Σαφείς διευκρινίσεις για τους ελέγχους στην Υγεία δίνει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), με αφορμή δημοσιεύματα και τηλεοπτικά ρεπορτάζ για την ιδιωτική υγεία και την υπόθεση Μαζωνάκη. Η Αρχή παρουσιάζει επίσης στοιχεία για το ελεγκτικό της έργο, με πάνω από 4.000 πορίσματα και 1.576 τακτικούς ελέγχους από το 2020 έως τον Ιούνιο του 2026.
Όπως επισημαίνει η ανεξάρτητη Αρχή, οι έλεγχοι διενεργούνται με σύγχρονες ελεγκτικές μεθοδολογίες και με αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών κανόνων, διεθνών προτύπων, βέλτιστων πρακτικών και του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου. Στόχος είναι η τυποποίηση των διαδικασιών, η καλύτερη τεκμηρίωση των ευρημάτων και η ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ελεγχόμενων υποθέσεων.
Για τη διαδικασία αξιολόγησης των καταγγελιών, η ΕΑΔ διευκρινίζει ότι αυτές εξετάζονται με συγκεκριμένα κριτήρια και μεθοδολογίες, ώστε να εκτιμώνται η σοβαρότητα, η βασιμότητα, η ελεγκτική προτεραιότητα και η δυνατότητα περαιτέρω διερεύνησής τους.
Σε ό,τι αφορά το πρώην Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), η Αρχή σημειώνει ότι υπαγόταν απευθείας στον υπουργό Υγείας και διοικητικά λειτουργούσε σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης. Αντίθετα, ο ιδρυτικός νόμος της ΕΑΔ προβλέπει λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, χωρίς έλεγχο και εποπτεία από κυβερνητικά όργανα, κρατικούς φορείς ή άλλες διοικητικές Αρχές, ενώ τα ετήσια πεπραγμένα αποστέλλονται στη Βουλή στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και του ανθρώπινου δυναμικού του ΣΕΥΥΠ στην ΕΑΔ, σύμφωνα με την Αρχή, εντάχθηκε στη δημιουργία ενός ενιαίου και ανεξάρτητου ελεγκτικού θεσμού.
Παράλληλα, η ΕΑΔ υπογραμμίζει ότι τόσο ο διοικητής της όσο και οι ελεγκτές-επιθεωρητές στελεχώνουν την Αρχή μέσω θεσμοθετημένων διαδικασιών, με συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης προσόντων.
Σε δελτίο Τύπου η ΕΑΔ παραθέτει στοιχεία για τους ελέγχους της από την ίδρυσή της έως τον Ιούνιο του 2026. Σύμφωνα με αυτά, έχουν εκδοθεί περισσότερα από 2.500 πορίσματα που αφορούν ειδικούς ελέγχους προστασίας της δημόσιας υγείας και περισσότερα από 1.500 πορίσματα από το τακτικό ελεγκτικό έργο σε θέματα Υγείας.
Επίσης, έχουν ολοκληρωθεί 1.400 διερευνήσεις, με την υποβολή σχετικών εισηγήσεων, αναφορών ή πληροφοριών, καθώς και αιτημάτων υπουργών και διοικητών οργανισμών για τη λειτουργία εποπτευόμενων φορέων.
Στο ίδιο διάστημα διενεργήθηκαν Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις (ΕΔΕ), καθώς και περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών.
Ξεχωριστή κατηγορία είναι οι ιδιωτικές μονάδες υγείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, πραγματοποιήθηκαν 287 έλεγχοι που αφορούσαν τη λειτουργία ιδιωτικών μονάδων υγείας.
Συνολικά, από το 2020 έως και τον Ιούνιο του 2026 έγιναν 1.576 τακτικοί έλεγχοι. Οι περισσότεροι καταγράφονται το 2025, με 374 ελέγχους, ενώ ακολουθούν το 2024 με 342, το 2022 με 247, το 2023 με 234 και το 2026, έως τον Ιούνιο, με 223 ελέγχους. Το 2021 πραγματοποιήθηκαν 145 έλεγχοι και το 2020, 11.
Το αντικείμενο των ελέγχων είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ιατρική και νοσηλευτική αντιμετώπιση, την τήρηση των κανόνων ιατρικής και νοσηλευτικής δεοντολογίας, τη νομιμότητα λειτουργίας φορέων υγείας, τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό, τη διαχείριση και διανομή φαρμάκων, τη συνταγογράφηση και εκτέλεση συνταγών, αλλά και τη λειτουργία ιδιωτικών φαρμακείων και ηλεκτρονικών καταστημάτων.
Έλεγχοι πραγματοποιούνται επίσης σε ψυχιατρικές κλινικές, μονάδες ψυχικής υγείας, ΚΕΘΕΑ και ΟΚΑΝΑ, προνοιακούς φορείς, κέντρα αισθητικής, ιαματικές πηγές, εμφιαλωτήρια, μονάδες αιμοκάθαρσης και άλλες δομές.
Στα ενδεικτικά ευρήματα που παραθέτει η ΕΑΔ περιλαμβάνονται περιπτώσεις διενέργειας ιατρικών πράξεων από μη ιατρούς, λειτουργίας μονάδων χωρίς την παρουσία και επίβλεψη επιστημονικά υπευθύνου, παροχής υπηρεσιών από επαγγελματίες χωρίς τα απαιτούμενα δικαιώματα, ανεπαρκούς στελέχωσης ιδιωτικών κλινικών και λειτουργίας μονάδων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια.
Η ΕΑΔ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία που προηγείται της έκδοσης ενός πορίσματος. Όπως τονίζει, το πόρισμα είναι αποτέλεσμα σύνθετης ελεγκτικής διαδικασίας και όχι απλής ή αυτοματοποιημένης καταγραφής διαπιστώσεων.
Κάθε υπόθεση, σύμφωνα με την Αρχή, αξιολογείται αυτοτελώς με βάση τα πραγματικά και διοικητικά δεδομένα που τη χαρακτηρίζουν. Προηγούνται η συλλογή, επεξεργασία και αξιολόγηση στοιχείων, η διασταύρωση δεδομένων, η εξέταση των πραγματικών περιστατικών και η τεκμηρίωση των ελεγκτικών διαπιστώσεων.
Παράλληλα, οι ελεγχόμενοι έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους για τα ευρήματα που τους αφορούν πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ως σημαντικό στοιχείο εκσυγχρονισμού, η ΕΑΔ αναφέρει και την ψηφιοποίηση των διοικητικών και ελεγκτικών διαδικασιών.
Η Αρχή σημειώνει ότι στο πρώην ΣΕΥΥΠ δεν υπήρχε ηλεκτρονικό πρωτόκολλο ούτε ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της χρέωσης και της πορείας των υποθέσεων. Η λειτουργία ηλεκτρονικού πρωτοκόλλου, σύμφωνα με την ΕΑΔ, αντικατέστησε τις παλαιότερες χειρόγραφες διαδικασίες και ενίσχυσε την ιχνηλασιμότητα, τη διαφάνεια, την ασφάλεια και την ταχύτητα στη διαχείριση των υποθέσεων.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με το υπουργείο Υγείας, η ΕΑΔ αναφέρει επίσης ότι έχει συνδράμει σε συστημικούς ελέγχους σε εποπτευόμενους φορείς, όπως φαρμακαποθήκες, φαρμακεία, νοσοκομεία και δομές ψυχικής υγείας, καθώς και στη διερεύνηση καταγγελιών που διαβιβάζονται στην Αρχή.
Τέλος, επισημαίνεται ότι οι εκθέσεις ελέγχου περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, βελτιωτικές προτάσεις και συστάσεις, αλλά και προτάσεις για αλλαγές στο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο. Σε 26 περιπτώσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, εκθέσεις διαβιβάστηκαν στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα για την αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών ή/και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση.
