Από τα παιδικά γκράφιτι έως τη ζωγραφική αφαίρεση, η διαδρομή του Διογένη Παπαδόπουλου στην Κομοτηνή περνά από τους καμβάδες και συνεχίζει ως μια προσωπική αναζήτηση χωρίς οριστικές απαντήσεις. Ο αρχιτέκτονας και πολιτικός μηχανικός από την Ξάνθη μιλά για μια εικαστική πορεία που μένει ανοιχτή, ενώ ο ίδιος παραδέχεται ότι δεν έχει ακόμη βρει τη δική του ζωγραφική «γραφή».
Τη διαδρομή αυτή παρουσιάζει η ατομική του έκθεση στο φουαγιέ του Μεγάρου Μουσικής Κομοτηνής, όπου εκτίθεται αντιπροσωπευτικό δείγμα της δουλειάς του, από παλαιότερα έργα έως τις πιο πρόσφατες αναζητήσεις του. Η έκθεση είναι ανοιχτή για το κοινό έως τις 24 Οκτωβρίου και δείχνει έναν δημιουργό που δεν επιδιώκει να περιοριστεί σε μία μόνο τεχνοτροπία, αλλά αντιμετωπίζει τη ζωγραφική ως πεδίο συνεχούς πειραματισμού.
Η σχέση του Διογένη Παπαδόπουλου με την Ξάνθη παραμένει σταθερό σημείο της προσωπικής του πορείας. Εκεί γεννήθηκε, μεγάλωσε και σπούδασε, μένοντας στην πόλη ακόμη και σε περιόδους που ήθελε να φύγει. Όπως λέει, «η πόλη εξακολουθούσε να με τραβά πίσω, μέχρι που με την πάροδο των χρόνων συμφιλιώθηκα βαθύτερα μαζί της και ανακάλυψα εκ νέου την ομορφιά της».
«Η ζωή μου ήταν πάντα γύρω από την Ξάνθη, εδώ γεννήθηκα, μεγάλωσα, σπούδασα, γνώρισα την γυναίκα μου που ήρθε να σπουδάσει στην Ξάνθη και αντί να φύγω μαζί της, έμεινε τελικά αυτή. Δεν έφυγα λοιπόν ποτέ, όσο και αν το ήθελα», σημειώνει.
Η επιλογή να ζει και να δημιουργεί στην περιφέρεια έχει, όπως εξηγεί, δύο όψεις. Από τη μία, η καθημερινότητα σε μια μικρότερη πόλη τού προσφέρει χρόνο και ποιότητα ζωής, στοιχεία πολύτιμα για να ασχολείται με όσα αγαπά. Από την άλλη, αναγνωρίζει ότι ένα μεγάλο αστικό κέντρο, όπως η Αθήνα, θα του έδινε περισσότερα ερεθίσματα, δυνατότητες συνεργασίας με εικαστικές ομάδες και ευκαιρίες παρουσίασης της δουλειάς του.
«Έχω την πολυτέλεια του χρόνου και την ποιότητα ζωής που θέλω για να ασχοληθώ με αυτό που αγαπώ», αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι, αν η ζωγραφική ήταν το επάγγελμα από το οποίο θα έπρεπε να βιοπορίζεται, οι επαγγελματικές συνθήκες πιθανότατα θα τον οδηγούσαν στην Αθήνα.
Από τα κόμικς και το γκράφιτι στους καμβάδες
Η επαφή του με τη ζωγραφική ξεκινά από την παιδική ηλικία. Τα πρώτα του ερεθίσματα συνδέονται κυρίως με τα κόμικς και το γκράφιτι, ενώ η μετέπειτα πορεία του στην αρχιτεκτονική τού δίνει διαφορετικό υπόβαθρο για να προσεγγίσει το σχέδιο και τη σύνθεση.
Κάποια στιγμή, όπως αφηγείται, άρχισε να προτιμά τους καθαρούς τοίχους και στράφηκε στους καμβάδες. Η μετάβαση αυτή δεν συνοδεύτηκε από σπουδές ζωγραφικής. Αντίθετα, η αρχιτεκτονική εκπαίδευση, η εξοικείωση με το σχέδιο και η αγάπη του για τη δημιουργία αποτέλεσαν βασικά εφόδια.
Συστηματικά ξεκίνησε να ζωγραφίζει από τα 18 του χρόνια. Περίπου δεκαπέντε χρόνια αργότερα άρχισε να παρουσιάζει δειλά δειλά τα έργα του στο διαδίκτυο, θέλοντας να δει πώς τα υποδέχεται το κοινό και τι συναισθήματα προκαλούν. Ακολούθησαν οι πρώτες ατομικές εκθέσεις και η σταδιακή παρουσίαση της δουλειάς του σε ευρύτερο κοινό.
Η ανταπόκριση των θεατών, πάντως, δεν καθορίζει τις επιλογές του. Ο ίδιος περιγράφει τον εαυτό του ως ερασιτέχνη ζωγράφο, τονίζοντας ότι δημιουργεί κυρίως για να καλύψει προσωπικές ανάγκες έκφρασης. Θα συνέχιζε να ζωγραφίζει ακόμη και χωρίς την επιβεβαίωση των άλλων, αφού η ίδια η διαδικασία είναι εκείνη που τον κινητοποιεί.
Η αναζήτηση μιας προσωπικής ζωγραφικής «γραφής»
Παρά τη μακρά ενασχόλησή του με τη ζωγραφική, ο Διογένης Παπαδόπουλος δεν θεωρεί ότι έχει καταλήξει σε οριστική προσωπική τεχνοτροπία. Αντίθετα, βλέπει αυτή την αναζήτηση ως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της δημιουργικής διαδικασίας. «Ακόμα δεν έχω βρει τη γραφή μου, εννοώ τον τρόπο που ζωγραφίζω, την κλίση μου, και νομίζω πως είναι τυχεροί όσοι ζωγράφοι το έχουν καταφέρει αυτό. Νομίζω πως ακόμα πειραματίζομαι», επισημαίνει.
Η βασική του επιρροή, όπως εξηγεί, είναι ο Αυστριακός ζωγράφος Έγκον Σίλε, του οποίου το έργο χαρακτηρίζεται από ένταση και έντονη εκφραστικότητα. Το ενδιαφέρον του για τον Σίλε συνδέεται με τη δυνατότητα της ζωγραφικής να ξεπερνά την πιστή απόδοση της πραγματικότητας και να μεταφέρει κάτι βαθύτερο από την εξωτερική εικόνα ενός προσώπου.
Ναύτες, ψαράδες και διαφορετικές εκδοχές της ανθρώπινης μορφής
Στο πρώτο επίπεδο του Μεγάρου Μουσικής στην Κομοτηνή παρουσιάζονται κυρίως δημιουργίες των τελευταίων δύο έως τριών ετών, όπου η ανθρώπινη μορφή παραμένει αναγνωρίσιμη, αλλά απομακρύνεται σταδιακά από τον αυστηρό ρεαλισμό. Η γραμμή γίνεται πιο ελεύθερη, η μορφή αποκτά μεγαλύτερη εκφραστική ένταση και το χρώμα συμμετέχει πιο ενεργά στη διαμόρφωση του αποτελέσματος.
Μια ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης συγκεντρώνει πορτρέτα ναυτών, ψαράδων και άλλων ανθρώπινων μορφών. Η σειρά ξεκίνησε σχεδόν σαν παιχνίδι, όπως λέει ο δημιουργός, και εξελίχθηκε σταδιακά σε ιδιαίτερο κομμάτι της δουλειάς του. Πέρα από τις ανθρώπινες μορφές, στην έκθεση περιλαμβάνονται και αφαιρετικές συνθέσεις εμπνευσμένες από φυτά και τοπία.
Έχοντας κινηθεί κυρίως στον χώρο της παραστατικής ζωγραφικής, το τελευταίο διάστημα επιχειρεί να απομακρυνθεί από την ανθρώπινη φιγούρα και να διερευνήσει τι μπορεί να εκφράσει μια σύνθεση χωρίς αναγνωρίσιμα θέματα. «Προσπαθώ να διώξω τις φιγούρες και την παράσταση από τα θέματά μου και να κινηθώ σε έναν ανεικονικό χώρο, πιο αφαιρετικό. Να καταλάβω τι είναι αυτό που με συγκινεί σε μια τυχαία πινελιά», σημειώνει.
«Στη ζωγραφική θέλω ποικιλία και εναλλαγές», εξηγεί, περιγράφοντας την ανάγκη του να δοκιμάζει κάτι καινούργιο όταν νιώθει ότι έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες ενός υλικού ή μιας χρωματικής προσέγγισης. Παρομοιάζει αυτή την ανάγκη με το παιδικό συνήθειο να αλλάζει κανείς παιχνίδι όταν το βαριέται.
Πίσω από τις διαφορετικές θεματικές και τις τεχνικές αναζητήσεις βρίσκεται μια βαθιά προσωπική σχέση με τη ζωγραφική. Ο Παπαδόπουλος δεν αντιμετωπίζει τη δημιουργία ως μέσο επαγγελματικής καταξίωσης, αλλά ως τρόπο έκφρασης και επιστροφής σε μια αυθόρμητη χαρά που συνδέεται με τα παιδικά του χρόνια.
«Θα έλεγα πως η ζωγραφική λειτουργεί για μένα ως αυτοψυχανάλυση. Η ζωγραφική είναι μια μορφή επικοινωνίας με τον εαυτό μου, είναι μια εκτόνωση και μια επιστροφή στα παιδικά μου χρόνια, στη χαρά και ικανοποίηση που ένιωθα τότε», αναφέρει.
Από τα παιδικά γκράφιτι και τα κόμικς έως τα πορτρέτα, τους ναύτες, τους ψαράδες και τις νεότερες αφαιρετικές συνθέσεις, η διαδρομή του Διογένη Παπαδόπουλου δεν οδηγεί σε μια οριστική απάντηση για τη ζωγραφική του. Παραμένει μια διαδικασία αναζήτησης, όπου η αμφιβολία και ο πειραματισμός δεν λειτουργούν ως εμπόδια, αλλά ως μέρος της δημιουργίας.
του ανταποκριτή μας Β. Λωλίδη
