Σε μια ασυνήθιστα ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, απορρίπτοντας ευθέως τον οδικό χάρτη του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάπαυση του πυρός και την επόμενη ημέρα στη Λωρίδα της Γάζας.
Σύμφωνα με τη σημερινή ανάλυση του CNN, ο Νετανιάχου, όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες πολιτικές αποφάσεις, συχνά επιλέγει την αναβολή, την αμφισημία και τη διατήρηση περιθωρίων ελιγμών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, επέλεξε να διατυπώσει με απόλυτη σαφήνεια την αντίθεσή του στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου.
«Θέλω να είμαι σαφής: το Ισραήλ δεν αποδέχεται το έγγραφο των 15 σημείων», τόνισε ο Νετανιάχου κατά τις εναρκτήριες δηλώσεις του στην εβδομαδιαία συνεδρίαση του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου την Κυριακή. Μάλιστα, επανέλαβε τη φράση για δεύτερη φορά.
«Έχω ακούσει άτομα να λένε: “Δεν το είπατε”. Οπότε ας το ξαναπώ: το Ισραήλ δεν αποδέχεται το έγγραφο των 15 σημείων». Τελεία και παύλα.
Το σχέδιο Τραμπ και η αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων
Όπως επισημαίνει το CNN, η δημόσια αυτή τοποθέτηση του Νετανιάχου ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνη, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει την οργή του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος σύμφωνα με την ανάλυση αναζητά πλέον περισσότερο από ποτέ μια πολιτική νίκη, καθώς η εμμονή του με το Ιράν φαίνεται να οδηγεί όλο και περισσότερο σε αδιέξοδο, είχε στραφεί εκ νέου στη Γάζα περίπου δέκα ημέρες νωρίτερα.
Τότε είχε δηλώσει ότι το Συμβούλιο Ειρήνης του είχε καταλήξει σε μια «ιστορική συμφωνία» με τη Χαμάς για τον πλήρη αφοπλισμό της.
Ο κορυφαίος απεσταλμένος του Συμβουλίου, Νικολάι Μλαντένοφ, είχε εξηγήσει στη συνέχεια μέσω X ότι ο αφοπλισμός θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί «σε συνδυασμό» με την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.
Η διατύπωση αυτή παρέπεμπε σε μια σταδιακή διαδικασία, κατά την οποία οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) θα αποσύρονταν σταδιακά από θέσεις εντός της Γάζας, καθώς η Χαμάς θα παρέδιδε τα όπλα της.
Πλέον, ωστόσο, κάθε ελπίδα ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να συμμετάσχει σε μια τέτοια διαδικασία φαίνεται να περιορίζεται σημαντικά.
«Οι IDF δεν θα πραγματοποιήσουν καμία αποχώρηση μέχρι να αφοπλιστεί η Χαμάς. Και όταν λέω τον αφοπλισμό της Χαμάς, εννοώ βαρύ οπλισμό, ελαφρύτερο οπλισμό, όλα τα όπλα. Και μιλάμε για πραγματικό αφοπλισμό, όχι για πλασματικό αφοπλισμό», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός την Κυριακή.
Η θέση του Τραμπ και η απάντηση Μλαντένοφ
Μέχρι το απόγευμα της Κυριακής, ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθούσε να διατηρεί τη δική του θέση. Σε ανάρτησή του στο Truth Social επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, την πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, η οποία φέρεται να υποστήριζε το σχέδιό του για τη Γάζα.
Την ίδια στιγμή, ο Νικολάι Μλαντένοφ εμφανίστηκε στο ισραηλινό Channel 12 το βράδυ της Κυριακής. Από τις δηλώσεις του φάνηκε να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας σταδιακής διαδικασίας, καθιστώντας ωστόσο σαφές ότι η Χαμάς θα πρέπει να κάνει την πρώτη κίνηση.
«Κανείς δεν υποχρεούται να κάνει τίποτα, πόσο μάλλον το Ισραήλ, πριν να έχουμε πραγματικά επαληθευμένα βήματα στο πεδίο. Εάν υπάρξει επαληθευμένος αφοπλισμός, ότι [δηλαδή] αφαιρέθηκαν [τα όπλα] από τα επιμέρους στρατεύματα και αποθηκεύτηκαν και τελικά αχρηστεύτηκαν, το Ισραήλ θα αποσυρθεί τότε από τη Γάζα», δήλωσε ο Μλαντένοφ.
Ο παράγοντας των εκλογών
Το CNN επισημαίνει ότι υπάρχουν αρκετοί λόγοι για να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό οποιαδήποτε συμφωνία, κυρίως λόγω των θέσεων των δύο βασικών εμπλεκόμενων πλευρών. Τόσο το Ισραήλ όσο και η Χαμάς έχουν κοινό συμφέρον να διασφαλίσουν ότι η άλλη πλευρά θα θεωρηθεί υπεύθυνη σε περίπτωση αποτυχίας της διαδικασίας.
Η απάντηση της Χαμάς στις δηλώσεις Νετανιάχου ήταν, σύμφωνα με το CNN, σχετικά νηφάλια και μετρημένη. Η οργάνωση δήλωσε ότι παραμένει προσηλωμένη στον οδικό χάρτη και πρόσθεσε ότι περιμένει από το Συμβούλιο Ειρήνης να «ασκήσει πίεση» στον Ισραηλινό πρωθυπουργό ώστε να τον τηρήσει.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν πολλοί που αμφιβάλλουν εάν η Χαμάς θα δεχθεί πράγματι να εγκαταλείψει το σύνολο του οπλισμού της. Τα όπλα αποτελούν την πιο σαφή έκφραση της ηγετικής της θέσης στην παλαιστινιακή αντίσταση, αλλά και ένα μέσο που λειτουργεί ως εγγύηση για την επιβίωσή της απέναντι σε πιθανή εσωτερική αστάθεια στη Γάζα.
Η οργάνωση έχει αποκτήσει πολλούς εχθρούς κατά τη διάρκεια των σχεδόν 20 ετών που βρίσκεται στην ηγεσία του θύλακα.
Ωστόσο, ανεξάρτητα από την έλλειψη εμπιστοσύνης στις πραγματικές προθέσεις της Χαμάς, στις δυνατότητες του Μλαντένοφ να επαληθεύσει έναν αφοπλισμό ή ακόμη και στην προθυμία του Νετανιάχου να διατάξει την αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων, παραμένει το ερώτημα γιατί ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επέλεξε να αντιταχθεί δημόσια στον Τραμπ με τόσο ξεκάθαρο τρόπο.
Θα περίμενε κανείς, σημειώνει το CNN, ότι ο Νετανιάχου, τον οποίο πολλοί από τους υποστηρικτές του θεωρούν μάστορα της στρατηγικής, θα είχε επιλέξει έναν πιο διακριτικό τρόπο.
Η απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυση, βρίσκεται στις γενικές εκλογές του Ισραήλ, οι οποίες απέχουν λιγότερο από 12 εβδομάδες, ενώ οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δείχνουν ότι ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει προβλήματα.
Κατά το CNN, ήταν ουσιαστικά η στιγμή που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έπρεπε να απευθυνθεί στους ψηφοφόρους.
Όλοι οι Ισραηλινοί πρωθυπουργοί είναι υποχρεωμένοι να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό αποτελούμενο από πολλά κόμματα. Ο Νετανιάχου, όπως έχουν παρατηρήσει πολλοί, προτιμά να οικοδομεί τον επόμενο κυβερνητικό συνασπισμό του πριν από τις εκλογές και όχι μετά από αυτές.
Μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, θα χρειαστεί τους ακροδεξιούς συμμάχους του προκειμένου να έχει πιθανότητες να παραμείνει στην εξουσία. Ως εκ τούτου, επηρεάστηκε από τη δημόσια κριτική τους απέναντι στον οδικό χάρτη, αλλά και από τις εκκλήσεις για ανατροπή προηγούμενης απόφασης του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου σχετικά με την ανάπτυξη Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης στη Γάζα.
Η δύναμη αυτή είχε ως στόχο να επιβλέπει την ασφάλεια στο πλαίσιο ενός μικρού πιλοτικού έργου στην περιοχή.
Ο Νετανιάχου είχε εγκρίνει σιωπηρά την έναρξη των εργασιών ανοικοδόμησης, σύμφωνα με το Ραδιόφωνο του Στρατού την Κυριακή, κάτι που ερμηνεύτηκε ως ακόμη ένα σημάδι αδυναμίας.
Η στάση των Ισραηλινών ψηφοφόρων
Παρά τα παραπάνω, το CNN προειδοποιεί ότι θα ήταν λάθος να ερμηνευτούν οι πρόσφατες δηλώσεις του Νετανιάχου αποκλειστικά ως προσπάθεια ικανοποίησης της ακροδεξιάς.
Η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών ψηφοφόρων, αν και εξακολουθεί να διατηρεί γενικά θετική στάση απέναντι στον Τραμπ, θεωρεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει μεγάλο λάθος εάν πιστεύει ότι θα πρέπει να περιοριστεί με οποιονδήποτε τρόπο η ελευθερία του Ισραήλ να ενεργεί στη Γάζα.
Κανένας από τους βασικούς επικριτές του Νετανιάχου, για παράδειγμα, δεν είναι πιθανό να είδε θετικά την προσπάθεια του Μλαντένοφ να επικαλεστεί το ισραηλινό συμφέρον κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής του συνέντευξης την Κυριακή.
Ο ανώτερος απεσταλμένος υποστήριξε τότε ότι μόνο η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου του Συμβουλίου Ειρήνης θα μπορούσε να εγγυηθεί πως δεν θα υπάρξει ξανά μια μαζική επίθεση όπως εκείνη του 2023 εναντίον των ισραηλινών κοινοτήτων που βρίσκονται κοντά στη Γάζα.
«Αν καταλήξουμε σε διαφωνίες για το ένα και το άλλο, και σε τακτικές καθυστερήσεων, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η μόνη εναλλακτική λύση θα είναι τότε μια άλλη διαδικασία επανεξοπλισμού της Χαμάς και η αύξηση του κινδύνου μιας ακόμα 7ης Οκτωβρίου», δήλωσε ο Μλαντένοφ.
Όπως σημειώνει το CNN, θα ήταν έκπληξη εάν ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο Ναφτάλι Μπένετ ή άλλοι επίδοξοι Ισραηλινοί πρωθυπουργοί θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν πολλές ψήφους ακολουθώντας αυτή την κατεύθυνση.
Την ίδια ώρα, αξιωματούχος του Συμβουλίου Ειρήνης των ΗΠΑ επιχείρησε να αναδείξει τη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση του Ισραήλ στη Γάζα τις τελευταίες ημέρες, καθώς και μια αλλαγή στην πολιτική στόχευσης.
«Βλέπουμε συνεργασία παρασκηνιακά», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ωστόσο, όπως καταλήγει το CNN, αυτή η εξέλιξη αποτελεί μικρή παρηγοριά για τους δύο εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας, οι οποίοι εξακολουθούν να παραμένουν αποκλεισμένοι από τη σχετική συζήτηση και σε μεγάλο βαθμό ανίσχυροι να επηρεάσουν τη μοίρα τους.
