Η μετάβαση από την καινοτομία στην παραγωγή είναι το μεγάλο ζητούμενο για το οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας, καθώς η ερευνητική γνώση καλείται να γίνει προϊόντα με δυνατότητα μαζικής παραγωγής και εξαγωγικής πορείας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του 2nd Clusters Day, που πραγματοποιήθηκε απόψε στην Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (ΑΖΚ) στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέων καινοτομίας.
Η Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί σε κόμβο καινοτομίας και τεχνητής νοημοσύνης, σημειώθηκε στην εκδήλωση, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη στενότερης συνεργασίας ανάμεσα σε πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, τη βιομηχανική κλιμάκωση και την εξωστρέφεια προς τις αγορές των Βαλκανίων. Στο 2nd Clusters Day συμμετείχαν δέκα συνεργατικά σχήματα από τη Βόρεια Ελλάδα, ενώ το κεντρικό μήνυμα της διοργάνωσης ήταν «Connect. Collaborate. Create.».
Στον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως κόμβου έρευνας, καινοτομίας και τεχνητής νοημοσύνης αναφέρθηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, Σταύρος Καλαφάτης.
«Η μεγαλύτερη δύναμη της πατρίδας μας είναι το ανθρώπινο δυναμικό της, οι νέοι επιστήμονες», τόνισε ο κ. Καλαφάτης, υπογραμμίζοντας ότι η γνώση που παράγεται στα πανεπιστήμια πρέπει να μετατρέπεται σε βιώσιμες νεοφυείς επιχειρήσεις, νέα προϊόντα και θέσεις εργασίας.
Όπως ανέφερε, οι εθνικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη έφτασαν τα 3,66 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 68% σε σχέση με το 2018. Παράλληλα, περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχουν διατεθεί για την αναβάθμιση των ερευνητικών υποδομών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας, στο Thess INTEC και στις νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και υπολογιστικής ισχύος, σημειώνοντας τις δυνατότητες που ανοίγονται για την τεχνολογική ανάπτυξη της Βόρειας Ελλάδας.
«Δεν θέλουμε οι γνώσεις που παράγονται στα πανεπιστήμιά μας να μένουν σε μια δημοσίευση. Θέλουμε να γίνονται βιώσιμες startups που θα κατακτούν τις παγκόσμιες αγορές», είπε.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι το υπουργείο Ανάπτυξης θα συνεχίσει να στηρίζει το οικοσύστημα καινοτομίας, επιμένοντας πως η συνεργασία πολιτείας, ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων είναι βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία νέου πλούτου και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να γίνει γέφυρα συνεργασίας με τα Βαλκάνια, τόνισε ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης), Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, αναφερόμενος στις δυνατότητες εξωστρέφειας των επιχειρήσεων της περιοχής και στις συνεργασίες με τις αγορές των Βαλκανίων. Επισήμανε ότι η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει ισχυρές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που μπορούν να αναζητήσουν ευκαιρίες πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
«Η μεγάλη πρόκληση είναι να μπορέσουμε να συνδέσουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις με τη μεγάλη εμπορική ενδοχώρα και τους γείτονές μας», ανέφερε, δίνοντας έμφαση στη γεωγραφική θέση της Μακεδονίας και της Θράκης ως φυσικής πύλης προς τις αγορές της ΝΑ Ευρώπης.
Όπως σημείωσε, στο πλαίσιο πρωτοβουλιών εξωστρέφειας έχουν πραγματοποιηθεί επιχειρηματικές επαφές στη Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Ρουμανία, την Αλβανία και το Μαυροβούνιο, με στόχο την ανάπτυξη συνεργασιών και την ενίσχυση της παρουσίας ελληνικών επιχειρήσεων στην περιοχή.
«Δεν πάμε να κατακτήσουμε αγορές. Πάμε να συνεργαστούμε με τις αγορές των γειτόνων», τόνισε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές για επιχειρήσεις σε τομείς όπως τα logistics, αλλά και για νεοφυείς επιχειρήσεις και συνεργατικά σχήματα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα πέντε δημόσια πανεπιστήμια της Βόρειας Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι μπορούν να συμβάλουν στην προσέλκυση φοιτητών από τις γειτονικές χώρες και στην ενίσχυση των δεσμών με την ευρύτερη περιοχή.
Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών χωρίς καθυστερήσεις, σημειώνοντας ότι η Βόρεια Ελλάδα έχει σημαντικές δυνατότητες να αναπτύξει νέες γέφυρες συνεργασίας στα Βαλκάνια, προς όφελος των επιχειρήσεων και της οικονομίας συνολικά.
Στη μετάβαση από την έρευνα και την καινοτομία στη βιομηχανική παραγωγή εστίασε ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης, δρ Νικόλαος Τζόλλας, θέτοντας το ερώτημα: «Καινοτομούμε. Παράγουμε όμως;»
Όπως υπογράμμισε, η επιτυχία ενός ερευνητικού πρωτοτύπου δεν εξασφαλίζει ότι ένα προϊόν μπορεί να παραχθεί σε μεγάλη κλίμακα, με σταθερή ποιότητα, ανταγωνιστικό κόστος και συγκεκριμένο χρόνο παράδοσης.
Τα στοιχεία που παρουσίασε δείχνουν το μέγεθος της πρόκλησης: το 2025 η βιομηχανία αντιστοιχούσε στο 15,2% της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην Ελλάδα, έναντι 19,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικότερα, το 2024 η μεταποίηση αντιστοιχούσε περίπου στο 10,4% στην Ελλάδα, έναντι 16,6% στην Ιταλία και 19,9% στη Γερμανία, ενώ σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Πίνακα Επιδόσεων Καινοτομίας του 2026, η Ελλάδα βρίσκεται στο 77,5% του μέσου όρου της ΕΕ.
Ο κ. Τζόλλας πρότεινε τη δημιουργία ενός Περιφερειακού Δικτύου Παραγωγικών Δυνατοτήτων και Βιομηχανικής Κλιμάκωσης, με τη συμμετοχή των συνεργατικών σχημάτων, των πανεπιστημίων, της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας και των επιχειρήσεων. Στόχος είναι να χαρτογραφηθούν οι διαθέσιμες παραγωγικές δυνατότητες, να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε πιλοτικές γραμμές και μικρές σειρές παραγωγής και να συνδεθούν οι ερευνητικές ομάδες με βιομηχανικούς συνεργάτες.
«Μπορείτε να μου παραδώσετε 2.000 τεμάχια; Σε ποια τιμή και σε πόσο χρόνο;» είναι το κρίσιμο ερώτημα που, όπως σημείωσε, μπορεί να κρίνει αν μια καινοτόμος ιδέα θα φτάσει στην αγορά ή θα μείνει στο στάδιο του πρωτοτύπου.
Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης στη διασύνδεση επιχειρήσεων και παραγωγικών μονάδων, με στόχο τη μείωση της αβεβαιότητας και την ενίσχυση της παραγωγικότητας.
Διευκρίνισε ότι η πρόταση αποτελεί πρόσκληση για συνδιαμόρφωση και όχι εγκεκριμένο πρόγραμμα, προτείνοντας πιλοτική εφαρμογή σε έναν ή δύο κλάδους και αξιολόγηση με μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως οι πιλοτικές παραγωγές, οι παραγγελίες και οι νέες επενδύσεις. «Connect. Collaborate. Create» είναι το σύνθημα της διοργάνωσης, με το επόμενο βήμα, όπως τόνισε, να είναι: «Produce. Scale. Grow».
Από την πλευρά του πρόεδρος της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας (ΑΖΚ), Παναγιώτης Κετικίδης, υπογράμμισε την ανάγκη τα συνεργατικά σχήματα να μετατρέψουν τη συνεργασία σε απτά επιχειρηματικά αποτελέσματα.
Τόνισε ότι τα clusters μπορούν να συνδέσουν επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και δημόσιους φορείς, ενισχύοντας την καινοτομία και τη διεθνή εξωστρέφεια. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες διαθέτουν καινοτόμα προϊόντα, αλλά δυσκολεύονται να προσεγγίσουν διεθνείς αγορές. Όπως σημείωσε, η στήριξή τους πρέπει να υπερβαίνει τα πρόσκαιρα χρηματοδοτικά προγράμματα και να δημιουργεί βιώσιμες συνεργασίες.
Παρουσίασε, παράλληλα, ένα μοντέλο ανάπτυξης τριών επιπέδων: κοινό οικοσύστημα συνεργασίας, κάλυψη περιφερειακών αναγκών και ανάδειξη των clusters σε εθνικούς και διεθνείς κόμβους καινοτομίας. Επίσης, πρότεινε η επόμενη διοργάνωση να καταλήξει σε κοινό έργο με συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους.
*φωτογραφία αρχείου
