα πράγματα στο παρελθόν: χρησιμοποιήστε έναν διαχειριστή κωδικών πρόσβασης (Password Manager), με έναν ισχυρό και διαφορετικό κωδικό για κάθε ιστότοπο.
Όταν ένας ιστότοπος προσφέρει ένα «passkey» (ψηφιακά κλειδιά που ενεργοποιούνται μέσω αναγνώρισης προσώπου ή σάρωσης δακτυλικών αποτυπωμάτων), χρησιμοποιήστε το, γιατί έτσι δεν υπάρχει κωδικός πρόσβασης που να μπορεί να κλαπεί. Όπου δεν υπάρχει διαθέσιμο κλειδί πρόσβασης, ενεργοποιήστε την επαλήθευση δύο παραγόντων και χρησιμοποιήστε μια εφαρμογή επαλήθευσης, αντί για μηνύματα κειμένου.
Φροντίστε να ενημερώνετε τακτικά το λογισμικό σας και διαγράψτε τις εφαρμογές που δεν χρησιμοποιείτε. Σκεφτείτε δύο φορές πριν παραχωρήσετε σε μια άγνωστη εφαρμογή την τοποθεσία, την κάμερα ή το μικρόφωνό σας. Μην αγνοείτε ποτέ μια προειδοποίηση ασφαλείας του προγράμματος περιήγησης. Και όταν σκέφτεστε να συνδέσετε όλα όσα σας είναι αγαπητά με τον πιο πρόσφατο πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης που υπόσχεται να κάνει τη ζωή σας μαγική, απλά μην το κάνετε.
Οι εταιρείες θα πρέπει να ακολουθήσουν την ίδια συμβουλή. Πάντα με εκπλήσσει το πόσες από αυτές παραλείπουν τα βασικά. Μπορούν βέβαια να καινοτομούν, αλλά δεν πρέπει να βιάζονται να λανσάρουν νέα προϊόντα χωρίς να πληρούν τα βασικά πρότυπα σταθερότητας, ασφάλειας και ενημερωμένων υπηρεσιών.
Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης οφείλουν σε όλους μας να χρησιμοποιούν τα μοντέλα τους για να εντοπίζουν κενά ασφαλείας στο λογισμικό άλλων και να ενημερώνουν τους ανταγωνιστές τους και την κυβέρνηση για ό,τι διαπιστώνουν. Χρειαζόμαστε κυβερνητικούς ηγέτες που θα εξηγήσουν με σαφήνεια στον αμερικανικό λαό πόσο εύθραυστη είναι η ψηφιακή μας υποδομή και στη συνέχεια θα αναλάβουν δράση για να την επιδιορθώσουν, και μάλιστα γρήγορα. Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι αδύνατο.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η κυβέρνηση και ο ιδιωτικός τομέας ξόδεψαν δισεκατομμύρια δολάρια για να επιδιορθώσουν παλιό κώδικα πριν από μια αμετάκλητη προθεσμία: το Y2K. Τα φώτα παρέμειναν αναμμένα.
Όπως μπορούμε να δούμε από τις ειδήσεις, έχουμε ήδη καθυστερήσει σε αυτή την προθεσμία. Αλλά δεν χρειάζεται να φοβόμαστε αυτό που συμβαίνει, απλώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα με σύνεση. Το να παρακάμψουμε τη σωστή πορεία αυτή τη φορά θα ήταν ένα λάθος που δεν μπορούμε να αντέξουμε οικονομικά να κάνουμε.
![]()
