Την ανάγκη ο ελληνικός τουρισμός να περάσει σε μια νέα αναπτυξιακή φάση, με μεγαλύτερη διάχυση της οικονομικής αξίας στην κοινωνία και την παραγωγή, έθεσε η Αγάπη Σμπώκου, Πρόεδρος ΣΕΤΕ, CEO PHĀEA από το βήμα του συνεδρίου Reimagine Tourism 2026. Όπως υπογράμμισε, η ισχυρή διεθνής θέση της χώρας είναι μια συλλογική επιτυχία, αλλά ταυτόχρονα γεννά ευθύνη για τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας του ελληνικού τουρισμού.
Αναφερόμενη στη συζήτηση για τον υπερτουρισμό, υποστήριξε ότι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για γενικευμένο φαινόμενο στην Ελλάδα. Επικαλούμενη στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ, σημείωσε ότι περίπου στο 95% της έκτασης της χώρας η τουριστική δραστηριότητα είναι μηδαμινή ή ιδιαίτερα περιορισμένη, ενώ πέντε ελληνικά νησιά συγκεντρώνουν το 47% των διεθνών αφίξεων, δείχνοντας τη μεγάλη γεωγραφική συγκέντρωση της ζήτησης.
Κατά την ίδια, το ζητούμενο δεν είναι αν η χώρα χρειάζεται περισσότερο ή λιγότερο τουρισμό, αλλά πώς θα διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά την ανάπτυξή του. Στην κατεύθυνση αυτή έθεσε ως προτεραιότητες τον χωροταξικό σχεδιασμό, την ενίσχυση των υποδομών και τη διαχείριση των προορισμών, ώστε η τουριστική κίνηση να διαχέεται σε περισσότερες περιοχές και σε μεγαλύτερη διάρκεια μέσα στο έτος. Όπως τόνισε, δεν μπορεί να εφαρμόζεται ενιαία πολιτική για περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ανάγκες, όπως η Σαντορίνη, η Ήπειρος, η Δυτική Μακεδονία και η νότια Κρήτη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση του τουρισμού με την εγχώρια παραγωγή, επισημαίνοντας ότι οι δύο τομείς μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Ο τουρισμός συνεισφέρει περίπου το 13% του ΑΕΠ, ενώ η συνολική οικονομική του επίδραση διευρύνεται μέσω των πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων, τα οποία, σύμφωνα με τις μελέτες που επικαλέστηκε, κυμαίνονται από 2,2 έως 2,65 ευρώ για κάθε ευρώ άμεσης συνεισφοράς.
Στόχος, όπως είπε, είναι ο τουρισμός να λειτουργήσει ως πλατφόρμα εξαγωγικής ζήτησης για τα ελληνικά προϊόντα. Η κατανάλωση ελληνικού κρασιού ή τοπικών προϊόντων από τους επισκέπτες δημιουργεί εξαγωγική αξία χωρίς να απαιτείται η παραδοσιακή διαδικασία εξαγωγής. Αντίστοιχες δυνατότητες υπάρχουν στην αγροδιατροφή, τον πολιτισμό, το εμπόριο, τις κατασκευές, τα έπιπλα και την κλωστοϋφαντουργία, με την αξιοποίησή τους να προϋποθέτει σταθερή συνεργασία μεταξύ παραγωγικών φορέων, τουριστικών επιχειρήσεων και Πολιτείας.
Σημαντική θέση στη στρατηγική αυτή έχουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν βασικό στοιχείο της ταυτότητας του ελληνικού τουρισμού. Οι μικρές ξενοδοχειακές μονάδες, οι επιχειρήσεις εστίασης και οι πάροχοι τοπικών εμπειριών διαμορφώνουν την αυθεντικότητα που αναζητούν οι επισκέπτες, όμως συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τεχνολογία και σύγχρονα εργαλεία διαχείρισης.
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, των ψηφιακών συστημάτων κρατήσεων και διαχείρισης κόστους, καθώς και η ανάπτυξη συνεργατικών σχημάτων, μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητά τους. Παράλληλα, αναγκαίες είναι η εκπαίδευση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, αλλά και η αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η εποχικότητα και η στέγαση, ώστε να διαμορφωθούν πραγματικές προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης στον κλάδο.
Για την υλοποίηση αυτής της μετάβασης, η πρόεδρος του ΣΕΤΕ πρότεινε τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, πολυετούς master plan για τον τουρισμό, το οποίο δεν θα είναι ακόμη μία γενική στρατηγική, αλλά θα περιλαμβάνει σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένες αρμοδιότητες, μετρήσιμους στόχους και δημόσια λογοδοσία. Το σχέδιο, όπως είπε, πρέπει να συντονίζει τα υπουργεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε προορισμού.
Ο ΣΕΤΕ, μέσω του ΙΝΣΕΤΕ και της Marketing Greece, μπορεί να συμβάλει με τεκμηρίωση, έρευνα, εκπαίδευση, προβολή και συνεργασίες σε τοπικό επίπεδο, χωρίς όμως να υποκαθιστά την ευθύνη της Πολιτείας. Παράλληλα, ο σχεδιασμός θα πρέπει να συνδεθεί με τον νέο χρηματοδοτικό κύκλο 2028-2034 και τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική, με τον Σύνδεσμο να προετοιμάζει κοστολογημένες προτάσεις για τις αναγκαίες παρεμβάσεις.
Την ίδια στιγμή, ο ΣΕΤΕ ζητά τέσσερις βασικές παρεμβάσεις για την επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού, με προτεραιότητες την επιστροφή μέρους των τουριστικών εσόδων στις τοπικές κοινωνίες, την αποτελεσματική λειτουργία των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού DMMOs, την προστασία της ανταγωνιστικότητας και την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου.
Από το βήμα του συνεδρίου, η κυρία Σμπώκου αναφέρθηκε στις άμεσες προτεραιότητες του Συνδέσμου, τονίζοντας ότι αφορούν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ενός σαφούς και σταθερού μηχανισμού ανταποδοτικότητας των τουριστικών τελών. Όπως επισημάνθηκε, μέρος των εσόδων που συγκεντρώνονται από την τουριστική δραστηριότητα θα πρέπει να επιστρέφει στους προορισμούς, ώστε να χρηματοδοτούνται οι ανάγκες τους και να ενισχύονται οι υποδομές τους. Ο ΣΕΤΕ ζητά συγκεκριμένο τρόπο εφαρμογής και σαφές χρονοδιάγραμμα, ώστε η επιστροφή των πόρων να μην μείνει μια γενική εξαγγελία.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι η ουσιαστική ενεργοποίηση των DMMOs. Παρότι έχει ήδη θεσμοθετηθεί η λειτουργία τους, ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι χρειάζεται βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, με καθορισμένες αρμοδιότητες, αποτελεσματικό μοντέλο διακυβέρνησης και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Στόχος είναι οι οργανισμοί να αποκτήσουν πραγματικό ρόλο στον συντονισμό, τη διαχείριση και την ανάπτυξη των τουριστικών προορισμών.
Στο τρίτο πεδίο παρεμβάσεων εντάσσεται η προστασία της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία των πυλών εισόδου της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό τέθηκαν ζητήματα αεροναυτιλίας και συνολικής διαχείρισης της αυξημένης επιβατικής κίνησης, καθώς η αποτελεσματική λειτουργία των αεροδρομίων και των άλλων πυλών εισόδου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.
Η σημαντικότερη, ωστόσο, διεκδίκηση του ΣΕΤΕ αφορά τη δημιουργία ενός εθνικού master plan για τον τουρισμό. Ο Σύνδεσμος ζητά ένα κοινό πλαίσιο σχεδιασμού που θα συνδέει τις δράσεις των υπουργείων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των παραγωγικών κλάδων, αντιμετωπίζοντας τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων που δυσκολεύει την υλοποίηση των αναγκαίων παρεμβάσεων.
Όπως διευκρινίστηκε, δεν είναι εφικτό να ολοκληρωθούν όλα τα απαιτούμενα έργα πριν από την έναρξη της επόμενης καλοκαιρινής περιόδου. Είναι όμως απαραίτητο να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και σαφής κατανομή ευθυνών, ώστε κάθε εμπλεκόμενος φορέας να γνωρίζει τι πρέπει να υλοποιήσει και σε ποιο χρονικό διάστημα.
![]()
