Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: Οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες και έχουν υψηλότερη θνησιμότητα

Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: Οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες και έχουν υψηλότερη θνησιμότητα

Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες και παρουσιάζουν υψηλότερη θνησιμότητα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα και ατυχήματα. Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, στις 19 Νοεμβρίου, πρόσφατα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας (Destatis), τα οποία παρουσιάστηκαν στο Medscape τον Νοέμβριο του 2026, αναδεικνύουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα και δείχνουν την ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος), Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, η θνησιμότητα των ανδρών είναι υψηλότερη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η διαφορά είναι ιδιαίτερα έντονη στις ηλικίες 15-34 ετών, όπου οι θάνατοι των ανδρών είναι υπερδιπλάσιοι από εκείνους των γυναικών. Στις ηλικίες 35-84 ετών, η θνησιμότητα των ανδρών είναι κατά 50%-85% υψηλότερη. Το προσδόκιμο ζωής στη Γερμανία διαμορφώνεται στα 78,8 έτη για τους άνδρες και στα 83,4 έτη για τις γυναίκες, με διαφορά 4,6 ετών. Παρότι η απόκλιση μειώνεται σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες, οι ανισότητες παραμένουν σημαντικές.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συγκαταλέγονται στις βασικές αιτίες της αυξημένης ανδρικής θνησιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Destatis, καταγράφηκαν 65.435 θάνατοι ανδρών από ισχαιμική καρδιοπάθεια, έναντι 48.038 γυναικών. Αντίστοιχα, οι θάνατοι από έμφραγμα του μυοκαρδίου έφτασαν τους 24.875 και 16.383. Αν και η θνησιμότητα από έμφραγμα ακολουθεί πτωτική πορεία, παράγοντες όπως το κάπνισμα, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η σωματική αδράνεια εξακολουθούν να επιβαρύνουν σοβαρά την καρδιαγγειακή υγεία. Διαφορές καταγράφονται και στη θνησιμότητα από καρκίνο. Το 2025, ο καρκίνος του πνεύμονα ευθυνόταν για 26.192 θανάτους ανδρών, έναντι 18.972 γυναικών, αποτελώντας τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στους άνδρες. Η διαχρονικά υψηλότερη κατανάλωση καπνού στον ανδρικό πληθυσμό θεωρείται καθοριστικός παράγοντας αυτής της διαφοράς. Παράλληλα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου προκάλεσε 12.554 θανάτους ανδρών και 10.336 γυναικών. Εκτός από την ηλικία και τη γενετική προδιάθεση, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η κατανάλωση αλκοόλ και ορισμένες διατροφικές συνήθειες συμβάλλουν στην εμφάνιση της νόσου.

διακοπή του καπνίσματος, η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών και η συμμετοχή σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου αναδεικνύονται ως βασικά βήματα πρόληψης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη, σύμφωνα με τις ενδεδειγμένες συστάσεις πρόληψης.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι η κατανάλωση αλκοόλ. Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές σχετιζόμενες με το αλκοόλ, έναντι 62.900 στις γυναίκες. Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά νοσηλείας και όχι μοναδικούς ασθενείς. Η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο κακοηθειών, καρδιαγγειακών νοσημάτων, ηπατικής βλάβης και ατυχημάτων.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η υπερεκπροσώπηση των ανδρών στα θανατηφόρα ατυχήματα. Το 2025, το 73,6% των θυμάτων τροχαίων δυστυχημάτων στη Γερμανία ήταν άνδρες. Στις ηλικίες 15-20 ετών, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι σε σχέση με εκείνους των κοριτσιών και νεαρών γυναικών. Η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η συχνότερη χρήση μοτοσικλετών συμβάλλουν σε αυτή τη διαφορά.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται στους πνιγμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανικής Ένωσης Ναυαγοσωστικής (DLRG), έως τον Σεπτέμβριο του 2026 σχεδόν το 85% των θυμάτων ήταν άνδρες. Η υποτίμηση του κινδύνου, η υπερεκτίμηση των προσωπικών δυνατοτήτων, οι ανεπαρκείς κολυμβητικές δεξιότητες και η κατανάλωση αλκοόλ αποτελούν σημαντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες.

Η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο σε βιολογικές διαφορές. Οι συμπεριφορικές συνήθειες, οι κοινωνικές επιδράσεις, οι επαγγελματικές επιβαρύνσεις και η περιορισμένη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας διαδραματίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο.

Το κεντρικό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ανδρών είναι ότι σημαντικό μέρος της πρόωρης ανδρικής θνησιμότητας μπορεί να προληφθεί. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος, η φροντίδα της ψυχικής υγείας και η υιοθέτηση ασφαλέστερων συμπεριφορών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση τόσο της διάρκειας όσο και της ποιότητας ζωής. Η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από τη νεαρή ηλικία, πολύ πριν εμφανιστούν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Loading

Play