Ανησυχητική μείωση στα ποσοστά εμβολιασμού στην παιδική ηλικία καταγράφεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετά την πανδημία Covid-19, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα στην επιστημονική επιθεώρηση The Lancet. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η τάση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων.
Η έρευνα εξέτασε τα επίπεδα εμβολιασμού για επτά παιδικά εμβόλια, διφθερίτιδα, τέτανο και κοκκύτη, ηπατίτιδα Β, μηνιγγίτιδα Β, πολιομυελίτιδα, πνευμονιοκοκκική νόσο, ιλαρά και ερυθρά, στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ σε βάθος περισσότερων από 40 ετών, από το 1980 έως το 2024, με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και τη UNICEF.
Οι συντάκτες της εκτενούς ανάλυσης, η οποία δημοσιεύτηκε στο The Lancet Regional Health, αναφέρουν ότι τα ευρήματα συνθέτουν μια σύνθετη εικόνα.
Από τη μία πλευρά, η ΕΕ έχει φτάσει σε «ιστορικά υψηλά» ποσοστά εμβολιασμού κατά των παιδικών ασθενειών, με αισθητή άνοδο μέσα στα τελευταία 40 χρόνια, αν και η πρόοδος δεν ήταν ίδια σε όλες τις χώρες.
Το 2024, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία κατέγραψαν κάλυψη τουλάχιστον 95% για τα επτά εμβόλια, ενώ στη Ρουμανία η κάλυψη παρέμεινε κάτω από 80%.
Την ίδια ώρα, η μελέτη δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί μια πρόσφατη, ανησυχητική και εκτεταμένη επιδείνωση, με σημείο καμπής την περίοδο της Covid.
Δεκαέξι χώρες της ΕΕ έχουν καταγράψει πτώση στα ποσοστά εμβολιασμού για τουλάχιστον τέσσερα εμβόλια.
Το φαινόμενο είναι πιο έντονο στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία, όπου τα ποσοστά εμβολιασμού και για τα επτά εμβόλια που εξετάστηκαν υποχώρησαν τα τελευταία χρόνια.
Στη Γερμανία και την Ισπανία καταγράφηκε επίσης μείωση για πέντε από τα επτά παιδικά εμβόλια, ενώ στη Γαλλία και την Ιταλία η εμβολιαστική κάλυψη αυξήθηκε για τέσσερα εμβόλια και μειώθηκε για τρία άλλα.
Οι πιο έντονες πρόσφατες μειώσεις εντοπίζονται στους παιδικούς εμβολιασμούς κατά της μηνιγγίτιδας Β και της πολιομυελίτιδας, που μειώθηκαν σε 20 χώρες, ακολουθούμενοι από αυτούς κατά της ηπατίτιδας Β, που μειώθηκαν σε 18 χώρες, και κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και της πολιομυελίτιδας, που μειώθηκαν σε 17 χώρες.
Για την ιλαρά και την ερυθρά, οι τάσεις εμφανίζονται σχετικά λιγότερο αρνητικές.
Οι περισσότερες μειώσεις στους παιδικούς εμβολιασμούς ξεκίνησαν μεταξύ 2019 και 2022, χρονικό διάστημα που συμπίπτει με την πανδημία της COVID.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η υγειονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία μπορεί να έπαιξε ρόλο, διευκρινίζουν όμως ότι η μελέτη δεν είχε στόχο να φωτίσει τα αίτια των αλλαγών στις πρακτικές εμβολιασμού.
Επισημαίνουν κυρίως την «επείγουσα ανάγκη» να διασφαλιστεί υψηλή και σταθερή εμβολιαστική κάλυψη «προκειμένου να αποτραπεί η επανεμφάνιση των μολυσματικών ασθενειών».
Τα τελευταία 50 χρόνια, οι εμβολιασμοί έχουν περιορίσει τις επιπτώσεις ασθενειών όπως ο τέτανος, ο κοκκύτης, η πνευμονία, η ιλαρά, η γρίπη και η διφθερίτιδα, αποτρέποντας περισσότερους από 154 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, κυρίως μεταξύ παιδιών, σημειώνει η μελέτη.
Η κρίση που προέκυψε με την πανδημία της COVID, από την πλευρά της, αποδιοργάνωσε το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και ενίσχυσε τη δυσπιστία και την παραπληροφόρηση.
