Με την επιστροφή στο σχολείο, αλλάζει και η καθημερινότητα του σκύλου, που από τη μια μέρα στην άλλη μπορεί να μείνει μόνος του. Η ξαφνική απουσία της «αγέλης» του συχνά φέρνει άγχος αποχωρισμού.
Από τα μέσα ή τα τέλη Ιουνίου ως τις 11 Σεπτεμβρίου, το σκυλάκι σας έπαιζε με τα παιδιά, κοιμόταν στα κρεβάτια τους, περίμενε για λιχουδιές σε κάθε γεύμα τους (κάθε παιδάκι που τρώει άγαρμπα κάνει έναν σκύλο ευτυχισμένο), έβγαινε έξτρα βόλτες κάθε μέρα με το παιδί και τους φίλους του και πάντα ήξερε τι να κάνει στην ερώτηση που είναι το μπαλάκι; / παιχνίδι σου ειδικά αν μιλάμε για κυνηγόσκυλα, λυκόσκυλα και σκυλιά εργασίας με πολύ στενή σχέση με τον άνθρωπο.
Ξαφνικά όλοι επιστρέφουν από τις διακοπές, ο σκύλος βλέπει τον καλύτερό του φίλο να ετοιμάζει τσάντα στις 8 το πρωί, ενώ θα μπορούσαν να χουζουρεύουν μαζί, και τα παιδιά φεύγουν από την πόρτα ή μπαίνουν στο αυτοκίνητο και πάνε στη δουλειά. Μέσα σε λίγο χρόνο, όλα τα ανθρώπινα μέλη της αγέλης του έχουν φύγει, και εκεί μπορεί να εμφανιστεί το άγχος αποχωρισμού.
Το πρόβλημα μπορεί να είναι πιο ήπιο ή πιο έντονο, ανάλογα με το πρόγραμμα των υπόλοιπων μελών της οικογένειας. Αν κάποιος εργάζεται το μεσημέρι ή το βράδυ, ο σκύλος έχει πάντα παρέα και παραμένει με έναν από τους ανθρώπους του· αν όμως ξαφνικά το σπίτι αδειάσει, τότε μπορεί να νιώσει άγχος αποχωρισμού. Πώς εκδηλώνεται το άγχος αποχωρισμού;
Α, τι ωραίο έπιπλο να μασουλήσουμε!
Δεν υπάρχει χειρότερο από έναν σκύλο χωρίς ερεθίσματα, που βαριέται, ειδικά αν πρόκειται για σκύλο από 6 μηνών έως 2 ετών και λίγο. Ανάλογα με τον χαρακτήρα και την εκπαίδευσή του, μπορεί να μασουλήσει έπιπλα, πράγματα ή αντικείμενα που βρίσκονται στο πάτωμα. Τυπικά ένα σκυλί έχει εξουσία στα αντικείμενα του πατώματος, σε αντίθεση με αυτά που είναι σε κρεβάτια, τραπέζια ή άλλα σημεία, κάτι που επίσης έχει να κάνει με την εκπαίδευση.
Αν όμως αρχίσει να τρώει πόδια από καρέκλες, πόρτες, παντζούρια, παπούτσια ή μαξιλάρια, τότε πρέπει να σκεφτείτε ότι εκδηλώνει άγχος, άγχος αποχωρισμού ή βαρεμάρα.
Στις φυσιολογικές αντιδράσεις αποχωρισμού των σκύλων μπορεί να είναι η ενούρηση ή η αφόδευση στο πάτωμα, τα γαυγίσματα, τα κλάματα ή ακόμα χειρότερα να μην γίνουν οπτικά αντιληπτές και να αφορούν την ψυχική του ισορροπία. Υπάρχουν πάντα οι σοβαρές περιπτώσεις αποχωρισμού (μόνιμου ή προσωρινού) και οι λιγότερο σοβαρές.
Η επιστήμη της συμπεριφοράς των σκύλων απογειώθηκε με το lockdown την περίοδο της Πανδημίας και την επιστροφή στις εργασίες, τόσο επειδή πολλές οικογένειες και άνθρωποι απέκτησαν σκύλο μεγαλώνοντας το δείγμα, όσο και για τον χρόνο που έμειναν άνθρωποι και κατοικίδια υπό εγκλεισμό.
Τα σκυλιά όλου του κόσμου φρίκαραν ομαδικά: από εκεί που ήταν κάθε μέρα με τους ανθρώπους τους, ξαφνικά τα σπίτια άδειασαν. Πιο ελαφρά το πέρασαν οι οικογένειες που έχουν ανάποδα ωράρια και πάντα κάποιος ήταν στο σπίτι.
Δεν έχεις ένα μέλος της οικογένειας ή σκύλο, έχεις ένα ρολόι που σπάνια κάνει λάθος
Τα σκυλιά δεν έχουν ρολόι ούτε κοιτούν την ώρα στο κινητό τους, όμως έχουν βιολογικό ρολόι και αναγνωρίζουν τις δραστηριότητες από τις κινήσεις των μελών της οικογένειας. Για παράδειγμα, όταν κάποιος φορά παπούτσια ή ρούχα κοντά στην ώρα της βόλτας, ο σκύλος το «μεταφράζει» ως ώρα βόλτας. Είναι απόλυτα προσαρμοσμένα στη ρουτίνα τους.
Βάλτε έναν σκύλο σε σταθερό πρόγραμμα: στις 08:00 η πρωινή βόλτα, μετά φαγητό, στις 10 παιχνίδι κ.ο.κ. και θα σας αγαπήσει παράφορα. Λατρεύουν τη ρουτίνα. Αν αρχίσετε να τη χαλάτε, μπορεί να χαλάσετε και τον σκύλο. Ο σκύλος, συχνά και η γάτα, αποκτά αίσθηση ασφάλειας μέσα από την πειραματική και εμπειρική βεβαιότητα ότι καλύπτονται οι ανάγκες του: φαγητό, βόλτα, παιχνίδι, χάδι, αγκαλιά.
Το πρόγραμμά σας είναι και δικό του πρόγραμμα, και αυτό του δίνει ασφάλεια. Ξαφνικά, μέσα σε ένα μόνο πρωινό, όλα αλλάζουν, και αυτό είναι ένα σοκ για τον καλύτερο σκύλο του ανθρώπου.
Αν ο σκύλος εμφανίσει ενοχλήσεις από τη ριζική αλλαγή στη ρουτίνα του, το πρώτο που χρειάζεται είναι να το αναγνωρίσετε και να σταθείτε στο πρόβλημα με αγάπη και κατανόηση. Δεν μιλάει ούτε πηγαίνει σε ψυχολόγο· προσπαθεί να επικοινωνήσει αλλιώς από εμάς.
Δεν είναι ο σκύλος σας, είναι κάθε σκύλος
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Texas A&M ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 50.000 σκύλους που συμμετείχαν στο Dog Aging Project και διαπίστωσαν ότι οι συμπεριφορές αποχωρισμού και προσκόλλησης ήταν η πιο συχνά αναφερόμενη κατηγορία συμπεριφοράς μεταξύ των αμερικανικών σκύλων, μπροστά από την επιθετικότητα, τον φόβο και οτιδήποτε άλλο.
Η σοβαρότητα αυτών των συμπεριφορών διαφέρει από σκύλο σε σκύλο, όμως η μεγάλη συχνότητα της κατηγορίας δείχνει κάτι: το να μένουν μόνοι τους είναι αυτό που δυσκολεύει περισσότερο τους σκύλους. Είναι κοινωνικά ζώα και θέλουν την αγέλη τους. Δεν έχετε κάνει κάτι λάθος και αυτό αφορά ακόμη και τα πιο εκπαιδευμένα και πειθαρχημένα σκυλιά που ζουν με οικογένεια.
Ο σκύλος δεν εκδικείται και δεν γίνεται κακός ή κομπλεξικός· απλώς εκδηλώνει το άγχος του. Γι’ αυτό, σε κάθε περίπτωση, ξεχάστε οποιαδήποτε μορφή τιμωρίας και εστιάστε στο να βοηθήσετε τον σκύλο σας. Το πιο σημαντικό είναι να συνηθίσει τη νέα ρουτίνα.
Δεν μπορείς να δώσεις στον σκύλο τη ρουτίνα που είχε, αλλά μπορείς να του δώσεις μια νέα
Αρχικά, το πρώτο βήμα είναι να ορίσετε με σταθερότητα μια ώρα για βόλτα και μια ώρα για φαγητό, συνήθως 10-20 λεπτά μετά τη βόλτα, εκτός αν υπάρχει θέμα χρόνου. Αυτή είναι η βάση γύρω από το βιολογικό του ρολόι. Αν γνωρίζετε από πριν ότι θα αλλάξει το πρόγραμμά σας, μπορείτε να το μετακινήσετε σταδιακά κατά 5-10 λεπτά κάθε μέρα. Αντίστοιχα, 7-10 ημέρες πριν ξεκινήσει το νέο πρόγραμμα, μπορείτε να βγαίνετε για μικρά χρονικά διαστήματα ώστε να συνηθίζει την απουσία σας.
Η ρουτίνα της τροφής ορίζει και τη ρουτίνα των φυσικών αναγκών, οπότε χρειάζεται να βρείτε έναν λογικό χρόνο ανάμεσα στις δύο -τουλάχιστον- βόλτες. Αν υπάρχει χρόνος για μια καλή πρωινή βόλτα με νέα ερεθίσματα, μυρωδιές και διαδρομές, τότε ο σκύλος θα κοιμάται το μεγαλύτερο μέρος του πρωινού γαλήνιος.
Φύγετε όσο πιο αθόρυβα γίνεται. Θα σας καταλάβει, αλλά δεν χρειάζεται δράμα: ο μπαμπούλης πρέπει να φύγει, να πάει να δουλέψει να σου φέρει κονσερβάκι και ξηρά τροφή. Να είσαι φρόνιμο σκυλάκι. Μουτς, μουτς (σφιχτή αγκαλιά). Φύγετε αθόρυβα, επιστρέψτε αθόρυβα και ήρεμα. Σε λίγα λεπτά αφού γυρίσετε από τη δουλειά, μπορείτε να γίνετε πιο έντονοι στη συμπεριφορά σας.
Αν αφήσετε ένα ρούχο σας κάπου κοντά όπου κοιμάται, όχι στο κρεβάτι του, γιατί δεν θέλετε να δένεται τόσο πολύ με τα αντικείμενά σας, θα νιώσει έξτρα ασφάλεια. Παράλληλα, ένα μπαλάκι ή παιχνίδι με δοντάκια ή τρύπες όπου μπαίνει ξηρά τροφή μπορεί να τον απασχολήσει ευχάριστα για λίγη ώρα.
Αν τα συμπτώματα αποχωρισμού κρατήσουν πάνω από μερικές εβδομάδες, παρότι η σταδιακή αλλαγή του προγράμματος βοηθά πάντα, μπορεί να χρειαστεί και η συνδρομή κτηνιάτρου, ώστε να δοθεί μια ήπια αγωγή. Συνήθως ένα σκυλί σε 2-3 εβδομάδες έχει μπει στο νέο πρόγραμμα και, όπως πάντα, θα σας περιμένει έξω από την πόρτα κουνώντας την ουρά του, με βλέμμα αγάπης σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα.
