Ο Καρλ, ένας 28χρονος που ζει στις βορειοανατολικές ΗΠΑ, έχει μια γκρίζα γάτα με το όνομα Λούνα. Πολλές φορές, το πρόσωπο της γάτας του είναι το πρώτο πράγμα που βλέπει το πρωί.
Αυτές τις ημέρες, ο Καρλ συνεχίζει να βλέπει τα μάτια της γάτας του -το αμυγδαλωτό τους σχήμα, τις κάθετες, μεγάλες κόρες- στα πρόσωπα των ανθρώπων που βλέπει, είτε από κοντά είτε στην οθόνη.
Καμιά φορά όμως συμβαίνει το αντίστροφο. Αν ο Καρλ δει ένα ανθρώπινο πρόσωπο στην αρχή της ημέρας, μπορεί να συνεχίσει να βλέπει το σχήμα των ματιών και το χρώμα τους στα πρόσωπα άλλων προσώπων -ή ακόμα και στη γάτα του.
Ο Καρλ έχει ένα είδος παλινοψίας, μιας διαταραχής της όρασης στην οποία μια εικόνα συνεχίζει να εμφανίζεται ακόμα και μετά την απομάκρυνση του αντίστοιχου ερεθίσματος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η παλινοψία οδηγεί σε προσωπομεταμορφοψία, μια διαταραχή στην οποία τα πρόσωπα εμφανίζονται παραμορφωμένα.
Η περίπτωση και οι εμπειρίες του Καρλ περιγράφονται σε μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Cortex.
Η παλινοψία προκαλεί την επανεμφάνιση αντικειμένων στο οπτικό πεδίο. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα κινούμενα αντικείμενα αφήνουν πίσω τους ένα «ίχνος» από είδωλα (Cleveland Clinic)
Η υποτροπιάζουσα παλινοψία εμφανίστηκε πριν από δύο χρόνια, όταν χρειάστηκε να αφαιρεθεί τμήμα του δεξιού κροταφικού λοβού του εγκεφάλου του, μιας περιοχής που παίζει κομβικό ρόλο στην αναγνώριση προσώπων. Το χειρουργείο ήταν απαραίτητο λόγω μιας μιας αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας, μιας πάθησης στην οποία φλέβες και αρτηρίες μπλέκονται μεταξύ τους σε ένα σύμπλεγμα που μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλική αιμορραγία.
«Η περίπτωση του Καρλ, ο οποίος βλέπει χαρακτηριστικά της γάτας του σε ανθρώπινα πρόσωπα και, αντίστροφα, ανθρώπινα χαρακτηριστικά στο πρόσωπο της γάτας του, δείχνει ότι μεμονωμένα χαρακτηριστικά μπορούν να ανασυρθούν από τη μνήμη και να επηρεάσουν την αντίληψή μας σε πραγματικό χρόνο» δήλωσε Μπραντ Ντουσέν του Τμήματος Ψυχολογικών Επιστημών και Επιστημών του Εγκεφάλου στο Κολέγιο Ντάρτμουθ, επικεφαλής της μελέτης.
Στην προσωπομεταμορφοψία, τα πρόσωπα εμφανίζονται παραμορφωμένα και συχνά τρομακτικά (Antônio Mello)
Η εμπειρία του Καρλ θύμισε στον Ντουσέν μια έρευνα που είχε δημοσιευτεί στο Cortex το 1986 και περιέγραφε την περίπτωση μιας γυναίκας που, ενώ επέβαινε σε λεωφορείο, είδε ένα κανίς στην αγκαλιά ενός επιβάτη. Η γυναίκα, η οποία είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο εννέα μήνες νωρίτερα, άρχισε να βλέπει το πρόσωπο του σκύλου σε όλους τους επιβάτες.. Στην περίπτωση του Καρλ ωστόσο μεταφέρονται μόνο επιμέρους χαρακτηριστικά των προσώπων και όχι ολόκληρο το πρόσωπο.
Προκειμένου να αποτυπώσει οπτικά όσα βίωνε ο Καρλ, ο Ντουσέν δημιούργησε ένα γραμμικό σκίτσο, το οποίο στη συνέχεια εισήγαγε σε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να το μετατρέψει σε μια πιο φωτορεαλιστική εικόνα. Έπειτα έδειξε την εικόνα στον Καρλ και οι δυο τους συνεργάστηκαν, κάνοντας διαδοχικές τροποποιήσεις σε μια σειρά εικόνων που περιλαμβάνονται στην επιστημονική δημοσίευση.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δίνει σε ερευνητές όπως εμείς τη δυνατότητα να δημιουργούν ακριβέστερες οπτικές αναπαραστάσεις των εμπειριών ανθρώπων που παρουσιάζουν διαταραχές της οπτικής αντίληψης», εξηγεί ο Ντουσέν.
««Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης είναι επίσης χρήσιμη για τους ασθενείς που θέλουν να δείξουν όχι μόνο στους επαγγελματίες υγείας που τους παρακολουθούν, αλλά και στους φίλους και την οικογένειά τους, πώς ακριβώς βλέπουν τα πρόσωπα».
Το εργαστήριο του Ντουσέν έχει έρθει σε επαφή με περισσότερα από 250 άτομα που παρουσιάζουν προσωπομεταμορφοψία. Σύμφωνα με τον ερευνητή, ορισμένοι αναφέρουν ότι πως είχαν ενημερωθεί πως έπασχαν από κάποια ψυχιατρική διαταραχή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τους είχαν χορηγηθεί ακόμη και αντιψυχωσικά φάρμακα, παρόλο που αντιμετώπιζαν αποκλειστικά προβλήματα οπτικής αντίληψης.
Μια άλλη, διάσημη περίπτωση διαταραχής της οπτικής αντίληψης παρουσιάστηκε από τον νευρολόγο Όλιβερ Σακς στο διάσημο βιβλίο του «Ο άνδρας που μπέρδεψε τη γυναίκα του με ένα καπέλο».
Η πραγματική ιστορία αφορούσε έναν άνδρα με οπτική αγνωσία και προσωπαγνωσία λόγω νευρολογικής πάθησηης, ο οποίος διατηρούσε κανονική όραση αλλά δεν μπορούσε να αναγνωρίσει γνώριμα αντικείμενα ως πράγματα. Κάποια στιγμή, σύμφωνα με τον Σακς, ο άνδρας άπλωσε τα χέρια του να πιάσει το κεφάλι της συζύγου του, περνώντας το για καπέλο που μπορούσε να φορέσει.
