Η έγκαιρη αναγνώριση και η άμεση παρέμβαση σε περιστατικά βίας στο ΑΧΕΠΑ και γενικά σε κάθε μορφή βίας βρέθηκαν στο επίκεντρο ενημερωτικής ημερίδας που συνδιοργάνωσαν ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός και το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ», στο αμφιθέατρο «Κ. Τριαρίδης» του νοσοκομείου. Η συζήτηση αφορούσε την έμφυλη βία, τη βία σε βάρος θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και τη βία κατά επαγγελματιών υγείας.
«Η βία μπορεί να ξεκινά πίσω από τις κλειστές πόρτες ενός σπιτιού, αλλά η προστασία και η σωτηρία του θύματος μπορεί να ξεκινήσει μέσα από τον χώρο ενός νοσοκομείου», υπογράμμισαν οι ομιλητές κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη για άμεση κινητοποίηση των επαγγελματιών υγείας, που έρχονται πρώτοι σε επαφή με κακοποιητικές συμπεριφορές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Σύμφωνα με τις εισηγήσεις, η βία σε κάθε της μορφή είναι «ένα σύνθετο κοινωνικό και υγειονομικό ζήτημα που απαιτεί απόλυτη εγρήγορση, γνώση στη διαχείρισή του, με πρώτο βήμα το σπάσιμο της σιωπής».
Η υπεύθυνη του Αυτοτελούς Τμήματος Ελέγχου Ποιότητας, Έρευνας και Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης του ΑΧΕΠΑ, Χριστίνα Τσιρωνά, παρουσίασε τα στοιχεία του νοσοκομείου, σημειώνοντας ότι μετά το 2022, οπότε παρατηρήθηκε μικρή αύξηση των περιστατικών, καταγράφεται σε ετήσια βάση σταθεροποίηση με 24 περιστατικά τον χρόνο. Στα καταγεγραμμένα περιστατικά υπερισχύει η λεκτική βία, ακολουθεί λιγότερο συχνά η σωματική βία, ενώ ενίοτε εμφανίζονται και οι δύο μορφές μαζί, χωρίς να έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα κάποια χειρότερη εξέλιξη με μοιραία έκβαση για το προσωπικό.
Όπως είπε, τα περιστατικά βίας εκδηλώνονται κυρίως στις εφημερίες και στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, όπου ο συνωστισμός και η αγωνία των συνοδών που αναζητούν απεγνωσμένα διάγνωση για τους συγγενείς τους οδηγούν συχνά σε ακραίες, παραβατικές συμπεριφορές και ξεσπάσματα.
Το νοσηλευτικό προσωπικό, πρόσθεσε η κ. Τσιρωνά, βρίσκεται δυστυχώς στην πρώτη θέση των καταγεγραμμένων περιστατικών του νοσοκομείου. Η ίδια τόνισε ότι η καταγραφή είναι το πρώτο και βασικό βήμα και ότι κάθε περαιτέρω νομική ενέργεια, όπως η υποβολή μήνυσης, επαφίεται στην επιθυμία του κάθε εργαζόμενου.
«Η διοίκηση στηρίζει έμπρακτα τους εργαζόμενους», ανέφερε στον χαιρετισμό του ο διοικητής του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, Παναγιώτης Παντελιάδης, επισημαίνοντας ότι η διοίκηση παροτρύνει τους επαγγελματίες υγείας να μην φοβούνται και να προχωρούν σε καταγραφές των περιστατικών και στις απαιτούμενες ενέργειες.
Η δικηγόρος – διαμεσολαβήτρια και νομική σύμβουλος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Μαριάννα Αθανασάκη, ανέλυσε το νομικό πλαίσιο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Ν. 5172/2025, υπογραμμίζοντας τη σημασία των ενεργειών του ιατρικού προσωπικού όταν βρίσκεται μπροστά σε τέτοια περιστατικά. Εξήγησε επίσης ότι η σωστή διαχείριση απαιτεί συγκεκριμένα βήματα από την πλευρά του επαγγελματία υγείας, ο οποίος οφείλει να λειτουργεί με βάση συγκεκριμένο πρωτόκολλο και περιέγραψε τη διαδικασία.
«Αναγνωρίζω περιστατικά βίας κατά την κλινική εξέταση, καταγράφω τα ευρήματα κατά τρόπο αντικειμενικό, πλήρη και ακριβή, γιατί αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο, και αναφέρω αμέσως τις αρμόδιες αρχές».
Η κ. Αθανασάκη στάθηκε στη σημασία της καταγραφής ως πρώτης και κύριας ενέργειας και σημείωσε: «Είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην αποσιωπώνται, να καταγράφονται τα περιστατικά, γιατί μόνο όταν είναι τεκμηριωμένα και καταγεγραμμένα, με μετρήσιμα τα δεδομένα, μόνο τότε μπορούμε να προβούμε σε ουσιαστικές παρεμβάσεις».
Ο προϊστάμενος του Γραφείου Καταπολέμησης Διακίνησης και Εμπορίας Ανθρώπων της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, αστυνομικός υποδιευθυντής Αθανάσιος Θολούλης, αναφέρθηκε στις μεθόδους αναγνώρισης των «αόρατων θυμάτων» του trafficking, εξηγώντας τα εθνικά και διεθνή πρωτόκολλα διαχείρισης.
«Ο νομοθέτης έχει προβλέψει ότι για να συντελεστεί το αδίκημα πρέπει ο δράστης να έχει οικονομικό όφελος, να έχει κερδίσει χρήματα από την εκμετάλλευση του θύματος» τόνισε ο κ. Θολούλης και πρόσθεσε: «Από την εμπειρία μας προκύπτει ότι ο δράστης μπορεί να είναι -μάλιστα πολύ συχνά- από το οικογενειακό περιβάλλον του θύματος. Ακούγεται κάπως περίεργο, αλλά συμβαίνει».
Ο κ. Θολούλης υπογράμμισε ότι πρώτη σε συχνότητα είναι η εργασιακή εκμετάλλευση, ακολουθεί η σεξουαλική και άλλες μορφές εκμετάλλευσης θυμάτων που περιγράφονται στα αδικήματα αυτής της μορφής. Παράλληλα, επισήμανε ότι από τα στοιχεία προκύπτει πως θύματα τέτοιων εγκλημάτων δεν είναι μόνο άνθρωποι από ασιατικές ή αφρικανικές χώρες, όπως πιστεύεται γενικά, αλλά και πολίτες ευρωπαϊκών χωρών.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και ο συντονιστής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, Γιάννης Παπαγεωργίου, ο οποίος στον σύντομο χαιρετισμό του ανέφερε ότι η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση του προβλήματος και, σε συνεργασία με ειδικούς και επαγγελματίες υγείας, προσπαθεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αυτών των μορφών βίας με ενημέρωση, διακριτικότητα, κινητοποίηση των αρμόδιων αρχών και φορέων για την ανάδειξη του προβλήματος και με τις κατάλληλες παρεμβάσεις, εάν κριθεί απαραίτητο.
«Απέναντι στη βία δε χωράει ντροπή, αδιαφορία, ανοχή» τόνισε η εντεταλμένη δημοτική σύμβουλος του Δήμου Θεσσαλονίκης για δράσεις που αφορούν στην Ισότητα, την Κοινωνική Αλληλεγγύη και τη Συμπερίληψη, Θεοδώρα Λειψιστινού.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα διαδραστικό δρώμενο, με τίτλο «Κάτι συμβαίνει εδώ!», το οποίο παρουσίασε η Κοινωνική Υπηρεσία του Περιφερειακού Τμήματος Θεσσαλονίκης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, αποτυπώνοντας τις κοινωνικές προεκτάσεις του φαινομένου της βίας.
Τη συζήτηση συντόνισε η διευθύντρια του Περιφερειακού Παραρτήματος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στη Θεσσαλονίκη, Δέσποινα Φιλιπιδάκη.
Φάνης Γρηγοριάδης
