Σκουπίζετε το πάτωμα και πριν προλάβετε να χαρείτε το αποτέλεσμα, έχουν ήδη πέσει ξανά ψίχουλα. Βάζετε πλυντήριο και λίγο μετά το καλάθι με τα άπλυτα γεμίζει πάλι, ενώ το σαλόνι δείχνει πάλι ακατάστατο μέσα σε λίγες ώρες. Αν νιώθετε ότι οι δουλειές του σπιτιού δεν τελειώνουν ποτέ, οι ψυχολόγοι λένε πως δεν φταίει μόνο η επανάληψη των οικιακών υποχρεώσεων, αλλά και ο τρόπος που λειτουργεί ο εγκέφαλος.
Ένα από τα πιο γνωστά ευρήματα της γνωστικής ψυχολογίας είναι το φαινόμενο Zeigarnik. Η Ρωσίδα ψυχολόγος Bluma Zeigarnik παρατήρησε ότι οι άνθρωποι θυμούνται καλύτερα τις εργασίες που έχουν μείνει ανολοκλήρωτες από εκείνες που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Με άλλα λόγια, όταν κλείνουμε μια δουλειά, ο εγκέφαλος την απομακρύνει γρήγορα από το επίκεντρο της προσοχής. Οι εκκρεμότητες, αντίθετα, παραμένουν ενεργές στο μυαλό και ζητούν συνεχώς χρόνο και νοητική ενέργεια.
Έτσι γεννιέται η αίσθηση ότι η λίστα των υποχρεώσεων είναι ατελείωτη, ακόμη κι όταν στην πράξη έχουν ήδη γίνει πολλές δουλειές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε απαισιόδοξοι ή ότι δεν εκτιμούμε όσα έχουμε προλάβει να κάνουμε. Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι ο εγκέφαλος είναι φτιαγμένος ώστε να εντοπίζει πρώτα ό,τι μένει να γίνει.
Από εξελικτική σκοπιά, η ικανότητα να αναγνωρίζουμε τα προβλήματα που χρειάζονται λύση ή τις ανάγκες που δεν έχουν ακόμη καλυφθεί είχε μεγάλη σημασία για την επιβίωση. Γι’ αυτό σήμερα μια δουλειά που έμεινε στη μέση μπορεί να μας απασχολεί περισσότερο από τις δέκα που ολοκληρώσαμε μέσα στην ίδια ημέρα.
Τα τελευταία χρόνια, οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν όλο και συχνότερα τον όρο mental load ή γνωστικό φορτίο. Δεν αφορά μόνο τις δουλειές του σπιτιού, αλλά και όλη την αόρατη οργάνωση που τις συνοδεύει: να θυμόμαστε ότι τελειώνει το απορρυπαντικό, ότι πρέπει να αγοράσουμε γάλα, να πληρώσουμε έναν λογαριασμό, να κλείσουμε ένα ραντεβού, να ποτίσουμε τα φυτά, να βγάλουμε τα σκουπίδια κ.λπ.
Αυτός ο συνεχής προγραμματισμός απαιτεί νοητική ενέργεια, ακόμη κι όταν δεν κάνουμε κάποια εργασία εκείνη τη στιγμή. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι νιώθουν εξάντληση στο τέλος της ημέρας, παρότι δεν έκαναν έντονη σωματική δουλειά.
Σε αντίθεση με άλλα έργα, οι δουλειές του σπιτιού δεν έχουν πραγματικό τέλος.
Το πάτωμα θα ξαναλερωθεί, τα πιάτα θα γεμίσουν πάλι τον νεροχύτη, τα ρούχα θα χρειαστούν ξανά πλύσιμο και το σπίτι θα χρειαστεί πάλι τακτοποίηση.
Επειδή αυτές οι υποχρεώσεις επαναλαμβάνονται συνεχώς, ο εγκέφαλος σπάνια βιώνει το αίσθημα της οριστικής ολοκλήρωσης που συνοδεύει, για παράδειγμα, την παράδοση ενός επαγγελματικού έργου ή την επίτευξη ενός μεγάλου στόχου.
Η αίσθηση ότι οι δουλειές δεν τελειώνουν ποτέ μπορεί να ενισχυθεί όταν έχουμε υπερβολικά υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό μας.
Όταν πιστεύουμε ότι το σπίτι πρέπει να είναι διαρκώς άψογο ή ότι δεν επιτρέπεται να μείνει τίποτα για την επόμενη ημέρα, κάθε νέα ακαταστασία μοιάζει με αποτυχία και όχι με κάτι απολύτως φυσιολογικό.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η τελειομανία συνδέεται με αυξημένο άγχος, ενώ μας δυσκολεύει να αναγνωρίσουμε όσα έχουμε ήδη καταφέρει.
Οι ψυχολόγοι προτείνουν να χωρίζουμε τις γενικές υποχρεώσεις σε μικρά, συγκεκριμένα βήματα.
Αντί για το αόριστο «πρέπει να καθαρίσω το σπίτι», είναι πιο αποτελεσματικό να θέτουμε μικρούς στόχους, όπως να βάλω πλυντήριο, να σκουπίσω την κουζίνα ή να αλλάξω τα σεντόνια.
Κάθε φορά που ολοκληρώνουμε μια μικρή εργασία, ο εγκέφαλος λαμβάνει ένα σαφές μήνυμα ολοκλήρωσης, κάτι που ενισχύει την αίσθηση προόδου και μειώνει το άγχος.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποδεχτούμε ότι ένα σπίτι στο οποίο ζουν άνθρωποι δεν μπορεί να παραμένει συνεχώς στην ίδια κατάσταση. Η ακαταστασία είναι το φυσιολογικό αποτέλεσμα της καθημερινής ζωής.
Αν λοιπόν νιώθετε ότι οι δουλειές του σπιτιού δεν τελειώνουν ποτέ, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν οργανώνεστε σωστά ή ότι δεν προσπαθείτε αρκετά. Ο εγκέφαλος τείνει να εστιάζει στις εκκρεμότητες και όχι σε όσα έχουμε ήδη ολοκληρώσει, ενώ και η ίδια η φύση των οικιακών εργασιών τις κάνει να επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά.
Ίσως, λοιπόν, ο στόχος να μην είναι ένα σπίτι όπου δεν θα υπάρχει ποτέ τίποτα να κάνουμε, γιατί αυτό πιθανότατα δεν θα συμβεί. Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε την πρόοδο που έχουμε ήδη κάνει, να μοιραζόμαστε τις ευθύνες όταν αυτό είναι εφικτό και να θυμόμαστε ότι ένα σπίτι δεν χρειάζεται να είναι τέλειο για να είναι καθαρό, λειτουργικό και φιλόξενο.
* Πηγή: Vita
Πηγή περιεχομένου: in.gr
