Τον ρόλο των συνεργατικών σχηματισμών στην ενίσχυση της καινοτομίας, της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων ανέδειξαν οι παρουσιάσεις των clusters στο 2nd Clusters Day 2026 που έγινε απόψε στην Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (ΑΖΚ) στη Θεσσαλονίκη με κεντρικό μήνυμα «Connect. Collaborate. Create.». Από την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων έως την πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και τις έξυπνες μεταφορές, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν δράσεις, υποδομές και συνεργασίες που στοχεύουν να μετατρέψουν τη γνώση σε εφαρμόσιμες λύσεις και επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Thess INTEC: Έξι τομείς τεχνολογίας και επενδύσεις 40.000 τ.μ.
Τον ρόλο του Thess INTEC στη διασύνδεση επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων παρουσίασε ο Ecosystem Development του Thess INTEC, Νίκος Κατσιαδάκης. Το τεχνολογικό πάρκο επικεντρώνεται σε έξι τομείς: προηγμένα υλικά και μεταποίηση, οργανική νανοτεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη και προσομοιώσεις, καθαρή ενέργεια, εφαρμογές για επιχειρήσεις και εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς και τεχνολογίες μελλοντικής κινητικότητας.
Η πρώτη φάση ανάπτυξης περιλαμβάνει κτίριο 10.600 τ.μ. σε τέσσερα επίπεδα, με ερευνητικούς χώρους, θερμοκοιτίδα επιχειρήσεων, αμφιθέατρο, συνεδριακές υποδομές και χώρους συνάντησης. Ο ευρύτερος σχεδιασμός προβλέπει επίσης οικιστικές και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, χώρους πρασίνου και άθλησης, παιδικό σταθμό και υπηρεσίες καθημερινής εξυπηρέτησης.
Παράλληλα, βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση επενδύσεις συνολικής επιφάνειας 40.000 τ.μ., βάσει επιστολών εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Στους αναπτυξιακούς στόχους περιλαμβάνονται 7.000 μόνιμες θέσεις εργασίας, μεταξύ των οποίων 1.300 για επιστημονικό και ερευνητικό προσωπικό και 4.000 στον τομέα της επιχειρηματικής καινοτομίας. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου οικοσυστήματος που θα επιταχύνει τη συνεργασία έρευνας και επιχειρηματικότητας και τη μεταφορά νέων τεχνολογιών στην αγορά.
I4byDesign:Υποστήριξη για ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις 93,5 δισ. ευρώ
Τις υπηρεσίες υποστήριξης επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων για τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων παρουσίασε ο Proposal Manager του I4byDesign Competence Center, Νικόλαος Λαλούμης.
Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα Horizon Europe διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 93,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, ενώ το μέσο ποσοστό επιτυχίας των προτάσεων ανέρχεται περίπου στο 14%.
Το I4byDesign προσφέρει ολοκληρωμένη υποστήριξη, από τον εντοπισμό κατάλληλων προσκλήσεων και τη συγκρότηση ευρωπαϊκών συνεργασιών έως τη συγγραφή, την κατάρτιση προϋπολογισμού και την υποβολή προτάσεων. Στις υπηρεσίες περιλαμβάνεται επίσης εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για την προκαταρκτική αξιολόγηση των προτάσεων βάσει των ευρωπαϊκών κριτηρίων.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν είτε να αξιοποιήσουν ιδέα ή ανάγκη που έχουν ήδη διαμορφώσει είτε να συμμετάσχουν σε πρόταση που εντοπίζει το ίδιο το κέντρο. Το μοντέλο χρέωσης προβλέπει αμοιβή προετοιμασίας 0,4% του αιτούμενου ποσού χρηματοδότησης και πρόσθετη αμοιβή επιτυχίας 4% μόνο σε περίπτωση έγκρισης.
Τον ρόλο του CluBE στην ενίσχυση της βιοοικονομίας, της πράσινης καινοτομίας και της ενεργειακής μετάβασης παρουσίασε ο γενικός διευθυντής του Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας, Γιάννης Φάλλας.
Το CluBE, που ιδρύθηκε το 2014 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, συνδέει επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα, δημόσιους και κοινωνικούς φορείς. Διαθέτει δίκτυο περισσότερων από 70 μελών και διαχειρίζεται 57 ευρωπαϊκά, εθνικά, περιφερειακά και ιδιωτικά συμβουλευτικά έργα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, ο συνολικός προϋπολογισμός του χαρτοφυλακίου του για το 2026 υπερβαίνει τα 34,2 εκατ. ευρώ, με προϋπολογισμό άνω των 18,3 εκατ. ευρώ για το ίδιο το CluBE.
Οι δραστηριότητές του καλύπτουν τη βιοοικονομία, το πράσινο υδρογόνο, τις καθαρές τεχνολογίες, την κυκλική οικονομία, τον βιώσιμο σχεδιασμό και τις έξυπνες πόλεις. Παράλληλα, συμμετέχει σε ευρωπαϊκά δίκτυα και συνεργασίες, με ιδιαίτερη έμφαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει τους τοπικούς πόρους και να ενισχύσει τη διαφοροποίηση της οικονομίας της Δυτικής Μακεδονίας.
Τη συνεργασία 12 εταίρων για την ενίσχυση της καινοτομίας και της εξωστρέφειας στον τομέα της βιομηχανικής και κτιριακής συντήρησης παρουσίασε ο διαχειριστής του Maintenance Cluster, Κοσμάς Βάμβαλης.
Στις δράσεις του cluster περιλαμβάνονται κοινές συμμετοχές σε εκθέσεις, επαφές με βιομηχανίες και ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων. Τον Απρίλιο του 2026, τα μέλη συμμετείχαν από κοινού στην A&R Expo, ενώ εννέα μέλη παρουσίασαν τις λύσεις τους σε εννέα βιομηχανίες, με συνολικά 27 συμμετοχές στις συναντήσεις.
Κεντρική πρωτοβουλία αποτελεί η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας B2B για την επικοινωνία, την ανταλλαγή αρχείων, τη διαχείριση έργων και την προβολή προϊόντων και υπηρεσιών. Παράλληλα, αναζητείται τεχνολογικός συνεργάτης για τη συνεχή αναβάθμιση και τη διεθνή ανάπτυξή της.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και η αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη μείωση των απρογραμμάτιστων διακοπών λειτουργίας και του κόστους παραγωγής, μέσα από κοινές δράσεις, δικτύωση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Τη σύνδεση επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων με ευρωπαϊκές συνεργασίες και χρηματοδοτήσεις για την καινοτομία στην αγροδιατροφή ανέδειξε ο διευθυντής του ATE Cluster, Θεόδωρος Τσαμουρτζής.
Η Αγροτεχνολογική Εξαγωγική Σύμπραξη ιδρύθηκε το 2020 στη Θεσσαλονίκη, με πρωτοβουλία του ΣΕΒΕ και τη συμμετοχή 17 εταιρειών, με στόχο την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Το ATE Cluster συμμετέχει σε ευρωπαϊκά έργα για τη βιοτεχνολογία τροφίμων, την αξιοποίηση βιομάζας, τις βιώσιμες συσκευασίες και την ψηφιοποίηση της αγροδιατροφής. Παράλληλα, συντονίζει το RAKI, πρωτοβουλία για την ενίσχυση της βιοτεχνολογίας τροφίμων και των διαπεριφερειακών επενδύσεων.
Κομβικό εργαλείο αποτελεί η ευρωπαϊκή σύμπραξη I4BE, με 17 εταίρους από εννέα χώρες και δίκτυο άνω των 4.500 μελών, που προωθεί νέες πρώτες ύλες, εναλλακτικές πρωτεΐνες και την αξιοποίηση υποπροϊόντων τροφίμων.
Στόχος είναι η μετατροπή της συνεργασίας σε νέα έργα, πρόσβαση σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και εμπορικές ευκαιρίες, επιταχύνοντας την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση του αγροδιατροφικού τομέα.
Τη δημιουργία ενός σταθερού οικοσυστήματος που συνδέει επιχειρήσεις, startups, δήμους, ερευνητικά κέντρα και επενδυτές, με στόχο την κλιματική μετάβαση των πόλεων, παρουσίασε ο εκτελεστικός διευθυντής του CLIMA enter net CLUSTER, Χρυσόστομος Καλογήρου.
Το cluster αναπτύσσεται με ορίζοντα το 2027 και φιλοδοξεί να μετατρέψει την καινοτομία σε εφαρμόσιμες λύσεις για την κλιματική ουδετερότητα, την αστική ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Στο επίκεντρο βρίσκονται 12 τομείς, από την καθαρή ενέργεια και την κυκλική οικονομία έως τις έξυπνες κλιματικές τεχνολογίες, τη βιώσιμη κινητικότητα και την κλιματική χρηματοδότηση.
Οι δράσεις που σχεδιάζονται περιλαμβάνουν πιλοτικές εφαρμογές σε πραγματικές συνθήκες, εργαστήρια αστικής καινοτομίας, θερμοκοιτίδες και επιταχυντές για νέες επιχειρήσεις, καθώς και συνεργασίες για ευρωπαϊκά έργα και επενδύσεις.
Στόχος είναι η σύνδεση της επιχειρηματικής καινοτομίας με τις πραγματικές ανάγκες των πόλεων, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις και επενδυτές και επιταχύνοντας την πράσινη μετάβαση σε Ελλάδα και Κύπρο.
Τη σύνδεση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας για την αναβάθμιση της βιομηχανίας αρχιτεκτονικού αλουμινίου παρουσίασε η γενική διευθύντρια της Architectural Aluminium Academy, Βασιλική Τζίκα.
Η Ακαδημία λειτουργεί ως κέντρο καινοτομίας και ανάπτυξης δεξιοτήτων, προσφέροντας σε μηχανικούς, αρχιτέκτονες, κατασκευαστές και τεχνικές εταιρείες εκπαιδευτικά προγράμματα, συμβουλευτικές υπηρεσίες και τεχνική υποστήριξη, ενώ συμμετέχει και σε δράσεις έρευνας και ανοιχτής καινοτομίας.
Το αποτύπωμά της περιλαμβάνει 1.958 κατασκευαστές, 1.800 μηχανικούς και αρχιτέκτονες και 60 κατασκευαστικές εταιρείες, ενώ συμβουλευτική υποστήριξη έχουν λάβει 22 εταιρείες κατασκευής κουφωμάτων.
Παράλληλα, σε συνεργασία με πανεπιστήμια και εταιρείες τεχνολογίας, αναπτύσσει λύσεις για την οργάνωση της παραγωγής, τη βελτίωση της θερμομόνωσης των συστημάτων αλουμινίου και την απομακρυσμένη τεχνική υποστήριξη μέσω επαυξημένης πραγματικότητας.
Στις δράσεις της περιλαμβάνεται και πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης τεχνικού αλουμινίου διάρκειας 600 ωρών σε δύο εξάμηνα, με θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.
Στόχος της Ακαδημίας είναι να μετατρέπει τη γνώση και τη συνεργασία σε μετρήσιμη αναβάθμιση δεξιοτήτων, παραγωγικών διαδικασιών και καινοτομίας στον κλάδο του αρχιτεκτονικού αλουμινίου.
Τη σύνδεση της έρευνας με την αγορά για την ανάπτυξη έξυπνων και ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων ανέδειξε η συντονίστρια του IsZEB, Χριστίνα Μυκονίου.
Ο συνεργατικός σχηματισμός του κατασκευαστικού κλάδου στην Κεντρική Μακεδονία διαθέτει ομάδα έξι ατόμων, έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 2 εκατ. ευρώ και έχει συμμετάσχει σε 13 χρηματοδοτούμενα έργα έρευνας και ανάπτυξης. Συνδέει επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και τεχνολογικούς παρόχους, με στόχο τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ψηφιακά εργαλεία για μηχανικούς, όπως το IsZEB Certify για την ενεργειακή αξιολόγηση κτιρίων και τον δείκτη ευφυούς ετοιμότητας (SRI), το IsZEB Hygrothermal για την προσομοίωση της υγροθερμικής συμπεριφοράς δομικών στοιχείων, καθώς και το IsZEB Hub και το Marketplace για την πρόσβαση σε εργαλεία και προϊόντα των μελών.
Παράλληλα, το IsZEB αναπτύσσει συνεργασίες με μικρομεσαίες επιχειρήσεις για τη μεταφορά τεχνολογίας στην αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κοινή έρευνα για μετατροπέα φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων AC2DC, από την ανάπτυξη και τη δοκιμή έως την αξιοποίηση του προϊόντος.
Με δεδομένο ότι τα κτίρια ευθύνονται για το 40% της ενεργειακής κατανάλωσης στην ΕΕ, ενώ στην Ελλάδα μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος είναι παλαιό και χωρίς θερμομόνωση, το IsZEB επιδιώκει να επιταχύνει την αναβάθμιση των κτιρίων μέσω συνεργασιών, καινοτομίας και εξειδικευμένων ψηφιακών λύσεων.
Τη σύνδεση επιχειρήσεων, ερευνητικών φορέων, δημόσιων αρχών και πολιτών μέσω του Smart Mobility Living Lab, με στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για τις μεταφορές και τα logistics, παρουσίασαν για λογαριασμό του M&L Cluster η Β. Μιζάρα και ο ερευνητής του ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ Josep Maria Salanova Grau.
Το Smart Mobility Living Lab έχει υποστηρίξει περισσότερα από 70 έργα και 50 πιλοτικές δράσεις, ενώ το οικοσύστημα κινητικότητας περιλαμβάνει πάνω από 30 μέλη. Παράλληλα, το M&L Cluster συνδέει περισσότερες από 35 εταιρείες από τους κλάδους της κινητικότητας και των logistics, ενισχύοντας τη συνεργασία και την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων.
Η υποδομή του Living Lab αξιοποιεί περισσότερες από 10 πηγές δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, πάνω από 20 ανοικτά σύνολα δεδομένων και περισσότερους από 100 μετρητές κυκλοφορίας και φανάρια. Παρέχει, μεταξύ άλλων, υπηρεσίες πρόβλεψης χρόνων διαδρομής και άφιξης, καθώς και δυνατότητες δοκιμών τεχνολογιών σε πραγματικές συνθήκες πόλης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η έξυπνη διαχείριση της κινητικότητας, η ηλεκτροκίνηση, η ψηφιοποίηση των logistics, η τεχνητή νοημοσύνη στις μεταφορές και η ανάπτυξη βιώσιμων λύσεων για τις πόλεις.
Μέσα από τη συνεργασία Living Lab και cluster, οι επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα, εργαλεία και περιβάλλοντα δοκιμών, ώστε να αναπτύσσουν και να επικυρώνουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες με τη συμμετοχή χρηστών και φορέων.
Στόχος είναι η μετατροπή των δεδομένων και της συνεργασίας σε εφαρμόσιμες λύσεις, που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και επιταχύνουν τη μετάβαση σε πιο έξυπνες και βιώσιμες μεταφορές.
