Η βία στην τρίτη ηλικία συχνά μένει στο σκοτάδι, ενώ τα περιστατικά δεν καταγγέλλονται εύκολα από τα ίδια τα θύματα. Αυτό αναδείχθηκε σε ενημερωτική δράση στο Ωραιόκαστρο, όπου τέθηκε το ερώτημα αν η λεκτική και σωματική κακοποίηση μέσα στο σπίτι συνιστά βία.
«Η κακοποίηση των ηλικιωμένων είναι βουβή και αυτό είναι πολύ σοβαρό πρόβλημα» εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο Πρόεδρος του Σωματείου «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας, Πνοή Ζωής», Νικόλαος Μήττας. Ο ίδιος αναφέρει ότι το ζήτημα δεν ήταν έως τώρα ορατό, αλλά αναδείχθηκε μέσα από τις παρεμβάσεις του Σωματείου και πλέον γίνονται εκδηλώσεις, ημερίδες και συζητήσεις γύρω από αυτό.
Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι οι αναφορές σε τέτοια περιστατικά γίνονται από τρίτους και όχι από τα ίδια τα θύματα, που φοβούνται, ντρέπονται ή εξαρτώνται από τα άτομα που τα φροντίζουν. «Είχαμε μια περίπτωση στην οποία μια ηλικιωμένη γυναίκα, άνω των 90 ετών, δεχόταν πιέσεις από συγκεκριμένους ανθρώπους ώστε με κάθε τρόπο να τους ‘γράψει’ το σπίτι που είχε. Η συμπεριφορά ήταν τελείως εξευτελιστική σε βάρος της. Της στερούσαν ακόμη και το φαγητό. Κάποια στιγμή οι συγγενείς της αντιλήφθηκαν την κατάσταση καθώς τις πιέσεις ασκούσαν άνθρωποι που τη φρόντιζαν και στους οποίους είχε δείξει μεγάλη εμπιστοσύνη» τονίζει χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η εντεταλμένη σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού και Εξωστρέφειας του Δήμου Ωραιοκάστρου, Χριστίνα Αλίρη, αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ περιστατικό κατά το οποίο άνθρωποι «έβγαλαν» ηλικιωμένο άνδρα από το σπίτι του, του ζήτησαν να πάει να μείνει σε άλλο συγγενή και πούλησαν το σπίτι του. Όπως λέει, στην εκδήλωση που διοργανώθηκε στο Ωραιόκαστρο στο πλαίσιο συνεργασίας του ΚΑΠΗ Ωραιοκάστρου, του Δήμου Ωραιοκάστρου και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ήρθαν στο φως συμβάντα με ηλικιωμένες γυναίκες που δέχονται ψυχολογική βία από τους συζύγους τους επειδή δεν έχουν οι ίδιες σύνταξη ή δικό τους «πορτοφόλι».
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, υπάρχουν επίσης περιπτώσεις με συγγενείς που λαμβάνουν τη σύνταξη των ηλικιωμένων και δεν τους δίνουν χρήματα, αλλά και με ανθρώπους που τους στερούν ακόμη και το φαγητό, τα φάρμακα ή και τις απαραίτητες επισκέψεις στο γιατρό. Η πίεση μπορεί να φτάσει μέχρι την απαίτηση για χρήματα και ακίνητα, με την απειλή ότι σε διαφορετική περίπτωση οι ηλικιωμένοι θα βρεθούν στο δρόμο ή σε κάποιο γηροκομείο.
Στο επίπεδο της σωματικής βίας, όπως σημειώνεται, υπάρχουν άνθρωποι που μεγαλώνοντας γίνονται ακόμη πιο βίαιοι και απότομοι και δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα νεύρα τους, ενώ οι σύζυγοί τους δεν αντιδρούν, θεωρώντας ότι αυτή είναι η μοίρα τους. Ένα 20% των ηλικιωμένων που υφίστανται βία είναι άνδρες που στερούνται της σύνταξής τους, τροφής και φαρμακευτικής αγωγής. Μάλιστα, σύμφωνα με την κ. Αλίρη, οι ψυχολόγοι αναφέρουν ότι σε περιστατικά κακοποίησης εμπλέκονται άνθρωποι ακόμη και με ψυχολογική νόσο, γεγονός που οδηγεί στην παρερμηνεία της συμπεριφοράς τους ως κούρασης.
Η βία δεν έχει ηλικία, τονίζει η εντεταλμένη σύμβουλος του Δήμου Ωραιοκάστρου, σημειώνοντας ότι υπάρχουν λύσεις όπως η καταγγελία των περιστατικών στην αστυνομία και η κλήση στην τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τη στήριξη γυναικών θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας.
Από την άλλη πλευρά, ο κ. Μήττας δίνει έμφαση στο πρόβλημα της μοναξιάς των ηλικιωμένων και γνωστοποιεί ότι το Σωματείο «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων, Ενημέρωσης και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας, Πνοή Ζωής» κατέθεσε στον Δήμο Θεσσαλονίκης πρόταση για τη δημιουργία ενός προγράμματος «ηλεκτρονικού φίλου». Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν εθελοντές να τηλεφωνούν δύο φορές την εβδομάδα σε δέκα ηλικιωμένους που βγαίνουν σπάνια από το σπίτι τους και θα δηλώσουν ότι το επιθυμούν, για μια απλή κουβέντα και μια επαφή που θα τους δίνει τη δυνατότητα επικοινωνίας με έναν άνθρωπο.
«Έχει γίνει η πρόταση και θα εξετάζουμε πώς θα μπορέσουμε να την υλοποιήσουμε» σχολιάζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο αντιδήμαρχος Μέριμνας για την Τρίτη Ηλικία του Δήμου Θεσσαλονίκης, Παντελής Καζαντζίδης. Παράλληλα, στις περισσότερες περιπτώσεις οι δήμοι μέσω των ΚΑΠΗ διατηρούν επαφή με τους ηλικιωμένους ώστε να μπορούν να αντιληφθούν περιστατικά κακοποίησης.
«Μιλάμε με τους ηλικιωμένους που έρχονται στα ΚΑΠΗ. Με μια απλή ερώτηση θα μπορούσε κάποιος να αντιληφθεί κάτι που δεν πηγαίνει καλά. Αν μια ηλικιωμένη μιλάει και συμπεριφέρεται διαφορετικά από ό,τι συνήθως, θα μπορούσε κάποιος από το ΚΑΠΗ να σκεφτεί την πραγματοποίηση ενός ελέγχου. Προσπαθούμε και εμείς στις κλειστές κοινωνίες να έχουμε τον νου μας, να προλαμβάνουμε, να ψάχνουμε το κάτι παραπάνω αλλά θα πρέπει και το ίδιο το θύμα να αντιδρά και να κινητοποιείται» προσθέτει η κ. Αλίρη.
![]()
