Χρόνος περνά πιο γρήγορα όσο μεγαλώνουμε; Πολλοί το νιώθουν, από τα ατελείωτα καλοκαίρια της παιδικής ηλικίας μέχρι τα χρόνια της ενήλικης ζωής που φαίνονται να χάνονται μέσα στη ρουτίνα.
Οι επιστήμονες προσπαθούν να δώσουν εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο, όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μία οριστική απάντηση. Πρόσφατη μελέτη στο Memory & Cognition δείχνει ότι η ικανότητα του εγκεφάλου να σχηματίζει νέες αναμνήσεις ίσως παίζει σημαντικό ρόλο.
Χρόνος: Τρεις θεωρίες για το πώς τον αντιλαμβανόμαστε
Μία από τις παλαιότερες ερμηνείες διατυπώθηκε το 1877 από τον Γάλλο φιλόσοφο Πολ Ζανέ. Με βάση τη μαθηματική του θεωρία, όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος, τόσο μικρότερο μέρος της συνολικής ζωής του αντιστοιχεί σε κάθε νέα χρονιά.
Έτσι, για έναν 20χρονο, ένας χρόνος είναι το ένα εικοστό της ζωής του, ενώ για έναν 80χρονο το ένα ογδοηκοστό. Η θεωρία περιγράφει την αίσθηση ότι ο χρόνος επιταχύνεται, αλλά δεν εξηγεί τι τη προκαλεί.
Μια άλλη διαδεδομένη άποψη είναι ότι οι νέες εμπειρίες κάνουν τον χρόνο να φαίνεται μεγαλύτερος εκ των υστέρων, επειδή δημιουργούν περισσότερες αναμνήσεις. Αντίθετα, οι επαναλαμβανόμενες καθημερινές συνήθειες αφήνουν λιγότερα ξεχωριστά σημάδια στη μνήμη, με αποτέλεσμα αυτές οι περίοδοι να μοιάζουν πιο συμπιεσμένες όταν τις ανακαλούμε.
Η τρίτη θεωρία επικεντρώνεται στη λειτουργία του εγκεφάλου και στην επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών. Ο καθηγητής μηχανολογίας Άντριαν Μπέζαν έχει υποστηρίξει ότι, όσο μεγαλώνουμε, τα νευρωνικά δίκτυα αναπτύσσονται και τα σήματα χρειάζεται να διανύσουν μεγαλύτερες αποστάσεις. Αυτό ενδέχεται να επιβραδύνει την επεξεργασία των εικόνων και να επηρεάζει την αίσθηση της διάρκειας του χρόνου. Η υπόθεση, ωστόσο, βασίζεται σε μία ανάλυση και χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο.
Τι αποκάλυψε μελέτη σε 120 ανθρώπους
Η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε 120 άτομα ηλικίας 20 έως 91 ετών. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν πόσο γρήγορα ένιωθαν ότι πέρασε η προηγούμενη δεκαετία και ο τελευταίος χρόνος, ενώ οι ερευνητές εξέτασαν και τις αναμνήσεις τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες αντιλαμβάνονταν την προηγούμενη δεκαετία ως πιο γρήγορη σε σύγκριση με τους νεότερους. Ωστόσο, δεν βρέθηκε σημαντική σχέση ανάμεσα στην αίσθηση της ταχύτητας του χρόνου και στον αριθμό ή τη ζωντάνια των αναμνήσεων που ανέφεραν οι συμμετέχοντες. Μάλιστα, οι μεγαλύτεροι δήλωσαν ότι είχαν περισσότερες έντονες και ουσιαστικές αναμνήσεις από τους νεότερους.
Αυτό που συσχετίστηκε με την ταχύτερη αίσθηση του χρόνου ήταν η μειωμένη ικανότητα σχηματισμού νέων αναμνήσεων, όπως μετρήθηκε μέσω δοκιμασίας ανάκλησης μετά από καθυστέρηση. Πρόκειται για παρατηρησιακό εύρημα, επομένως δεν αποδεικνύει ότι αυτή η δυσκολία προκαλεί την αλλαγή στην αντίληψη του χρόνου.
Τελικά γιατί νιώθουμε ότι ο χρόνος επιταχύνεται όσο μεγαλώνουμε;
Οι ερευνητές δεν έχουν καταλήξει σε έναν κοινά αποδεκτό μηχανισμό. Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι η διατήρηση της γνωστικής δραστηριότητας και η δημιουργία νέων αναμνήσεων μπορεί να έχουν σημασία, αλλά δεν αποτελούν αποδεδειγμένη λύση για την αίσθηση ότι ο χρόνος επιταχύνεται.
* Πηγή: Vita
