Δύο αυτόνομα συστήματα, ένα εναέριο και ένα υποβρύχιο, που αποτυπώνουν με μεγάλη λεπτομέρεια και δημιουργούν τρισδιάστατους χάρτες του πυθμένα της θάλασσας, παρουσιάστηκαν από Έλληνες επιστήμονες στην 90ή ΔΕΘ. Τα συστήματα χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και προορίζονται για έργα μεγάλης κλίμακας, αλλά και για την ενίσχυση της ασφάλειας των θαλάσσιων εργασιών.
«Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό σε περίπτωση τεχνικών έργων μεγάλης κλίμακας, όπως είναι οι καλωδιώσεις, όπως είναι η κατασκευή αγωγών, λιμένων, μαρινών κ.λπ. Επίσης, το υποβρύχιο όχημα είναι ικανό να εντοπίζει εκρηκτική ύλη που δεν έχει σκάσει κατά κάποιο τρόπο, οπότε διασφαλίζει με αυτόν τον τρόπο την ασφάλεια των έργων, όπως επίσης εντοπίζει και σημεία τα οποία είναι πιο επιρρεπή στην περίπτωση υποθαλάσσιων κατολισθήσεων και τσουνάμι», εξήγησε, μιλώντας , ο Διονύσης Πατήρης, πυρηνικός φυσικός, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και επικεφαλής του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας.
Το πρόγραμμα με το οποίο δημιουργήθηκαν και εξελίχθηκαν στα συστήματα αυτά προχωρά, μάλιστα, στο στάδιο της επιχειρησιακής χρήσης. «Και τα δύο αυτά συστήματα έχουν χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είναι πολύ καινούργια για εμάς. Είμαστε σε φάση που εκπαιδεύουμε τους χειριστές μας και τους ανθρώπους που προγραμματίζουν τα συστήματα αυτά, ενώ και τα δύο είναι πλήρως αυτόνομα, δηλαδή δεν έχουν χειριστή επί της ουσίας, έχουν προγραμματιστή. Ο προγραμματιστής τους λέει πού να πάνε, τι να κάνουνε και μόνα τους διαθέτουν όλα τα σενάρια ασφάλειας που χρειάζεται, έτσι ώστε όταν βρεθούνε σε δύσκολη θέση, να μπορούμε εμείς να πάμε να τα διασώσουμε», εξήγησε ο κ. Πατήρης.
Αμέσως μετά τη ΔΕΘ, το εναέριο όχημα θα μεταβεί στον νότιο Παγασητικό, όπου μετά τον Daniel δημιουργήθηκαν δύο νέες παραλίες. «Το υλικό δηλαδή που πήγε και εναποτέθηκε, δημιούργησε δύο νέες παραλίες. Έχουμε λοιπόν κληθεί εκεί να πάμε να αποτυπώσουμε με ακρίβεια τις δύο αυτές παραλίες και να δούμε τα χαρακτηριστικά τους», εξήγησε και προσέθεσε:
«Το υποβρύχιο αυτόνομο σύστημα μπορεί, από την άλλη, να εκτελέσει ένα άλλο έργο. Σε ό,τι αφορά το αυτόνομο υποβρύχιο, βρισκόμαστε ακόμα στη φάση εκπαίδευσης, είναι ένα σπονδυλωτό (modular) σύστημα, δηλαδή μπορείς να βάλεις διάφορα τμήματα επάνω του. Εμείς, αυτή τη στιγμή, το κλασικό του μοντέλο λειτουργίας είναι να έχει χρησιμοποιεί ένα σύστημα σκαναρίσματος στα πλάγια (side-scan) και ένα πολλαπλών ακτίνων (multibeam), δηλαδή δύο ηχοβολιστικά συστήματα που του δίνουν τη δυνατότητα να κοιτάει στον πυθμένα μέχρι και 300 μέτρα βάθος και να δημιουργεί χάρτες με ακρίβεια έως και εκατοστού. Αυτά τα συστήματα πρώτα απ’ όλα μας εξασφαλίζουν το γεγονός ότι μπορούμε να εντοπίσουμε σημεία όπου υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι, όπως -παραδείγματος χάριν- οι γεωκίνδυνοι, που ονομάζονται υποθαλάσσιες κατολισθήσεις ή τσουνάμι, μπορούν να εντοπίσουν εκρηκτική ύλη που δεν έχει σκάσει για οποιονδήποτε λόγο -βόμβες, χειροβομβίδες και λοιπά- οπότε εξασφαλίζουμε αυτή τη στιγμή την ασφάλεια των τεχνικών έργων. Αλλά κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούνται στο να δημιουργούνε χάρτες μεγάλης ακρίβειας τρισδιάστατους, που μπορούν να αξιοποιηθούνε σε τεχνικά έργα μεγάλης κλίμακας», εξήγησε ο επικεφαλής του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας.
Η χρηματοδότηση για τη χρήση του συστήματος θα προκύπτει από πραγματικές ανάγκες έργων ή ερευνητικών προγραμμάτων. «Αυτό αφορά τα έργα τα ερευνητικά ή τα επιχειρησιακά, τα οποία κατά κάποιον τρόπο θα καλύπτουν τις ανάγκες. Για παράδειγμα, μία συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ θα καλύψει το κόστος αυτό, ή ένα ερευνητικό πρόγραμμα του ευρωπαϊκού “Ορίζοντα”, θα καλύψει τα αντίστοιχα κόστη χρήσης τους», εξήγησε ο κ. Πατήρης που τόνισε πως και σε ό,τι αφορά τον καταδυτικό τουρισμό μπορεί να υπάρχει όφελος στο επίπεδο ανάλυσης υποθαλάσσιων αρχαιολογικών καταδυτικών πάρκων.
«Η αποτύπωση με μεγάλη λεπτομέρεια ενός πυθμένα μπορεί να σου φέρει στο φως μία πόλη που ήταν θαμμένη λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας παλιότερα, όπως είναι στο Παυλοπέτρι. Όλα αυτά, ναι, είναι βέβαια μέσα στο εύρος των επιχειρήσεών μας», τόνισε ο Έλληνας επιστήμονας. Ταυτόχρονα η χρήση ΑΙ για τα πλήρως αυτόνομα αυτά συστήματα, είναι μια δυνατότητα που τα καθιστά διαρκώς αναβαθμιζόμενα.
