Σίμος Δανιηλίδης: «Στον δήμο μας επιμένουμε να προστατεύουμε και να πολλαπλασιάζουμε το πράσινο που μας περιβάλλει και δίνει ζωή».
Βήμα και λόγο στους πολίτες και στους φορείς να σχεδιάσουν το δάσος που θέλουν και οραματίζονται πρόσφερε ο δήμος Νεάπολης-Συκεών, αναδεικνύοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο των πολιτών, που είναι και οι βασικοί χρήστες του πράσινου πνεύμονα ζωής που τους περιβάλλει.
Πρόκειται για την αναδασωτέα έκταση των Πεύκων συνολικής έκτασης 1.344 στρεμμάτων, για το οποίο ο δήμος Νεάπολης-Συκεών και η αντιδημαρχία Περιβάλλοντος και Πρασίνου το έχουν τοποθετήσει στην κορυφή των πρωτοβουλιών και των σχεδίων τους, με στόχο όχι μόνο να δημιουργηθούν οι συνθήκες προστασίας του αλλά να καταστεί προσιτό και βιώσιμο για την κοινότητα, στόχος που προωθείται με τη σταδιακή υλοποίηση έργων και παρεμβάσεων.
Μετά την εκπόνηση της μελέτης αναδάσωσης 234 στρεμμάτων, και την ολοκλήρωση των εργασιών του έργου της πυροπροστασίας του δάσους και των κατοικημένων ζωνών στα βόρεια του οικισμού των Πεύκων, στην ευρύτερη περιοχή των Κοιμητηρίων, διαμορφώνεται πλέον ένα ολοκληρωμένο MasterPlan για την ανάδειξη της περιοχής. Έπειτα από την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου που περιλαμβάνει την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του οικοσυστήματος, ακολούθησε το δεύτερο στάδιο που ήταν η διαβούλευση με τους πολίτες και τους φορείς, στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα να καταθέσουν τις σκέψεις τους για την αναμόρφωση του περιαστικού δάσους και να προτείνουν ιδέες για τη δημιουργία μορφών χρήσης που θα συμπεριληφθούν στο υπό διαμόρφωση MasterPlan.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν στα Πεύκα, και συγκεκριμένα στο δημοτικό Κατάστημα, δύο εργαστήρια συμμετοχικού σχεδιασμού για την ανάδειξη και διαμόρφωση του περιαστικού δάσους των Πεύκων, με στο μεν πρώτο (9.7.2027) να συμμετέχουν οι πολίτες και στο δε δεύτερο (10.7.2026) φορείς, τοπικοί σύμβουλοι και στελέχη του δήμου.
Αναλυτικότερα, εκ μέρους των φορέων, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης εκπροσώπησε η Αναστασία Τσοπουρίδου, της Διεύθυνση Αναδασώσεων Κεντρ. Μακεδονίας η Τατιάνα Καλαϊτζή και Γεωργία Αλατζόγλου, τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ-ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οι Διονύσης Γαϊτάνης, Θεανώ Σαμαρά, Γαβριήλ Σπυρόγλου και Δημήτρης Φωτάκης, και την ΠΟΜΑΜΕΑ Κ.Μ. η Κατερίνα Παναγιώτου.
Να σημειωθεί ότι τα Εργαστήρια Συμμετοχικού Σχεδιασμού πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου «Αστικά Πάρκα Βιοποικιλότητας» της Ευρωπαϊκής Αστικής Πρωτοβουλίας-Καινοτόμες Δράσεις, ενώ τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν θα τροφοδοτήσουν τα επόμενα στάδια του MasterPlan.
«Προσβάσιμο δάσος για όλους…»
«Όταν οι δείκτες της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα αιωρούμενα μικροσωματίδια pm2.5 στη χώρα μας, και ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη, διαρκώς επιδεινώνονται, και την ίδια ώρα τους θερινούς μήνες το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας αποκτά εντονότερα χαρακτηριστικά στις αστικές πυκνοδομημένες περιοχές, τότε γίνεται αντιληπτό το πόσο αναγκαίο είναι όχι μόνο να φροντίζουμε και να πολλαπλασιάζουμε το υφιστάμενο πράσινο στις πόλεις, αλλά κυρίως να επιρρίπτουμε το βάρος στην προστασία και την κοινωνική ανάδειξη των περιαστικών δασών, όπως το Σέιχ-Σου και των Πεύκων», ανέφερε σε μήνυμά του ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης.
Όπως τονίζει συχνά, σε ότι αφορά στην αναλογία τετραγωνικών μέτρων πρασίνου ανά κάτοικο, στη Θεσσαλονίκη έχουμε μόνο 1,8 τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απαιτεί και προκρίνει τουλάχιστον 9 τ.μ./κάτοικο. Την ίδια ώρα, η χώρα μας, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του διεθνούς δικτύου της IQAir, βρίσκεται στην 67η θέση, μεταξύ 143 κρατών παγκοσμίως, με μέση ετήσια συγκέντρωση pm2.5 περίπου 14,9 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο, με όριο τα 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο που έχει ορίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας!
«Έχοντας όλα αυτά κατά νου, καθώς η ασφάλεια και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων δεν μπορεί να μπει στην πλάστιγγα μετρήσεων, κοστολογήσεων και οικονομικών συμφερόντων, στον δήμο μας επιμένουμε να προστατεύουμε και να πολλαπλασιάζουμε το πράσινο που μας περιβάλλει και δίνει ζωή. Εδώ εντάσσεται και η πρωτοβουλία που αναπτύσσουμε τελευταία στρέφοντας την προσοχή μας στο περιαστικό δάσος των Πεύκων, σ’ αυτή τη μεγάλη αναδασωτέα έκταση στα βόρεια του οικισμού, με στόχο τον εμπλουτισμό του, την ανάδειξή του και τη μετεξέλιξή του σε ένα ζών και προσβάσιμο δάσος για όλους τους ανθρώπους, από όπου και αν προέρχονται. Θέλουμε ένα δάσος όμορφα σχεδιασμένο με εναλλακτικές χρήσεις που θα αποτελεί ‘‘καταφύγιο’’ και διέξοδο δροσιάς και αναψυχής», υπογραμμίζει ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών.
Αναφερόμενος στη διαδικασία του διαλόγου με τους φορείς και τους πολίτες, σημειώνει ότι «είμαστε χαρούμενοι που βλέπουμε τους συμπολίτες μας να ενεργοποιούνται και να συμμετέχουν. Η διαβούλευση, άλλωστε, είναι ένα ουσιαστικό και δυναμικό εργαλείο των δημοκρατικών κοινωνιών, που φέρνει τον πολίτη στην καρδιά των γεγονότων και των εξελίξεων που δεν μπορούν να διαγράφονται ερήμην του. Πιστεύουμε στις αξίες αυτές και με αυτές συνεχίζουμε τον αγώνα μας…», τονίζοντας ότι το προωθούμενο πρόγραμμα για τη «δημιουργία του MasterPlan, που συνδιαμορφώνεται με τους πολίτες-δυνητικούς χρήστες, σ’ αυτήν την κατεύθυνση κινείται».
Μολύβι και χαρτί…
Οι διαδικασίες της διαβούλευσης με τους φορείς και τους πολίτες άνοιξαν με την παρουσίαση του στόχου και της φιλοσοφίας του δήμου από την αντιδήμαρχο Περιβάλλοντος και Πρασίνου Παρή Γενίτσαρη, για να ακολουθήσουν περιληπτικές αλλά εξειδικευμένες ενημερώσεις…
- από την επιστημονική συνεργάτιδα του δήμου Σοφία Μιζαμτσή για το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού προγράμματος-έργου «Ευρωπαϊκή Αστική Πρωτοβουλία-Καινοτόμες Δράσεις» (European Urban Initiative-Innovative Actions), στο οποίο εντάσσεται το έργο «Αστικά Πάρκα Βιοποικιλότητας» (Urban Biodiversity Parks), και στο οποίο συμμετέχει ο δήμος Νεάπολης-Συκεών ως εταίρος, και
- από τον δασολόγο-περιβαλλοντολόγο Τριαντάφυλλο Μπουχούνα για την πρώτη μελέτη-καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του δάσους που εκπόνησαν οι εξειδικευμένες εταιρίες μελετών «ΓΙΓΩΝΙΣ Ε.Ε.» και «FORESTDATA Ε.Ε.».
Πολίτες και εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων, αφού ενημερώθηκαν για την υφιστάμενη κατάσταση του δάσους και τις δυνατότητες ανάδειξης και ανάπτυξής του, πήραν τις θέσεις τους στα θεματικά τραπέζια και άρχισαν να καταγράφουν τις ιδέες και τις προτάσεις τους για ένα δάσος διευρυμένων οριζόντων.
- Οικολογική αποκατάσταση, βλάστηση και βιοποικιλότητα,
- Χρήσεις, δραστηριότητες και καθημερινή εμπειρία των πολιτών,
- Προσβασιμότητα, διαδρομές και συνδεσιμότητα,
- Ασφάλεια, Πολιτική Προστασία και ανθεκτικότητα,
- Διακυβέρνηση, συμμετοχή και βιωσιμότητα…
…ήταν οι πέντε άξονες γύρω από τους οποίους περιστράφηκαν οι θεματικές συζητήσεις και αναπτύχθηκε ο οραματικός σχεδιασμός.
Το όραμα των πολιτών…
Οι πολύωρες συζητήσεις ανέδειξαν ενδιαφέροντα στοιχεία που συνθέτουν το παζλ του οράματος των πολιτών και των φορέων, που συμπυκνώνεται σε ένα δυναμικό μήνυμα, το οποίο περιγράφει ένα δάσος αρκετά καθαρό, οικολογικά υγιές, ασφαλές, προσβάσιμο, συμμετοχικά διαχειριζόμενο και ανοιχτό σε ήπιες δραστηριότητες.
Πέρα από τους βασικούς άξονες της προστασίας του από τις πυρκαγιές με τις κατάλληλες υποδομές, οι πολίτες οραματίζονται και -μεταξύ άλλων- προτείνουν:
- Οργανωμένα μονοπάτια για περίπατο, τρέξιμο και ποδηλασία, με διαβαθμισμένη δυσκολία, σαφή σήμανση, ψηφιακή χαρτογράφηση και κατάλληλες διαδρομές για άτομα με αναπηρία,
- Πρόσβαση μέσω δημόσιας συγκοινωνίας, οργανωμένα σημεία εισόδου και στάθμευσης, καθώς και υποδομές ανάπαυσης, σκίασης και παροχής νερού,
- Δημιουργία μόνιμου συμμετοχικού μοντέλου διαχείρισης: Συνεργασία δήμου, πολιτών, συλλόγων, σχολείων, επιστημονικών φορέων και επιχειρήσεων για τη μακροχρόνια προστασία και διαχείριση του δάσους.
- Διαρκής συμμετοχή των πολιτών και υιοθεσία δράσεων: Ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης, «υιοθεσία» μονοπατιών ή ζωνών από σχολεία και συλλόγους, θεματικές εκδηλώσεις και εθελοντικές δράσεις παρακολούθησης της φύσης,
- Ήπιες δραστηριότητες αναψυχής και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης: Περίπατος, τρέξιμο, ποδηλασία, σχολικές επισκέψεις, ξεναγήσεις, βοτανικοί και θεματικοί κήποι, παρατηρητήρια και εκπαιδευτικές διαδρομές με πινακίδες και QR codes,
- Αξιοποίηση των πρώην λατομείων ως χώρων πολιτισμού και εκπαίδευσης: Μετατροπή τους σε χώρους ανάδειξης της γεωλογικής και βιομηχανικής κληρονομιάς, περιβαλλοντικής ενημέρωσης ή ήπιων πολιτιστικών δράσεων μικρής κλίμακας.
«Ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος της κοινωνίας…»
Όπως σημειώνει η αντιδήμαρχος Πρασίνου και Περιβάλλοντος Παρή Γενίτσαρη, «σκοπός του εργαστηρίου ήταν να καταγραφούν, από το αρχικό στάδιο του σχεδιασμού, οι απόψεις, οι εμπειρίες και οι προτάσεις των πολιτών, ενώ τα στοιχεία που θα προκύψουν θα αξιοποιηθούν στα επόμενα στάδια του MasterPlan, συμβάλλοντας σε έναν σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και τη σύνδεση της περιοχής με την τοπική κοινωνία και το ευρύτερο αστικό περιβάλλον».
Να σημειωθεί ότι το σχεδιαζόμενο και προωθούμενο έργο για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της Αναδασωτέας Περιοχής Πεύκων, προϋπολογισμού 2.000.000 ευρώ, παρουσιάστηκε κατά την πρόσφατη διευρυμένη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στον δήμο Νεάπολης-Συκεών μεταξύ της ηγεσίας του Πράσινου Ταμείου και της δημοτικής Αρχής, αποσπώντας μάλιστα θετικά και εγκωμιαστικά σχόλια.
Το γεγονός αυτό λειτουργεί ως πρόκριμα-παρότρυνση για την υποβολή του ολοκληρωμένου φακέλου για χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, όπως συνέβη με το έργο «Ενίσχυση πυροπροστασίας κατοικημένων περιοχών σε ΟΤΑ Α΄ Βαθμού με περιαστικά δάση», που προηγήθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το Πράσινο Ταμείο στο πλαίσιο της δράσης του χρηματοδοτικού προγράμματος «Προστασία και Αναβάθμιση Δασών 2024», με τον προϋπολογισμό του να φθάνει στις 287.591 ευρώ.
«Η οικολογική αναβάθμιση και η πυροπροστασία του δάσους και των παρακείμενων οικισμών συνδυάζονται σε μια ενιαία προσέγγιση διαχείρισης. Οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται στην απομάκρυνση καύσιμης ύλης, αλλά στοχεύουν στη δημιουργία ενός πιο υγιούς και λειτουργικού δάσους, το οποίο μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις πιέσεις και να προσφέρει μακροχρόνια περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη στην τοπική κοινωνία αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης», σημειώνει η αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πρασίνου Παρή Γενίτσαρη, τονίζοντας τον «ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο που μπορούν να αναπτύξουν οι συμπολίτες μας με την ενεργό συμμετοχή τους στη φάση αυτή του οραματικού σχεδιασμού».
