Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει από τις πιο δύσκολες μορφές καρκίνου, με περίπου 500.000 νέες διαγνώσεις παγκοσμίως κάθε χρόνο και χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης. Η συχνή διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο και οι περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, ειδικά για ασθενείς με μεταστατική νόσο, κάνουν αναγκαία την ανάπτυξη νέων θεραπειών.
Σημαντική προοπτική στη θεραπεία της νόσου δίνει το daraxonrasib, το οποίο, σύμφωνα με τον Γρηγόρη Τσιώτο, επίκουρο καθηγητή Χειρουργικής της Mayo Clinic και πρόεδρο του Ελληνικού Ινστιτούτου Παγκρέατος, έδειξε ουσιαστικό όφελος στην επιβίωση ασθενών που είχαν ήδη λάβει προηγούμενες θεραπείες. Όπως λέει ο ίδιος, μετά από πολλά χρόνια εμφανίζεται μια νέα θεραπεία με απτά αποτελέσματα.
Το daraxonrasib έλαβε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) στις 26 Αυγούστου 2026, ενώ στις 15 Οκτωβρίου η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) έδωσε θετική γνωμοδότηση για την ευρωπαϊκή αδειοδότησή του. Σύμφωνα με τον κ. Τσιώτο, έχουν ήδη εγκριθεί στην Ελλάδα αιτήματα ασθενών για πρόσβαση στη θεραπεία πριν ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαδικασία. Ο ίδιος αναφέρεται επίσης στις προοπτικές της νέας θεραπείας και στη διαδικασία πρόσβασης των ασθενών στη χώρα μας.
Ακολουθεί η συνέντευξη του Γρηγόρη Τσιώτου στη δημοσιογράφο Έφη Φουσέκη
Ερ: Ποια είναι η σημασία της θετικής γνωμοδότησης του EMA για το daraxonrasib και τι αλλάζει στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος;
Απ: Το daraxonrasib είναι το πρώτο φάρμακο μετά από πολλά χρόνια που δείχνει να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα στον καρκίνο του παγκρέατος. Μέχρι σήμερα, τα χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα που εφαρμόζονται παγκοσμίως ήταν δύο και η αποτελεσματικότητά τους, αν και σαφώς καλύτερη από τα παλαιότερα σχήματα, παρέμενε περιορισμένη. Ακόμη χειρότερα, σε ασθενείς στους οποίους είχαν ήδη εφαρμοστεί και τα δύο πρωτόκολλα και η νόσος συνέχιζε, δεν υπήρχε καμία άλλη θεραπευτική επιλογή. Εδώ ακριβώς μπαίνει το daraxonrasib. Οι ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος και μεταστάσεις δεν μπορούν να χειρουργηθούν και το μόνο όπλο είναι η χημειοθεραπεία, της οποίας όμως το όφελος διαρκεί λίγους μήνες. Σε αυτή τη φάση, όπου εφαρμόζεται μόνο παρηγορητική θεραπεία, το daraxonrasib διπλασιάζει την επιβίωση. Για μια νόσο με τόσο κακή πρόγνωση, ο διπλασιασμός της επιβίωσης είναι τεράστια πρόοδος. Μάλιστα, οι τωρινές σκέψεις στα μεγάλα ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ είναι ότι αν το daraxonrasib χορηγηθεί νωρίτερα, σε πρωιμότερο στάδιο της νόσου και όχι μόνο σε ασθενείς τελικού σταδίου με μεταστάσεις, ίσως τα αποτελέσματα να είναι ακόμη καλύτερα.
Ερ: Ποια είναι τα βασικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών και σε ποιο βαθμό η νέα θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση των ασθενών;
Απ: Η βασική κλινική μελέτη που έδειξε τη μεγάλη θετική επίδραση του daraxonrasib έγινε σε πολλά ογκολογικά κέντρα των ΗΠΑ ταυτόχρονα, ως πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, άρα ιδιαίτερα αξιόπιστη. Ανακοινώθηκε επισήμως τον Μάιο του 2026 στο συνέδριο ASCO (American Society of Clinical Oncology) στο Chicago και δημοσιεύθηκε στις 31 Μαΐου 2026 στο σημαντικότερο ιατρικό περιοδικό του κόσμου, το New England Journal of Medicine. Στη μελέτη αυτή, 248 ασθενείς με ΚΠ και μεταστάσεις που είχαν ήδη υποβληθεί σε κάθε εγκεκριμένη θεραπεία, αλλά η νόσος επέμενε ή επιδεινωνόταν, έλαβαν daraxonrasib και συγκρίθηκαν με 252 ασθενείς με απολύτως ίδια χαρακτηριστικά που δεν το έλαβαν. Όσοι έλαβαν daraxonrasib έζησαν διπλάσιο χρόνο από εκείνους που δεν το έλαβαν, δηλαδή 13.2 μήνες έναντι 6.6 μηνών. Όλοι αυτοί οι ασθενείς ήταν σε τελικό στάδιο, άρα ο διπλασιασμός της επιβίωσης σε ένα τέτοιο σύνολο ήταν απολύτως απρόσμενος. Όταν έγινε η ανακοίνωση στο συνεδριακό κέντρο McCormick στο Chicago, όλο το ακροατήριο των 1.200 ειδικών ογκολόγων σηκώθηκε όρθιο και χειροκροτούσε, γιατί ήταν η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που φάνηκε ουσιαστική πρόοδος στον ΚΠ, μια τόσο επιθετική νόσο.
Ερ: Πώς μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση ένας ασθενής στην Ελλάδα στο daraxonrasib πριν από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αδειοδότησης; Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει ο θεράπων ογκολόγος για την έγκριση της εισαγωγής του φαρμάκου;
Απ: Η διαδικασία είναι συγκεκριμένη: ο θεράπων ογκολόγος συντάσσει πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο, όπου περιγράφει τις θεραπείες που έχουν ήδη δοθεί και την τρέχουσα ογκολογική κατάσταση του ασθενούς, όπως φαίνεται σε πρόσφατη αξονική τομογραφία. Ο φάκελος υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ, προωθείται ηλεκτρονικά σε τρεις ογκολόγους, οι οποίοι αξιολογούν και εγκρίνουν τη χορήγηση του φαρμάκου. Η έγκριση αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον ΑΜΚΑ του ασθενή και στη συνέχεια το φάρμακο παραλαμβάνεται από το ΙΦΕΤ και χορηγείται στον ασθενή από τον ογκολόγο του.
Ερ: Έχουν εγκριθεί αιτήματα Ελλήνων ασθενών για τη χορήγηση της νέας θεραπείας;
Απ: Ήδη έχουν εγκριθεί 9 ή 10 τέτοια αιτήματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι η χώρα μας, αν δεν είναι η πρώτη στην Ευρώπη, είναι σίγουρα ανάμεσα στις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες όπου το φάρμακο αυτό έχει εγκριθεί τόσο νωρίς.
Ερ: Γιατί ο καρκίνος του παγκρέατος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Ογκολογίας;
Απ: Για τρεις λόγους:
1. Είναι βιολογικά πολύ επιθετικός καρκίνος, πολύ πιο επιθετικός από τον καρκίνο του μαστού ή του παχέος εντέρου, για παράδειγμα.
2. Η διάγνωση γίνεται καθυστερημένα, όταν ο ΚΠ βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, επειδή ορισμένες φορές τα συμπτώματα εμφανίζονται αργά και άλλες φορές δεν αναγνωρίζονται από τον γενικό γιατρό ως συνδεδεμένα με τον ΚΠ, όπως ο επίμονος πόνος στην κοιλιά ή στη μέση, η ανεξήγητη και ξαφνική εμφάνιση διαβήτη, τα λιπαρά κόπρανα, η μειωμένη όρεξη και η απώλεια βάρους.
3. Πολύ συχνά, τη στιγμή της διάγνωσης, ο ΚΠ έχει ήδη επεκταθεί σε πολύ κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες μέσα και γύρω από το πάγκρεας και γι’ αυτό θεωρείται ανεγχείρητος. Σε αυτό ακριβώς το σημείο η κλινική μας έχει από το 2012 προσφέρει πολλά, μετατρέποντας αυτό που θεωρείται ανεγχείρητο σε εγχειρήσιμο. Το πετυχαίνουμε με αφαίρεση και της εμπλεκόμενης φλέβας ή αρτηρίας μαζί με τον όγκο του παγκρέατος. Έχουμε επανειλημμένα από το 2019 δημοσιεύσει τα αποτελέσματά μας σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά και τα έχουμε παρουσιάσει σε πολλά αμερικανικά και παγκόσμια συνέδρια. Όπως έχουμε δημοσιεύσει, η μετατροπή αυτή του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο τετραπλασιάζει την επιβίωση και έχουμε πλέον πολλούς ασθενείς που ζουν 6, 7, 8 ή και 12 χρόνια. Αυτό έχει επιτευχθεί επειδή λειτουργούμε ως απολύτως εξειδικευμένη χειρουργική ομάδα και πλαισιωνόμαστε από κορυφαίους συναδέλφους κάθε ειδικότητας που σχετίζεται με το πάγκρεας. Αυτή η στενή συνεργασία, ο μεγάλος αριθμός των εγχειρήσεων αφαίρεσης ΚΠ, η εφαρμογή όλων των νέων τεχνολογιών, όπως η ρομποτική χειρουργική, και τα δημοσιευμένα αποτελέσματα με τετραπλασιασμό της επιβίωσης σε ασθενείς που θεωρούνταν ανεγχείρητοι είναι όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που διεθνώς αναγνωρίζονται για ένα Κέντρο Αναφοράς στις νόσους του παγκρέατος.
