Το ημερολόγιο γεμίζει πριν προλάβουμε να μπούμε ξανά σε ρυθμό, ενώ το στρες ανεβαίνει όσο συσσωρεύονται προθεσμίες, υποχρεώσεις και σχέδια που έμειναν από το καλοκαίρι. Την ίδια στιγμή, το μυαλό συχνά έχει ήδη μεταφερθεί στις απαιτήσεις του επόμενου μήνα.
Σε αυτή την πίεση προστίθενται όσα παρακολουθούμε καθημερινά, από τις ειδήσεις για τον κόσμο και τα emails εκτός ωραρίου, μέχρι τις ζωές άλλων ανθρώπων που μοιάζουν πιο επιτυχημένες ή τουλάχιστον πιο οργανωμένες. Μαζί με τις πραγματικές υποχρεώσεις της καθημερινότητας, κουβαλάμε πληροφορίες, συγκρίσεις και ανησυχίες που δύσκολα αφήνουμε πίσω μας.
Μια πρόσφατη ανασκόπηση στο Behavioral Sciences εξετάζει αυτή την εμπειρία μέσα από την εξελικτική αναντιστοιχία, την ιδέα ότι μηχανισμοί που μας βοηθούν να ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις, οι οποίοι διαμορφώθηκαν σε διαφορετικές συνθήκες, δοκιμάζονται στο σημερινό περιβάλλον. Η σύγκριση και ο ανταγωνισμός υπήρχαν πάντα, όμως πλέον εκτυλίσσονται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Η προσέγγιση αυτή δεν εστιάζει μόνο στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε, αλλά και στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος γύρω μας. Πώς μπορούμε, λοιπόν, να ελαφρύνουμε όσα μας βαραίνουν;
Μερικές φορές προσπαθούμε να οργανώσουμε νοητά ολόκληρο το φθινόπωρο μέσα σε ένα πρωινό. Σκεφτόμαστε την αυριανή συνάντηση, τις υποχρεώσεις των παιδιών, ένα ταξίδι του Οκτωβρίου και όσα μπορεί να προκύψουν μέχρι τότε.
Η ερώτηση Τι χρειάζεται να κάνω σήμερα; μας βοηθά να ξεχωρίσουμε την προετοιμασία από τη διαρκή ανησυχία. Σημειώνουμε όσα μπορούν να περιμένουν, ορίζουμε πότε θα ασχοληθούμε μαζί τους και επιλέγουμε το επόμενο συγκεκριμένο βήμα. Έτσι, ο προγραμματισμός αποκτά συγκεκριμένη θέση, αντί να καταλαμβάνει κάθε ελεύθερη στιγμή.
Μέσα στην ίδια ροή πληροφοριών μπορεί να συναντήσουμε ένα οικογενειακό πρόβλημα, μια δυσκολία στη δουλειά και μια διεθνή κρίση. Όλα μπορεί να μας αγγίζουν, αλλά ο ρόλος μας στο καθένα διαφέρει.
Ποια ζητήματα χρειάζονται τη δική μας δράση, ποια μπορούμε να επηρεάσουμε και ποια απλώς γνωρίζουμε, χωρίς να περνούν από το χέρι μας; Αυτή η διάκριση μας επιτρέπει να κατευθύνουμε την ενέργειά μας εκεί όπου έχει αντίκρισμα. Μπορούμε να ενδιαφερόμαστε ουσιαστικά και να παραμένουμε ενημερωμένοι, επιλέγοντας πόσο χρόνο αφιερώνουμε σε κάθε ζήτημα.
Στα social media υπάρχει πάντα κάποιος που γυμνάζεται περισσότερο, ταξιδεύει συχνότερα ή συνδυάζει φαινομενικά τα πάντα. Η σύγκριση μπορεί να μας εμπνεύσει, όμως όταν γίνεται αδιάκοπη ο πήχης μπορεί να ανέβει τόσο ψηλά, ώστε οι δικές μας προσπάθειες να μοιάζουν ανεπαρκείς.
Μπορούμε σε αυτή την περίπτωση να αναρωτηθούμε: Αυτό που ζητάω από τον εαυτό μου ανταποκρίνεται στις ανάγκες μου ή στις εικόνες που βλέπω; Η απάντηση μπορεί να μας βοηθήσει να επανεξετάσουμε τόσο τις προσδοκίες μας όσο και τα προφίλ που παρακολουθούμε.
Τα μηνύματα και οι ειδήσεις συνεχίζονται ακόμη κι όταν η ενέργειά μας έχει εξαντληθεί. Χρειάζονται, επομένως, όρια, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες ώρες ενημέρωσης, λιγότερες ειδοποιήσεις, κάποια απογεύματα χωρίς δεσμεύσεις και επαρκή χρόνο για ύπνο, κίνηση και ξεκούραση.
Τα όρια χρειάζονται και υποστήριξη από το περιβάλλον μας. Σαφείς προτεραιότητες, ρεαλιστικές απαιτήσεις και μοίρασμα των οικογενειακών υποχρεώσεων μπορούν να μειώσουν το πραγματικό φορτίο του στρες.
* Πηγή: Vita
