Γιατί σχεδόν εννέα στους δέκα ανθρώπους χρησιμοποιούν κυρίως το δεξί τους χέρι; Η απάντηση, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, βρίσκεται βαθιά στην ανθρώπινη εξέλιξη. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS Biology, συνδέει την κυριαρχία της δεξιοχειρίας με την αύξηση του ανθρώπινου εγκεφάλου και τη δίποδη βάδιση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, οι οποίοι εξέτασαν 41 άτομα από διαφορετικά είδη πιθήκων και ανθρωποειδών και τα συνέκριναν με τον σύγχρονο άνθρωπο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, σε αντίθεση με τον Homo sapiens, τα περισσότερα πρωτεύοντα θηλαστικά δεν εμφανίζουν καθαρή προτίμηση ούτε στο δεξί ούτε στο αριστερό χέρι.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι πρώτοι ανθρωπίδες, όπως ο Ardipithecus και ο Australopithecus, έδειχναν μόνο μια ήπια τάση προς τη χρήση του δεξιού χεριού, παρόμοια με εκείνη που παρατηρείται σήμερα στους μεγάλους πιθήκους. Η δεξιοχειρία έγινε πιο έντονη σε μεταγενέστερα είδη, όπως ο Homo ergaster, ο Homo erectus και οι Νεάντερταλ, μέχρι να εδραιωθεί σχεδόν καθολικά στον σύγχρονο άνθρωπο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εξέλιξη αυτή συνδέεται στενά με δύο βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης πορείας: την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου και τη μόνιμη υιοθέτηση της δίποδης βάδισης. Όταν οι πρόγονοι του ανθρώπου άρχισαν να κινούνται σταθερά με δύο πόδια, τα χέρια έπαψαν να χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση και απελευθερώθηκαν για άλλες δραστηριότητες, όπως η κατασκευή εργαλείων, η μεταφορά αντικειμένων και οι πιο λεπτές κινητικές δεξιότητες.
Αυτή η απελευθέρωση των άνω άκρων, όπως αναφέρει η μελέτη, δημιούργησε ισχυρή εξελικτική πίεση για μεγαλύτερη ακρίβεια στις κινήσεις των χεριών. Στη συνέχεια, η σταδιακή αύξηση του όγκου και της πολυπλοκότητας του εγκεφάλου ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτή την εξειδίκευση, οδηγώντας τελικά στην κυριαρχία της δεξιοχειρίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Homo floresiensis, γνωστός και ως Άνθρωπος της Φλόρες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο ανθρώπινο είδος είχε μικρότερο εγκέφαλο και πολύ πιο αδύναμη προτίμηση προς το δεξί χέρι. Η ανατομία του ήταν προσαρμοσμένη όχι μόνο στη δίποδη βάδιση αλλά και στην αναρρίχηση, κάτι που πιθανότατα εξηγεί γιατί δεν ανέπτυξε την ίδια εξειδίκευση με τον σύγχρονο άνθρωπο.
Οι επιστήμονες περιγράφουν την εξέλιξη της δεξιοχειρίας ως διαδικασία δύο σταδίων. Αρχικά, η δίποδη βάδιση απελευθέρωσε τα χέρια από τον ρόλο τους στη μετακίνηση. Στη συνέχεια, η εξέλιξη του εγκεφάλου επέτρεψε την ανάπτυξη πιο σύνθετων κινητικών λειτουργιών και την εδραίωση της προτίμησης για τη χρήση του δεξιού χεριού.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Τόμας Πούσελ, ένας από τους συγγραφείς της έρευνας, τα ευρήματα δείχνουν ότι η δεξιοχειρία συνδέεται με χαρακτηριστικά που καθιστούν τον άνθρωπο μοναδικό. Η σύγκριση ανάμεσα σε διαφορετικά είδη πρωτευόντων βοηθά τους επιστήμονες να ξεχωρίσουν ποια στοιχεία της συμπεριφοράς μας αποτελούν κοινή κληρονομιά με τους προγόνους μας και ποια εξελίχθηκαν αποκλειστικά στην ανθρώπινη πορεία.
Η μελέτη δίνει νέα εξήγηση σε ένα καθημερινό χαρακτηριστικό, δείχνοντας ότι η προτίμηση του δεξιού χεριού είναι αποτέλεσμα μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε πριν από εκατομμύρια χρόνια και συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου, της τεχνολογίας και του ίδιου του πολιτισμού.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
