Με την κατάθεση του αιτήματος επένδυσης από τον ΑΔΜΗΕ προς τις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ, η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ περνά σε νέα φάση, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο του Κανονισμού ΤΕΝ-Ε. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης του Great Sea Interconnector (GSI), προχώρησε στο επόμενο βήμα για το έργο.
Όπως αναφέρει ο ΑΔΜΗΕ:
Η νέα αυτή εξέλιξη εντάσσεται στη σταθερή στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης για την προώθηση του Great Sea Interconnector ως έργου ιδιαίτερης γεωπολιτικής και ενεργειακής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Ευρώπη.
Η κίνηση αυτή έρχεται μία εβδομάδα μετά την υπογραφή, στο Μέγαρο Μαξίμου, της συμφωνίας ΑΔΜΗΕ-Meridiam για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector, αλλά και μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Eli Cohen, με αντικείμενο την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ισραήλ. Οι αλλεπάλληλες αυτές εξελίξεις δίνουν νέα δυναμική στην πορεία του συνολικού έργου.
Το επενδυτικό αίτημα για τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ είναι το αναγκαίο επόμενο στάδιο, βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου, για την υλοποίηση του έργου, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης των μελετών κόστους-οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Στο στάδιο εκπόνησης των μελετών πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη διαβούλευση και ανταλλαγή στοιχείων με τους αρμόδιους φορείς των δύο χωρών, μεταξύ των οποίων τα Υπουργεία Ενέργειας, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) και ο Διαχειριστής Συστήματος του Ισραήλ (NOGA). Στόχος ήταν να ληφθούν υπόψη οι πιο πρόσφατες παραδοχές για την εξέλιξη των ηλεκτρικών συστημάτων, τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, τη διείσδυση ΑΠΕ και τις απαιτούμενες υποδομές.
Τα αποτελέσματα των μελετών επιβεβαιώνουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου σε όλες τις περιπτώσεις που αναλύθηκαν. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε η σημαντική συνεισφορά του στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διείσδυση ΑΠΕ και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.
Η υποβολή του αιτήματος επένδυσης είναι η προϋπόθεση για να ξεκινήσει η αξιολόγηση από τις αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ, ώστε να ληφθεί κοινή απόφαση για την κατανομή κόστους ανάμεσα στις δύο χώρες, το οποίο θα ανακτηθεί μέσω των ρυθμιζόμενων εσόδων του έργου.
Από την ανάληψη του ρόλου του Project Promoter για το σύνολο του έργου, ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς των χωρών που θα διασυνδεθούν, με στόχο την προώθηση των αναγκαίων τεχνικών, ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών ενεργειών.
Μετά τη συμφωνία των χωρών, θα ακολουθήσει η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID), που θα σημάνει την έναρξη των διαδικασιών χρηματοδότησης του έργου. Ο στόχος του ΑΔΜΗΕ είναι να προσελκύσει επιπλέον επενδυτές και για τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, όπως συνέβη και στο πρώτο σκέλος του έργου, δηλαδή τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα.
Ο GSI, που είναι Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έχει ονομαστική ικανότητα μεταφοράς 1.000 MW και θα αποτελείται από διπολικό σύστημα συνεχούς ρεύματος (HVDC) τάσης 500 kV. Με βάση τον σχεδιασμό, το σημείο σύνδεσης του καλωδιακού συστήματος στην Κύπρο θα είναι ο Σταθμός Μετατροπής που θα αναπτυχθεί στην Κοφίνου, ενώ στην πλευρά του Ισραήλ ο αντίστοιχος Σταθμός Μετατροπής θα κατασκευαστεί στην περιοχή της Hadera.
Το σκέλος της ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θα έχει υπεράκτιο μήκος περίπου 324 χλμ., με το βάθος πόντισης να κυμαίνεται μεταξύ 2.200 και 2.400 μ. Η διασύνδεση θα δίνει δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, επιτρέποντας την αντιστροφή της κατεύθυνσης ροής ισχύος.
