Η σταθμούς ηλεκτρικής φόρτισης από κεραυνούς και υπερτάσεις προστατεύει διδακτορική διατριβή του ΑΠΘ, η οποία βρέθηκε στην τρίτη θέση παγκόσμιου διαγωνισμού ανάμεσα σε 60 συμμετοχές από όλο τον κόσμο. Η έρευνα αφορά σύγχρονες υποδομές ηλεκτροκίνησης και τη ασφαλή λειτουργία τους.
Η διδακτορική διατριβή, που εκπονήθηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ από τον δρ Αλέξανδρο Χατζηκώστα, έχει τίτλο «Μοντελοποίηση και συντονισμός διατάξεων προστασίας έναντι υπερτάσεων: Εφαρμογή σε συστήματα φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων». Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων του ΑΠΘ, υπό την επίβλεψη του αναπληρωτή καθηγητή Θωμά Τσοβίλη, με συμβολή και από τον επίκουρο καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης Γεώργιο Πέππα και τον ερευνητικό συνεργάτη του ίδιου εργαστηρίου, δρ Ζαχαρία Δάτσιο.
Με αφορμή τη διάκριση, ο δρ Χατζηκώστας εξήγησε γιατί είναι χρήσιμη η μεθοδολογία που αναπτύχθηκε στη διατριβή. Όπως είπε, δεν υπάρχουν έρευνες που να έχουν καταγράψει συστηματικά χτυπήματα κεραυνών σε σταθμούς ηλεκτρικής φόρτισης, καθώς πρόκειται για σχετικά καινούργια τεχνολογία, όμως σε εκθέσεις στις ΗΠΑ (EV Driver Annual Survey Report) το 46% των οδηγών ηλεκτρικών οχημάτων το 2024 και το 30% το 2025 δήλωσαν ότι βρήκαν σταθμούς που δεν λειτουργούσαν όταν προσπάθησαν να φορτίσουν το όχημά τους.
Ο ίδιος σημείωσε ότι τα αίτια για αυτό μπορεί να ποικίλλουν, αλλά μέρος τους πιθανώς αφορά κεραυνικά πλήγματα. Όπως εξήγησε, οι σταθμοί ηλεκτρικής φόρτισης συνδέονται με εναέριες γραμμές μεταφοράς ρεύματος και μπορεί να επηρεαστούν είτε όταν κεραυνός πέσει σε εναέρια γραμμή διανομής και μεταφέρει υπέρταση είτε απευθείας σε σταθμό, είτε σε παρακείμενη κολόνα ή αλεξικέραυνο.
Στο πλαίσιο της έρευνας αναπτύχθηκε πειραματικά τεκμηριωμένη μεθοδολογία για τον ηλεκτρικό χαρακτηρισμό και τη μοντελοποίηση διατάξεων προστασίας έναντι υπερτάσεων διαφορετικών τεχνολογιών. Σε ερώτηση για το κόστος εφαρμογής της, ο δρ Χατζηκώστας ανέφερε ότι, αν μια εγκατάσταση δικτύου σταθμών ηλεκτρικής φόρτισης κοστίζει μερικά εκατομμύρια ευρώ, η εγκατάσταση του συστήματος στοιχίζει μερικές δεκάδες χιλιάδες ανά σταθμό, άρα το κόστος είναι πολύ λογικό.
Διευκρίνισε επίσης ότι οι διατάξεις πάνω στις οποίες μπορεί να δουλέψει η μεθοδολογία είναι εμπορικά διαθέσιμες, από εταιρείες όπως η Raycap και η Elemko, και οι δύο ελληνικές. Αυτό που προτείνεται στη διατριβή, όπως είπε, είναι η σωστή διαστασιολόγηση ώστε οι διατάξεις αυτές να λειτουργούν σωστά, δηλαδή τα τεχνικά ηλεκτρικά χαρακτηριστικά για την εγκατάστασή τους σε σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Σε ό,τι αφορά τη διαφορά της μεθοδολογίας από άλλες ήδη υφιστάμενες, ο δρ Χατζηκώστας τόνισε ότι πρόκειται για πειραματικά διακριβωμένη μοντελοποίηση με μετρήσεις, μέρος των οποίων έγιναν στο Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων του ΑΠΘ. Τα προτεινόμενα μοντέλα χρησιμοποιήθηκαν σε προσομοιώσεις για την αξιολόγηση της προστασίας σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων υψηλής ισχύος έναντι κεραυνικών υπερτάσεων.
Μέσα από την ανάλυση των αποτελεσμάτων, στη διατριβή προσδιορίζονται τα απαιτούμενα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά και αναπτύσσονται κατευθυντήριες γραμμές για την επιλογή, τη διαστασιολόγηση και τον συντονισμό των διατάξεων προστασίας που εγκαθίστανται σε σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με στόχο τη βελτίωση της αξιοπιστίας των υποδομών φόρτισης και την ασφαλέστερη ενσωμάτωση της ηλεκτροκίνησης στα σύγχρονα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Η τελετή απονομής του βραβείου έγινε στις 5 Οκτωβρίου 2026, στο Βανκούβερ του Καναδά, στο πλαίσιο του διεθνούς ετήσιου συνεδρίου της IEEE Industry Applications Society (IAS). Το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (IEEE) είναι παγκόσμια τεχνολογική και επαγγελματική οργάνωση με περισσότερα από 420.000 μέλη, εκ των οποίων πάνω από 90.000 φοιτητές, σε περισσότερες από 160 χώρες.
