Σημαντικά κενά στο ρυθμιστικό πλαίσιο και στις δοκιμές ασφαλείας των καλλυντικών χειλιών αποκαλύπτουν δύο νέες μελέτες ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, οι οποίες εκπονήθηκαν για λογαριασμό της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «Lip Service Alliance», της οποίας είναι ιδρυτικό μέλος. Οι μελέτες δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Integrated Environmental Assessment and Management».
Στα καλλυντικά χειλιών περιλαμβάνονται το κραγιόν, το lip gloss, το lip balm, τα έλαια χειλιών και οι μάσκες. Αν και κατατάσσονται στα τοπικά καλλυντικά για εξωτερική χρήση, στην πράξη μέρος τους καταπίνεται ακούσια και απορροφάται μέσω του ιστού των χειλιών, δημιουργώντας μια διπλή οδό έκθεσης που τα ισχύοντα ρυθμιστικά πλαίσια δεν έχουν σχεδιαστεί να αξιολογούν.
Οι ερευνητές εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται η απορρόφηση μέσω του ιστού των χειλιών και η ακούσια κατάποση με βάση τους κανονισμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά, την Κίνα και τη Νότια Κορέα. Παράλληλα, συνέκριναν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι ίδιες οδοί έκθεσης στη νομοθεσία για τα καλλυντικά, τα τρόφιμα και τα φάρμακα.
Στις περισσότερες χώρες οι κανονισμοί και οι δοκιμές δεν λαμβάνουν υπόψη την απορρόφηση των συστατικών των καλλυντικών χειλιών μέσω του δέρματος. Ακόμη και σε περιοχές με αυστηρότερη νομοθεσία, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κίνα, τα δεδομένα για την απορρόφηση βασίζονται σε μοντέλα φυσιολογικού δέρματος με άθικτο προστατευτικό φραγμό, ο οποίος διαφέρει από το δέρμα των χειλιών.
Το κόκκινο τμήμα των χειλιών διαθέτει μόλις τρία έως πέντε στρώματα προστατευτικών κυττάρων, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του πάχους του αντίστοιχου στρώματος του δέρματος του προσώπου. Επιπλέον, δεν έχει σμηγματογόνους αδένες ή θύλακες τριχών, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία βρίσκονται πολύ κοντά στην επιφάνεια, επιτρέποντας ευκολότερη είσοδο ουσιών στην κυκλοφορία του αίματος. Για αυτόν τον λόγο, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο ιστός των χειλιών μοιάζει περισσότερο με τον στοματικό βλεννογόνο παρά με το κοινό δέρμα.
Επίσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όλα τα ισχύοντα κανονιστικά πλαίσια εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα προϊόντα χειλιών ως καλλυντικά που παραμένουν στην εξωτερική επιφάνεια του σώματος. Ως αποτέλεσμα, τα προϊόντα χειλιών χρησιμοποιούν συνήθως συστατικά που δεν έχουν αξιολογηθεί για την ασφάλεια ως προς τη χρόνια κατάποση ή απορρόφηση στις σημερινές συνθήκες χρήσης.
Η αγορά, πάντως, έχει αλλάξει ριζικά. Προϊόντα όπως οι μάσκες χειλιών, τα έλαια χειλιών και τα lip stains μεγάλης διάρκειας δεν υπήρχαν όταν θεσπίστηκαν οι ισχύοντες κανονισμοί. Την ίδια ώρα, στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι το 40% των γυναικών ηλικίας 18-34 ετών στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί τέσσερις ή περισσότερους διαφορετικούς τύπους προϊόντων χειλιών, τα οποία εφαρμόζει συχνά διαδοχικά μέσα στην ίδια ημέρα, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να ενθαρρύνουν περισσότερη χρήση. Παράλληλα, το 45% των κοριτσιών ηλικίας έξι έως οκτώ ετών στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί ήδη κραγιόν ή lip gloss.
Οι μελέτες συγκεντρώνουν, επίσης, στοιχεία από έρευνες που έχουν εντοπίσει μικροπλαστικά, ίχνη μετάλλων και υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων σε προϊόντα χειλιών. Υπενθυμίζουν ότι το 2022 η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε το διοξείδιο του τιτανίου ως πρόσθετο τροφίμων λόγω ανησυχιών για πιθανές βλάβες στο DNA μετά την κατάποση. Ωστόσο, η ίδια ουσία εξακολουθεί να επιτρέπεται στα καλλυντικά χειλιών χωρίς ανώτατο όριο συγκέντρωσης και χρησιμοποιείται ευρέως ακόμη και σε προϊόντα που προβάλλονται ως φυσικά ή βιολογικά.
Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι οι μελέτες δεν καταλήγουν στο συμπέρασμα πως τα προϊόντα χειλιών είναι ασφαλή ή επικίνδυνα. Υποστηρίζουν, όμως, ότι με τα σημερινά επίπεδα χρήσης οι κίνδυνοι από τη συνδυασμένη έκθεση μέσω απορρόφησης και κατάποσης δεν αξιολογούνται επαρκώς.
Μεταξύ άλλων, οι επιστήμονες προτείνουν την ανάπτυξη ειδικών μοντέλων αξιολόγησης της έκθεσης για τα προϊόντα χειλιών, την επικαιροποίηση των μελετών σχετικά με την πραγματική χρήση τους από τους καταναλωτές και τις υποχρεωτικές δοκιμές προϊόντων χειλιών σε μοντέλα ανθρώπινου ιστού χειλιών με επικυρωμένες μεθόδους, χωρίς τη χρήση ζώων. Επιπλέον, ζητούν σαφέστερο ρυθμιστικό πλαίσιο που να διαχωρίζει τα προϊόντα χειλιών από τα υπόλοιπα καλλυντικά που εφαρμόζονται στο δέρμα, καθώς και επέκταση της αρχής χρήσης συστατικών κατάλληλων για τρόφιμα σε όλα τα προϊόντα χειλιών με καθορισμό αποδεκτών ημερήσιων ορίων πρόσληψης.
