Η αρχαία Πέλλα αποκαλύπτει συνεχώς νέα μυστικά μέσα από το Pella Urban Dynamics Project, το ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποιεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Michigan. Το πρόγραμμα, που διαρκεί ήδη για δεύτερη πενταετία, στοχεύει στην ανασύνθεση της ιστορίας της πόλης, στην ακριβή προσδιορισμό των ορίων της, καθώς και στην ανάδειξη της καθημερινής ζωής των κατοίκων της πρωτεύουσας του μακεδονικού βασιλείου.
Υπό τη διεύθυνση της επίτιμης Διευθύντριας του ΥΠΠΟ, Δρ. Ελισάβετ Τσιγαρίδα, της αρχαιολόγου Δρ. Στράτου Νανόγλου και άλλων ειδικών, το πρόγραμμα περιλαμβάνει γεωφυσική διασκόπηση, επιφανειακή και ανασκαφική έρευνα. Στόχος είναι η διερεύνηση του δομημένου περιβάλλοντος της αρχαίας Πέλλας από την ίδρυσή της έως τα ελληνιστικά χρόνια.
«Η πρώιμη ιστορία της Πέλλας μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα», αναφέρει η Ελισάβετ Τσιγαρίδα στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Από τα στοιχεία που έχουμε, φαίνεται ότι ήδη από τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. είχε διαμορφωθεί ο οικοδομικός ιστός που γνωρίζουμε σήμερα. Η παλαιότερη Πέλλα βρίσκεται κάτω από την ελληνιστική πόλη και έχει υποστεί σημαντική καταστροφή, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό της».
Η γεωφυσική διασκόπηση είναι ένα καθοριστικό εργαλείο της έρευνας, επιτρέποντας στους αρχαιολόγους να ανιχνεύσουν τη δομή του εδάφους χωρίς εκτεταμένες ανασκαφές. Σημαντικά ευρήματα από την προηγούμενη πενταετία περιλαμβάνουν τον εντοπισμό των νότιων ορίων της πόλης και την ανακάλυψη της αρχαίας ακτογραμμής.
«Η γεωφυσική διασκόπηση μας επέτρεψε να εντοπίσουμε κτήρια που σχετίζονται με το αρχαίο λιμάνι», προσθέτει η κ. Τσιγαρίδα. «Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα όρια της αρχαίας πόλης, καθώς αυτό έχει επιπτώσεις στην έρευνα και στη διαχείριση της περιοχής».
Από το αρχαίο λιμάνι στις γειτονιές της πόλης
Ανασκαφή μιας κατοικίας, που υλοποιείται με τη συμμετοχή φοιτητών και σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους, επιδιώκει να φωτίσει τη ζωή των κατοίκων της Πέλλας. Η έρευνα περιλαμβάνει δειγματοληψίες και αναλύσεις εδάφους για την ανακάλυψη οργανικών υπολειμμάτων.
Οι αρχαιολόγοι μελετούν τη διάταξη των χώρων και τις αλλαγές που έχουν γίνει, ώστε να κατανοήσουν την κοινωνική οργάνωση και την καθημερινότητα των κατοίκων της πόλης. «Η αρχαιολογία σήμερα επικεντρώνεται στον άνθρωπο και στο πώς ζούσαν», επισημαίνει η διευθύντρια του project.
Η επιφανειακή έρευνα αποκαλύπτει διαφορές στην πυκνότητα των ευρημάτων, που επιτρέπει στους επιστήμονες να εντοπίσουν περιοχές με αυξημένη δραστηριότητα, προσφέροντας μια πληρέστερη εικόνα της αρχαίας Πέλλας.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν κάθε χρόνο φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του Michigan και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, συνεργαζόμενοι με ειδικούς για τη μελέτη της διατροφής των κατοίκων.
Η διεθνής συνεργασία ενισχύει την εξωστρέφεια της περιοχής, φέρνοντας νέους ερευνητές από όλο τον κόσμο και δημιουργώντας ένα ζωντανό επιστημονικό περιβάλλον.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η κ. Τσιγαρίδα
