Πράσινο φως έλαβε το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, με συνολικούς πόρους 5,3 δισ. ευρώ και στόχο παρεμβάσεις σε ενέργεια, στέγαση και μεταφορές. Το σχέδιο περνά πλέον στη φάση υλοποίησης, με έμφαση στην αντιμετώπιση της ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης μίλησε για ένα μεγάλο πρόγραμμα έργων για το περιβάλλον, τη στέγαση και τις μεταφορές, ενώ ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, χαρακτήρισε την έγκριση «εθνική επιτυχία», καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο σε πόρους ελληνικό σχέδιο και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε κοινή ανακοίνωση των Γραφείων Τύπου της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρεται ότι το ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα είναι ένα από τα πρώτα εθνικά σχέδια και το μεγαλύτερο έως τώρα σε πόρους που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως σημειώνεται, η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει την πολύ καλή προετοιμασία της Ελλάδας και την ποιότητα και αρτιότητα των παρεμβάσεων που σχεδιάστηκαν.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την άμεση ενεργοποίηση 5,3 δισ. ευρώ (4,8 δισ. ευρώ + ΦΠΑ) για την ενίσχυση ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, ώστε να προχωρήσουν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, κοινωνικής στέγασης και αναβάθμισης των δημόσιων και ιδιωτικών μεταφορών.
Με τη συνεργασία του αρμόδιου Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου σχεδιάστηκαν μέτρα και μεταρρυθμίσεις που, σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους της ενέργειας και στην πράσινη μετάβαση νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Πρόκειται για δέσμη 25 παρεμβάσεων, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, προγράμματα «Εξοικονομώ» για ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες, 2.800 νέες κατοικίες για ευάλωτα νοικοκυριά και αύξηση έως και 100 ευρώ τον χρόνο του επιδόματος θέρμανσης. Προβλέπονται επίσης νέα ηλεκτρικά λεωφορεία και συρμοί μετρό, «κοινωνικό leasing» ηλεκτρικών οχημάτων με χαμηλό μίσθωμα για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων για μικρές επιχειρήσεις και 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία.
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αφορά περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, θα ξεκινήσει εντός του 2026 και θα διαρκέσει έως το 2032.
«Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα είναι μια πραγματικά καλή είδηση», σημειώνει σε δήλωσή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, προσθέτοντας ότι, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προορίζεται να γίνει ένας σημαντικός πυλώνας της οικονομίας δίπλα στο ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Όπως αναφέρει ακόμη, τα έργα 5,3 δισ. ευρώ που σχεδιάστηκαν και ξεκινούν εξυπηρετούν πολλαπλούς στόχους: οικονομική στήριξη οικογενειών και μικρών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των ευάλωτων, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυση της οικοδομής, βελτίωση του κτιριακού αποθέματος, προστασία του περιβάλλοντος και εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών. «Είναι λοιπόν ένα σχέδιο με έντονο κοινωνικό πρόσημο, που θα αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό, χωρίς καθυστερήσεις», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογράμμισε ότι η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, ενός από τα πρώτα και του μεγαλύτερου μέχρι σήμερα σε πόρους που εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι μια εθνική επιτυχία. Τη συνδέει με σωστό σχεδιασμό, μεθοδική προετοιμασία και πολύμηνη επιτυχή διαπραγμάτευση με τους εταίρους στην Ε.Ε., ενώ τη θεωρεί απάντηση στο ερώτημα «μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τι;».
Ο Νίκος Παπαθανάσης σημείωσε επίσης ότι το σχέδιο δίνει ρεαλιστική προοπτική για την επόμενη μέρα της ανάπτυξης με κοινωνική συνοχή και μετατρέπει την οικονομική μεγέθυνση σε μόνιμο μέρισμα για την κοινωνία, κυρίως για τους πιο ευάλωτους πολίτες και για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, ενεργοποιεί 5,3 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση του στεγαστικού, του κόστους ενέργειας και του κόστους μεταφορών, τη χρηματοδότηση μόνιμων και βιώσιμων πράσινων επενδύσεων, την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρηματικών υποδομών, περισσότερα σύγχρονα και φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μαζικής μεταφοράς, αλλά και την προμήθεια οχημάτων για νοικοκυριά με αυξημένες ανάγκες ή ΑμεΑ.
Μέσα από απλοποιημένες διαδικασίες, όπως ανέφερε, η κυβέρνηση αξιοποιεί τους ευρωπαϊκούς πόρους που εξασφάλισε, υλοποιεί τις δεσμεύσεις της προς τους πολίτες, επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις και βελτιώνει με μετρήσιμο αποτέλεσμα την καθημερινότητα, με στόχο την Ελλάδα του 2030.
Αναλυτικά, εντός του 2026 δρομολογούνται οι ακόλουθες δράσεις μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα:
– Κατασκευή Κοινωνικών Κατοικιών: Με συνεργασία των Υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας προχωρούν ενέργειες ώστε να ληφθούν οι απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τις εγκαταστάσεις τριών πρώην στρατοπέδων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με στόχο τη δημοσίευση δημόσιου διαγωνισμού για την κατασκευή περίπου 2.350 διαμερισμάτων. Τα διαμερίσματα θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά με βάση νομοθετική μεταρρύθμιση και παρέμβαση που προετοιμάζει το αρμόδιο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Παράλληλα, αναζητούνται δημόσια κτίρια που μπορούν να μετατραπούν σε οικιστικής χρήσης, ώστε να προκύψουν επιπλέον περίπου 400 κοινωνικές κατοικίες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.
– Ενεργειακή Αναβάθμιση Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων: Με ευθύνη του Υπουργείου Ανάπτυξης προετοιμάζεται στοχευμένη δράση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους με υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα μπορεί να ενισχυθεί τόσο για δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού με ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης, ώστε να υλοποιηθούν οι παρεμβάσεις χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητά της.
Για τον σκοπό αυτό θα διατεθούν 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, με στόχο την ωφέλεια περίπου 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων.
– Κοινωνικό Leasing για τη μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται τη δημοσίευση μέτρου μίσθωσης ηλεκτρικών οχημάτων για ευάλωτα νοικοκυριά με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και πολύ χαμηλό μίσθωμα, το οποίο δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ μηνιαίως. Τα ωφελούμενα νοικοκυριά, με επιδότηση έως 12.500 ευρώ, προσαυξημένη κατά 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ, θα μπορούν να αποκτήσουν μέσω μίσθωσης για τα επόμενα 4 χρόνια ένα ηλεκτρικό όχημα από συγκεκριμένη λίστα, ενώ θα υπάρξει μέριμνα και για την απόκτησή του μετά τη λήξη της περιόδου μίσθωσης. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται στα 170 εκατ. ευρώ με στόχο τα 15.000 ωφελούμενα νοικοκυριά.
– Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προετοιμάζει δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων που θα ενταχθούν στον στόλο του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ. Συνολικά 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, 101 στην Αθήνα και 110 στη Θεσσαλονίκη, θα ενισχύσουν τις δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, αντικαθιστώντας παλαιά οχήματα, κυρίως σε γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Η προσθήκη τους θα μειώσει κατά 15% τον χρόνο αναμονής στις στάσεις, θα στηρίξει την πύκνωση των δρομολογίων και θα συμβάλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ. Ο συνολικός προϋπολογισμός φτάνει τα 129 εκατ. ευρώ.
– Αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά: Η πρωτοβουλία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προβλέπει επιδότηση 20.000 ευρώ για την αντικατάσταση συμβατικού οχήματος ΤΑΞΙ με ηλεκτρικό, με συνολικούς πόρους 68 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα. Σε πρώτη φάση η στήριξη παρέχεται στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ώστε να διευκολυνθεί η αντικατάσταση οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής, με βάση τον Κλιματικό Νόμο, και στη συνέχεια το μέτρο θα επεκταθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στην επιδότηση χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Για τα οχήματα ΤΑΞΙ που είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία, η επιδότηση για ΕΔΧ ΤΑΞΙ θα είναι αυξημένη στα 29.000 ευρώ.
Για το 2027 προβλέπονται επίσης οι ακόλουθες δράσεις:
– Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.
– Δημιουργία 13 one stop shops, ένα σε κάθε Περιφέρεια, για πληροφόρηση, ενημέρωση και συμβουλές σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις σχετικά με την ενεργειακή αναβάθμιση και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
– Δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά.
– Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, όπου θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
– Εκσυγχρονισμός Φοιτητικών Εστιών για 15 κτίρια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, με σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης για περίπου 5.600 φοιτητές, αριθμό που αντιστοιχεί σε αύξηση της δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με όσους φιλοξενούνται σήμερα σε εστίες.
– Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως, οι οποίοι από το 2027 θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ τον χρόνο για την περίοδο 2027-2032, ώστε να απορροφάται σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
– Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία, με 100% επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, καθώς και για τετραπληγικά ή παραπληγικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ασφαλισμένα ή μη.
– Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό, οι οποίοι είναι παλαιάς τεχνολογίας και πλέον παροπλισμένοι.
– Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας, με στόχο την πλήρη προσβασιμότητα και στους 24 σταθμούς της γραμμής για απρόσκοπτη χρήση από ΑμεΑ.
– Προμήθεια 12 νέων συρμών για τις γραμμές 2 και 3 του Μετρό Αθηνών, με στόχο την ένταξή τους στα δρομολόγια και την πύκνωση των συχνότητων.
– Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιφερειακούς δήμους, ως ευέλικτης τοπικής συγκοινωνίας για μετακινήσεις που γίνονται κυρίως από ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους.
– Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ορεινές και νησιωτικές περιοχές, με στόχο τη βελτίωση του συστήματος μεταφοράς και τη διασφάλιση ότι χιλιάδες μαθητές θα μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια, μειώνοντας παράλληλα την πίεση στις οικογένειές τους.
– Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς εμπόδια από ΑμεΑ.
– Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις, καθώς και εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.
– Εγκατάσταση 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, σε περιοχές όπου η αγορά δεν αναπτύσσει επαρκώς σχετικές υποδομές.
– ATHENS MOVE – Δημοτική Συγκοινωνία Δήμου Αθηναίων, με τη δημιουργία 4 νέων γραμμών δημοτικής συγκοινωνίας (Νέος Κόσμος-Πετράλωνα-Κεραμεικός / Κάτω Πατήσια-Σεπόλια-Κεραμεικός / Προμπονά-Άνω Πατήσια-Κυψέλη / Αττική-Κυψέλη), ώστε να καλυφθούν κενά τοπικής μετακίνησης και να εξυπηρετούνται περιοχές με οικονομική και μεταφορική ευαλωτότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα ύψους 4,8 δισ. ευρώ
