Το PrespaNet χαιρετίζει την πρωτοβουλία για κοινή υποψηφιότητα της διασυνοριακής περιοχής των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ζητά η διαδικασία να συνδεθεί με το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών. Το δίκτυο εκτιμά ότι η αναγνώριση ως αγαθού μικτής φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να φέρει ουσιαστικά οφέλη στην περιοχή.
Το δίκτυο PrespaNet, στο οποίο μετέχουν η Εταιρία Προστασίας Πρεσπών (Ελλάδα), η Macedonian Ecological Society (Βόρεια Μακεδονία) και η Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (Αλβανία), θεωρεί ότι η αναγνώριση θα ενισχύσει τη διεθνή προβολή της περιοχής. Παράλληλα, όπως αναφέρει, θα διευρύνει την κοινωνική και πολιτική στήριξη για τη διαφύλαξη των λιμνών, της άγριας ζωής, των μνημείων και των πολιτιστικών τοπίων της.
Οι άνθρωποι του δικτύου εκτιμούν επίσης ότι η ένταξη στον κατάλογο της UNESCO μπορεί να συμβάλει στην κινητοποίηση τεχνογνωσίας, συνεργασιών και πόρων για την προστασία της περιοχής. Όπως σημειώνουν, θα μπορούσε ακόμη να ενθαρρύνει την κοινή έρευνα, την παρακολούθηση και τη διαχείριση ολόκληρης της λεκάνης, ενώ ο διεθνής έλεγχος λόγω της UNESCO θα ενίσχυε τη λογοδοσία για την προστασία των αξιών της.
Το δίκτυο καλεί τις τρεις κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνδέσουν ρητά τη νέα πρωτοβουλία με την εφαρμογή της τετραμερούς Συμφωνίας του 2010, η οποία προβλέπει την ίδρυση και λειτουργία του Διασυνοριακού Πάρκου Πρεσπών. Ζητά επίσης από τα υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, μαζί με τις τοπικές αρχές, τους φορείς διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, τους επιστήμονες, την κοινωνία των πολιτών και τους κατοίκους, να συνεργαστούν στο πλαίσιο του Πάρκου Πρεσπών.
Η Βιβή Ρουμελιώτου, συντονίστρια πολιτικών της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, υπογραμμίζει ότι «η πίεση που δέχονται τα οικοσυστήματα της Πρέσπας είναι μεγάλη ειδικά ό,τι αφορά τη διαχείριση των υδάτων και στα δυο λιμναία οικοσυστήματα». Αν και φέτος η στάθμη των νερών στις δύο λίμνες είναι υποφερτή, τα προηγούμενα 4 χρόνια είχε σημάνει συναγερμός, καθώς η πτώση των υδάτων απειλούσε άμεσα όλη τη σπάνια πανίδα τους.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι, παρότι υπάρχουν πολλές εκκρεμότητες για το διαχειριστικό πλαίσιο και τις πολιτικές που πρέπει να προχωρήσουν στο πλαίσιο της λειτουργίας του διασυνοριακού πάρκου, η λειτουργία του έχει ατονήσει από το 2023, οπότε στην προεδρία βρίσκεται η Βόρεια Μακεδονία. Το ζήτημα της απουσίας συντονισμένης δράσης επισημάνθηκε και με συστάσεις που έκανε το 2026 η Σύμβαση Ραμσάρ προς τα τρία μέρη.
Οι εκκλήσεις των ειδικών αφορούν κυρίως τη χρήση του νερού. Η κ. Ρουμελιώτου αναφέρει ότι «ακόμη και σήμερα δεν είναι γνωστές οι ποσότητες των υδάτων που χρησιμοποιούνται για την άρδευση στη Βόρεια Μακεδονία και πόσες από αυτές αντλούνται από γεωτρήσεις που βρίσκονται πέριξ της λίμνης Μεγάλης Πρέσπας».
Το δίκτυο θεωρεί ότι η προστασία της Πρέσπας είναι επείγουσα ανάγκη και δεν μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση μιας μελλοντικής διεθνούς αναγνώρισης. Ως άμεση προτεραιότητα θέτει τις τακτικές συνεδριάσεις των κοινών οργάνων, τη λειτουργία της Γραμματείας και της Ομάδας Εργασίας για τη Διαχείριση των Υδάτων, τη σταθερή καταβολή χρηματικών εισφορών από τα συμβαλλόμενα μέρη και τη συμφωνία σε κοινό πρόγραμμα με σαφείς αρμοδιότητες, προθεσμίες και δημόσια λογοδοσία στην εφαρμογή του.
