Ο Αχιλλέας και Πάτροκλος, ένας ταύρος και ένα αρσενικό γαϊδούρι στα υψίπεδα της Αιθιοπίας, έγιναν αντικείμενο μελέτης για μια ασυνήθιστη σχέση που περιγράφεται ως ιδιαίτερα σταθερή. Οι ερευνητές που την κατέγραψαν στο περιοδικό Current Biology διαπίστωσαν επαναλαμβανόμενες σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις αλλά και έντονες συμπεριφορές δεσμού ανάμεσα στα δύο ζώα.
Οι ζωολόγοι που περιγράφουν την ασυνήθιστη σχέση στο έγκριτο περιοδικό Current Biology πραγματοποιούσαν άσχετη έρευνα πεδίου όταν είδαν τον Αχιλλέα να καβαλά τον Πάτροκλο. Τους έκανε εντύπωση ότι το γαϊδούρι δεν τον κλώτσησε ούτε έδειξε κάποια άλλη αμυντική αντίδραση.
Η σεξουαλική συμπεριφορά μεταξύ διαφορετικών ειδών δεν είναι σπάνια στη φύση, όμως σε αυτή την περίπτωση το ιδιαίτερο στοιχείο ήταν η στενή σχέση των δύο ζώων, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι και τα δύο είχαν τη δυνατότητα να βρουν ταίρι τόσο από το είδος τους όσο και από το αντίθετο φύλο.
«Οι σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στον Αχιλλέα, τον ταύρο, και τον Πάτροκλο, τον αρσενικό γάιδαρο, δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά», δήλωσε η Ελιζαμπέτα Παλάτζι του Πανεπιστημίου της Πίζας στην Τοσκάνη. «Αυτό που μας τράβηξε την προσοχή ήταν ότι οι αλληλεπιδράσεις αυτές εντάσσονταν σε μια ιδιαίτερα επιλεκτική και σταθερή κοινωνική σχέση ανάμεσα στα δύο ζώα».
Όπως πρόσθεσε ο Αντρέ ντα Κρουζ, υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, οι δύο σύντροφοι επέλεγαν επανειλημμένα να μένουν κοντά ο ένας στο άλλο και έδειχναν πολλές συμπεριφορές ενίσχυσης του δεσμού τους, όπως γλείψιμο, τρίψιμο και απαλά αγγίγματα με τη μουσούδα, μαζί με τα επανειλημμένα καβαλήματα.
Οι ερευνητές παρατήρησαν 51 τέτοια καβαλήματα από τις 6 έως τις 19 Μαρτίου 2026, δηλαδή 3,6 απόπειρες σεξουαλικής επαφής την ημέρα, αριθμό που δείχνει το πάθος της σχέσης.
Εκείνο το διάστημα, ο Πάτροκλος έστρεφε συχνά τα οπίσθιά του προς τον Αχιλλέα και τον δάγκωνε ελαφρά. Ο Αχιλλέας, ωστόσο, δεν ήταν απόλυτα πιστός και επιχείρησε δύο φορές να καταβάλει έναν άλλο αρσενικό γάιδαρο, ο οποίος έδειξε «σαφείς συμπεριφορές αποφυγής και απειλητικά σήματα», όπως αυτιά κολλημένα προς τα πίσω.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι παρατηρήσεις αυτές έχουν ευρύτερη σημασία για την κατανόηση της σεξουαλικής συμπεριφοράς ως σύνθετου κοινωνικού γνωρίσματος, πέρα από τον ρόλο της στην αναπαραγωγή. Παράλληλα, ανοίγουν ερωτήματα για περαιτέρω μελέτη.
Ένα βασικό ερώτημα είναι ποιοι μηχανισμοί -και ενδεχομένως ποια οφέλη- βρίσκονται πίσω από αυτές τις αλληλεπιδράσεις, είπε η Παλάτζι.
«Μήπως σχετίζονται με την ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών; Μήπως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη διατήρηση των σχέσεων ή στη μείωση της έντασης; Ή προκύπτουν από έναν συνδυασμό κοινωνικών και σεξουαλικών κινήτρων; Πιστεύουμε ότι η συγκριτική έρευνα σε είδη με διαφορετικά κοινωνικά συστήματα θα μπορούσε να μας βοηθήσει να διακρίνουμε ανάμεσα σε αυτές τις πιθανές εξηγήσεις».
«Γενικότερα, θα θέλαμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς οι κοινωνικές σχέσεις διαμορφώνουν τη σεξουαλική συμπεριφορά και πώς η ευελιξία της συμπεριφοράς επιτρέπει στα ζώα να ανταποκρίνονται σε σύνθετα κοινωνικά περιβάλλοντα», δήλωσε η ερευνήτρια.
«Βλέπουμε αυτή τη μελέτη ως αφετηρία για τη διερεύνηση αυτών των ευρύτερων ερωτημάτων».
Κεντρική εικόνα: André B. da Cruz, University of Pisa
