Καθυστερήσεις στην παραπομπή ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια σε εξειδικευμένα κέντρα, ελλείψεις στη συνιστώμενη φαρμακευτική αγωγή και περιορισμένη ένταξη της άσκησης στην αποκατάσταση καταγράφουν ελληνικές μελέτες που παρουσιάζονται στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Καρδιακής Ανεπάρκειας, το οποίο διεξάγεται έως τις 18 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη.
Έξι χρόνια κατά μέσο όρο μέχρι την παραπομπή
Σε μελέτη της Γ΄ Καρδιολογικής Κλινικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο Νοσοκομείο «Ιπποκράτειο», αναλύθηκαν δημογραφικά και κλινικά δεδομένα, καθώς και τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά και η φαρμακευτική αγωγή 323 ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια που παρακολουθούνταν στο εξειδικευμένο ιατρείο καρδιακής ανεπάρκειας. Ο μέσος χρόνος από τη διάγνωση έως την παραπομπή στο κέντρο έφτανε τα έξι χρόνια, ενώ μόλις περίπου ένας στους τρεις ασθενείς λάμβανε και τις τέσσερις βασικές κατηγορίες φαρμάκων που συνιστώνται για την αντιμετώπιση της νόσου. Συχνές συννοσηρότητες ήταν η κολπική μαρμαρυγή, σε ποσοστό 38%, η αρτηριακή υπέρταση 35% και ο σακχαρώδης διαβήτης 28%.
Τα ευρήματα δείχνουν την ανάγκη για έγκαιρη παραπομπή και συστηματική παρακολούθηση, ώστε η φαρμακευτική αγωγή να προσαρμόζεται σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες και να εξετάζεται έγκαιρα αν απαιτούνται πιο εξειδικευμένες παρεμβάσεις, όπως μηχανική υποστήριξη της κυκλοφορίας ή μεταμόσχευση καρδιάς.
Η άσκηση παραμένει ανεπαρκώς ενταγμένη στην καθημερινότητα των ασθενών, παρότι είχε συστηθεί σε όλους τους 220 συμμετέχοντες σε μελέτη των Νοσοκομείων Βέροιας και Κοζάνης. Μόνο το 52,7% δήλωσε ότι ασκούνταν, ενώ στη μελέτη συμμετείχαν 151 άνδρες και 69 γυναίκες, με μέση ηλικία 71 ετών. Το 45,5% είχε νοσηλευτεί για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, το 15,4% για καρδιακή ανεπάρκεια και το 39,1% για άλλη αιτία.
Οι ασθενείς με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο δήλωναν συχνότερα ότι ασκούνταν σε σύγκριση με όσους είχαν καρδιακή ανεπάρκεια (61% έναντι 29,4%). Το περπάτημα ή το τρέξιμο ήταν η συνηθέστερη μορφή άσκησης, καθώς αναφέρθηκε από το 94% όσων ασκούνταν. Η μέση αναφερόμενη διάρκεια ήταν 30,35 λεπτά και ήταν μικρότερη στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Από όσους ασκούνταν, το 52,6% δήλωσε ότι γυμναζόταν καθημερινά και το 37,1% εβδομαδιαίως.
Για τα οφέλη της άσκησης, οι μισοί συμμετέχοντες απάντησαν θετικά, ενώ το 37,3% δήλωσε ότι δεν γνώριζε αν ωφελεί. Μεταξύ όσων ασκούνταν, το 87,1% ανέφερε ότι είχε ωφεληθεί. Το ποσοστό αυτό ήταν χαμηλότερο στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια σε σχέση με εκείνους με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (60% έναντι 91,8%). Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση απέναντι στην οργανωμένη υποστήριξη της άσκησης: μόλις το 31,8% του συνόλου εκτιμούσε ότι θα βοηθούσε η λειτουργία ειδικού κέντρου. Ωστόσο, η θετική αυτή άποψη καταγράφηκε πολύ συχνότερα στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια σε σύγκριση με όσους είχαν οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (61,8% έναντι 24%).
