Το αβοκάντο δεν ακολουθεί τους συνηθισμένους διαχωρισμούς ανάμεσα σε αρσενικό και θηλυκό. Το δέντρο έχει μια ανδρόγυνη σεξουαλική ζωή με προσεκτικά χρονισμένα «ραντεβού», ενώ νέα μελέτη φωτίζει τον μηχανισμό της εναλλαγής των φύλων στο φυτό και τα οφέλη που μπορεί να φέρει για νέες ποικιλίες και μεγαλύτερη παραγωγή.
Όπως συμβαίνει και σε άλλα φυτά, το τροπικό είδος φέρει και αρσενικά και θηλυκά άνθη. Ωστόσο αποφεύγει την αυτογονιμοποίηση, επειδή έτσι θα έχανε την πολύτιμη ανταλλαγή γενετικού υλικού που προσφέρει το σεξ και εξασφαλίζει ποικιλομορφία και ανθεκτικότητα στις αλλαγές του περιβάλλοντος.
Για να αποτραπεί η αυτογονιμοποίηση, περίπου τα μισά αβοκάντο ανήκουν στον τύπο Α και ανοίγουν τα θηλυκά αναπαραγωγικά όργανα των λουλουδιών τους το πρωί και τα αρσενικά το βράδυ της επόμενης ημέρας, ενώ τα υπόλοιπα ανήκουν στον τύπο Β, όπου η σειρά είναι αντίστροφη. Μέχρι σήμερα, ο μηχανισμός αυτού του ιδιαίτερου ρυθμού παρέμενε άγνωστος.
Άνθος αβοκάντο στη θηλυκή (Β) και την αρσενική φάση (Α(. Πηγή: Groh et al., PNAS, 2026
Μελέτη που δημοσιεύεται στο PNAS δείχνει ότι ο ρυθμός της άνθησης καθορίζεται από ένα και μόνο γονίδιο. Το γονίδιο αυτό εξελίχθηκε πριν από περίπου 42 εκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με τους ερευνητές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η δουλειά τους δίνει γενετική εξήγηση σε ένα μυστήριο της επικονίασης του αβοκάντο που έμενε άλυτο επί έναν αιώνα. «Η μελέτη μας προσφέρει μια γενετική εξήγηση για ένα μυστήριο της επικονίασης του αβοκάντο που παρέμενε άγνωστη για έναν αιώνα», σχολίασε ο Τζέφρι Γκρο του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης.
Οι γενετικές αναλύσεις σε εκατοντάδες αβοκάντο και συγγενικά είδη έδειξαν ότι το γονίδιο SDMYB κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη της οποίας τα επίπεδα ανεβοκατεβαίνουν σε παλμούς μέσα στο 24ωρο.
Το γονίδιο υπάρχει σε δύο βερσιόν, ή αλληλόμορφα, με διαφορετικό χρονισμό, τα οποία ανοίγουν πρώτα είτε τα αρσενικά είτε τα θηλυκά άνθη. Ο ίδιος μηχανισμός εντοπίστηκε και σε άλλα 26 συγγενικά είδη του αβοκάντο, ένδειξη ότι ο συγχρονισμένος χορός ανάμεσα στα δύο φύλα είναι μια πανάρχαια στρατηγική αυτής της ομάδας φυτών.
Από εμπορική σκοπιά, το βασικό στοιχείο των ευρημάτων είναι ότι δίνουν έναν τρόπο να ξεχωρίζουν τα φυτά τύπου Α και τύπου Β όσο είναι ακόμη νεαρά. Σήμερα, οι καλλιεργητές πρέπει να περιμένουν έως και 15 χρόνια μέχρι να ανθίσει κάθε φυτό και να φανεί ο τύπος του.
Αυτό είναι απαραίτητο για τον σχεδιασμό κάθε καλλιέργειας, καθώς σήμερα περίπου το 90% των δέντρων σε κάθε φυτεία ανήκουν στον τύπο Α, ενώ μόλις το 10% είναι τύπου Β, των οποίων οι καρποί δεν έχουν εμπορική αξία.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μελέτη ίσως ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία δέντρων τύπου Β με καλύτερους καρπούς, κάτι που θα απλοποιούσε τον σχεδιασμό της καλλιέργειας και θα αύξανε την παραγωγή.
Κεντρική εικόνα: Ivar Leidus / CC BY-SA 4.0
Πηγή περιεχομένου: in.gr
