Ένα σχολείο στη Νάξο έχει καταφέρει να γίνει σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία, με το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου να συνδέει τη γνώση με την καθημερινή ζωή και να προσελκύει ακόμη και το ενδιαφέρον διεθνών μέσων ενημέρωσης. Τη δική του εικόνα για το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου Νάξου περιγράφει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο διευθυντής του, Άρης Γρατσίας.
Με σχεδόν είκοσι χρόνια στη θέση του διευθυντή, ο κ. Γρατσίας αναφέρεται στη φιλοσοφία που ακολουθείται όλα αυτά τα χρόνια και, όπως λέει, στηρίζεται στην εξωστρέφεια, στη βιωματική μάθηση και στη στενή σχέση του σχολείου με την κοινωνία. Η εκπαιδευτική διαδικασία, τονίζει, δεν μπορεί να μένει μέσα στην τάξη, αλλά πρέπει να δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίζουν τον τόπο τους, να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνική ζωή και να καλλιεργούν υπευθυνότητα απέναντι στα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας.
«Προσπαθούμε το σχολείο μας να είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Να μη περιορίζεται όλη η δουλειά του μέσα στην τυπική μάθηση», σημειώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι μαθητές συμμετέχουν σε δράσεις για το περιβάλλον, τον πολιτισμό, την τοπική ιστορία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά και ζητήματα κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
Η ίδια λογική, όπως αναφέρει, έχει μετατρέψει το σχολείο σε χώρο δημιουργίας, όπου τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο θεωρία, αλλά καλούνται να προτείνουν, να παίρνουν πρωτοβουλίες και να συνδέουν τη γνώση με το βίωμα. «Τα παράθυρα του σχολείου είναι ανοιχτά στην κοινωνία», υπογραμμίζει, επισημαίνοντας ότι οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά σε όσα απασχολούν τόσο το χωριό τους όσο και την ευρύτερη κοινωνία.
Η αναγνώριση αυτής της προσπάθειας δεν περιορίζεται στη Νάξο. Ο διευθυντής αναφέρει ότι το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου είναι πλέον γνωστό σε πανελλαδικό επίπεδο, ενώ χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθούν τις δράσεις του μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Την ίδια στιγμή, όπως λέει, ιδιαίτερα συγκινητική είναι η σχέση των αποφοίτων με το σχολείο, καθώς όσοι ζουν στην Αθήνα ή στο εξωτερικό εξακολουθούν να ενημερώνονται για τη λειτουργία του και να νιώθουν περήφανοι για την πορεία του.
Η επίσκεψη της ιαπωνικής τηλεόρασης και το «πάντρεμα» δύο πολιτισμών
Το παράδειγμα που, ίσως περισσότερο από κάθε άλλο, δείχνει τη διεθνή απήχηση του σχολείου είναι η επίσκεψη συνεργείου της δημόσιας τηλεόρασης της Ιαπωνίας.
Όπως αποκαλύπτει ο κ. Γρατσίας, οι υπεύθυνοι του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού είχαν ήδη ενημερωθεί για τις δράσεις του σχολείου και επικοινώνησαν μαζί του, εκφράζοντας την επιθυμία να επισκεφθούν τη Νάξο και να καταγράψουν την καθημερινότητα ενός ελληνικού σχολείου της περιφέρειας. Μετά τις απαραίτητες εγκρίσεις από το υπουργείο Παιδείας, το συνεργείο έφτασε στο Φιλώτι και κατέγραψε από τις πρώτες πρωινές ώρες την προσέλευση των μαθητών, την προσευχή, την έπαρση της σημαίας, το μάθημα στις τάξεις, το διάλειμμα και τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά.
Το δεύτερο μέρος του γυρίσματος περιλάμβανε μια ξεχωριστή δράση, όπου μαθητές και εκπαιδευτικοί παρουσίασαν ένα δημιουργικό «πάντρεμα» της ναξιώτικης και της ιαπωνικής γαστρονομίας. Με τοπικά προϊόντα, όπως η ξινομυζήθρα και τα κεράσια του Φιλωτίου, δημιούργησαν πρωτότυπες συνταγές, ενώ το σούσι παρασκευάστηκε με αμπελόφυλλα, προκαλώντας τον ενθουσιασμό των Ιαπώνων επισκεπτών.
Ιδιαίτερα συγκινητική, σύμφωνα με τον κ. Γρατσία, ήταν η αντίδραση των μελών του συνεργείου μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων. Οι Ιάπωνες δημοσιογράφοι εξέφρασαν τον θαυμασμό τους για το κλίμα που επικρατεί στο σχολείο και είπαν πως θα ήθελαν να είχαν υπάρξει μαθητές σε ένα αντίστοιχο εκπαιδευτικό περιβάλλον. Για τον ίδιο, αυτή η αναγνώριση είναι μία από τις πιο σημαντικές επιβραβεύσεις της πολυετούς προσπάθειας που γίνεται στο σχολείο.
Ένα σχολείο που λειτουργεί ως καρδιά της τοπικής κοινωνίας
Η εξωστρέφεια του Δημοτικού Σχολείου Φιλωτίου δεν σταματά στις διεθνείς συνεργασίες. Κάθε χρόνο οι μαθητές συμμετέχουν σε δεκάδες δράσεις που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, την προβολή των τοπικών προϊόντων, τη φιλαναγνωσία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ξεχωριστή θέση έχουν οι περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες, όπως οι δενδροφυτεύσεις, οι καθαρισμοί περιοχών και η ενασχόληση με τα λιβάδια της Ποσειδωνίας. Η σχετική εργασία των μαθητών τράβηξε το ενδιαφέρον πανεπιστημιακών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίοι ταξίδεψαν στη Νάξο για να γνωρίσουν από κοντά το πρόγραμμα, ενώ η δράση παρουσιάστηκε και σε πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο.
Ο κ. Γρατσίας αποδίδει μεγάλο μέρος της επιτυχίας στη συνεργασία όλων όσοι συμμετέχουν στη σχολική ζωή. Το θετικό παιδαγωγικό κλίμα, η εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς και η στενή συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και τους τοπικούς φορείς, όπως εξηγεί, είναι βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας δημιουργικής σχολικής κοινότητας. Κάθε νέος εκπαιδευτικός που τοποθετείται στο σχολείο ενημερώνεται από την πρώτη στιγμή για τη φιλοσοφία και την κουλτούρα του, ώστε να ενταχθεί ομαλά σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια.
Μιλώντας για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα σχολεία της νησιωτικής Ελλάδας, επισημαίνει ότι το σημαντικότερο ζήτημα παραμένει η έγκαιρη στελέχωση με εκπαιδευτικό προσωπικό. Ωστόσο, σημειώνει ότι το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου έχει καταφέρει να διατηρεί σε μεγάλο βαθμό σταθερό το ανθρώπινο δυναμικό του, κάτι που συμβάλλει καθοριστικά στη συνέχεια και στη συνοχή του εκπαιδευτικού έργου.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη σταθερή στήριξη των αποφοίτων, οι οποίοι, όπως λέει, δεν ξεχνούν ποτέ το σχολείο τους. Πολλοί προσφέρουν σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και διαδραστικά συστήματα, βοηθώντας στην αναβάθμιση των υποδομών. Όπως διευκρινίζει, η ενίσχυση γίνεται πάντοτε σε είδος και όχι με χρηματικές δωρεές, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια της διαδικασίας.
Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο Άρης Γρατσίας τονίζει ότι η μεγαλύτερη επιτυχία του σχολείου δεν είναι οι διακρίσεις ούτε η διεθνής προβολή, αλλά το γεγονός ότι οι μαθητές το θυμούνται με αγάπη ακόμη και πολλά χρόνια μετά την αποφοίτησή τους. Στόχος, όπως λέει, είναι κάθε παιδί να φεύγει από το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου με αξίες, εμπειρίες και εφόδια που θα το βοηθήσουν να εξελιχθεί σε ενεργό και χρήσιμο πολίτη, διατηρώντας παράλληλα ισχυρό δεσμό με τον τόπο και το σχολείο που το διαμόρφωσε.
Μιχάλης Μαστής
*Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από το Δημοτικό Σχολείο Φιλωτίου Νάξου
