Ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (ΠΓΕ) αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, διευκολύνοντας τη γέννηση υγιών νεογνών χωρίς χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η επιλογή του κατάλληλου εμβρύου για μεταφορά στη μήτρα, ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχής κύηση.
Αυτά ανέφερε η καθηγήτρια Εμβρυολογίας και Γενετικής Ανθρώπινης Αναπαραγωγής στο ΑΠΘ, Κατερίνα Χατζημελετίου, σε ομιλία της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο πλαίσιο του συνεδρίου με θέμα «Το δίκαιο ως εργαλείο ελέγχου της αναπαραγωγής», που διεξάγεται στις 13-14 Μαρτίου στην Νομική Σχολή του ΑΠΘ. Οι σύγχρονες τεχνολογίες προεμφυτευτικού γενετικού ελέγχου σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, προσφέρουν τη δυνατότητα γέννησης υγιών νεογνών απαλλαγμένων από σοβαρές γενετικές ανωμαλίες, αλλά συνοδεύονται από βιοηθικές προκλήσεις.
Η διαδικασία επιλογής εμβρύου
Η παραδοσιακή αξιολόγηση των εμβρύων βασίζεται στην εξωτερική τους μορφολογία, ωστόσο αυτή η μέθοδος δεν είναι πάντα αξιόπιστη. Ο ΠΓΕ, που πραγματοποιείται με έγκριση της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, επιτρέπει τη διάγνωση ανωμαλιών πριν την εμφύτευση, αυξάνοντας τις πιθανότητες υγιούς κύησης. Εφαρμόζεται σε γυναίκες άνω των 38 ετών και σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων αποβολών ή αποτυχημένων κύκλων εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μελέτες δείχνουν ότι η βιοψία και η κατάψυξη των εμβρύων μπορεί να αυξήσει έως 70% τα ποσοστά εγκυμοσύνης.
Μη επεμβατικές μέθοδοι και η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης
Οι μη επεμβατικές μέθοδοι, όπως η PGT (ni-PGT), αναλύουν το υγρό της κοιλότητας της βλαστοκύστης και το θρεπτικό μέσο ανάπτυξης των εμβρύων, προσφέροντας ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Επιπλέον, η χρήση συστημάτων Timelapse σε συνδυασμό με αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης επιτρέπει την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση, βελτιώνοντας τα ποσοστά επιτυχημένων κυήσεων.
Ηθικά και βιοηθικά ζητήματα
Η εφαρμογή του προεμφυτευτικού ελέγχου εγείρει ηθικά διλήμματα σχετικά με το καθεστώς του εμβρύου και τα δικαιώματά του. Ερωτήματα σχετικά με την τύχη των πλεοναζόντων κατεψυγμένων εμβρύων και οι ευγονικές πρακτικές προκύπτουν, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση ανάμεσα στις αναπαραγωγικές αποφάσεις των γονέων και στα δικαιώματα του εμβρύου στη ζωή.
