Καθώς η Ευρώπη ζει ακόμη ένα κύμα ακραίου καύσωνα, το ίδιο ερώτημα επανέρχεται σε τηλεοπτικά στούντιο και ραδιοφωνικές συνεντεύξεις: προκάλεσε η κλιματική αλλαγή αυτόν τον καύσωνα; Η απάντηση είναι πως το ερώτημα τίθεται λάθος.
Οι καύσωνες εμφανίζονται πάντα και αποτελούν φυσικό μέρος του καιρού, καθώς συνδέονται με επίμονα συστήματα υψηλής πίεσης. Η κλιματική αλλαγή δεν δημιούργησε τους φετινούς καύσωνες του Ιουνίου και του Ιουλίου.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι πόσο θερμότεροι και πιο επικίνδυνοι έχουν γίνει οι καύσωνες, επειδή τα αέρια του θερμοκηπίου, κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, έχουν συσσωρευτεί στην ατμόσφαιρα.
Αυτό είναι το κέντρο της επιστήμης της απόδοσης, η οποία εξετάζει πόσο έχει αυξηθεί η ένταση ενός κύματος καύσωνα λόγω των επιπλέον αερίων του θερμοκηπίου. Η προσέγγιση αυτή έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι κλιματολόγοι διαβάζουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Τώρα, η δημόσια συζήτηση χρειάζεται να καλύψει το χαμένο έδαφος, όπως επισημαίνει το theconversation.com.
Οι λέξεις που λείπουν από τη συζήτηση για το κλίμα δεν είναι η κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο, αλλά οι εκπομπές ορυκτών καυσίμων.
Κάθε σημερινός καύσωνας εξελίσσεται σε μια ατμόσφαιρα πολύ θερμότερη από εκείνη πριν από έναν αιώνα και με πολύ περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου. Γι’ αυτό οι καύσωνες σήμερα είναι θερμότεροι απ’ ό,τι θα ήταν χωρίς αυτές τις πρόσθετες εκπομπές.
Η έρευνα το αποτυπώνει αυτό με γλαφυρό τρόπο.
Ο καύσωνας και η ξηρασία του 1976 στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μία από τις πιο ακραίες και καταστροφικές κλιματικές περιόδους του 20ού αιώνα, με 15 συνεχόμενες ημέρες, από τις 23 Ιουνίου έως τις 7 Ιουλίου, κατά τις οποίες η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 32,2 βαθμούς Κελσίου και κορυφώθηκε στους 35,9 βαθμούς Κελσίου στις 3 Ιουλίου.
Υπό το σημερινό κλίμα, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες του καύσωνα του 1976 στο Ηνωμένο Βασίλειο θα έδιναν μέγιστες θερμοκρασίες περίπου 3-4°C υψηλότερες. Το καιρικό μοτίβο ήταν το ίδιο, αλλά το κλίμα μέσα στο οποίο εκδηλώθηκε είχε αλλάξει.
Η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί καύσωνες. Γεμίζει τα ζάρια. Η μεταβλητότητα του καιρού εξακολουθεί να καθορίζει αν θα συμβεί ένας καύσωνας, όμως τα αέρια του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων κάνουν τους καύσωνες θερμότερους, πιο πιθανό να σπάσουν ρεκόρ και πιο επιβλαβείς για την υγεία και τις υποδομές. Η ίδια αρχή ισχύει και για τις έντονες βροχοπτώσεις, την ξηρασία και τις παράκτιες πλημμύρες.
Η φυσική είναι αξιοσημείωτα απλή. Η ατμόσφαιρα δεν επηρεάζεται από την πολιτική, αλλά ανταποκρίνεται στη συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου. Κάθε τόνος διοξειδίου του άνθρακα από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξάνει αυτή τη συγκέντρωση και μετατοπίζει τις πιθανότητες προς πιο καταστροφικά ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ωστόσο, σπάνια μιλάμε έτσι για την κλιματική αλλαγή.
Οι επιστήμονες και οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν συχνά τη φράση κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο. Είναι επιστημονικά σωστή, αλλά περιγράφει το αποτέλεσμα και όχι τον μηχανισμό. Μπορεί επίσης να κάνει τους ανθρώπους να σκέφτονται πρώτα τη δική τους συμπεριφορά: την πτήση που έκαναν το περασμένο καλοκαίρι, το αν ανακύκλωσαν ή αν θα έπρεπε να οδηγούν λιγότερο.
Οι ατομικές επιλογές έχουν σημασία, όμως δεν ξεκινούν από εκεί την ιστορία.
Η ιστορία ξεκινά με τα ορυκτά καύσιμα.
Η καύση ορυκτών καυσίμων ευθύνεται για περίπου τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και σχεδόν το 90% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Οι σωρευτικές εκπομπές τους έχουν μεταβάλει το ενεργειακό ισοζύγιο της Γης και το κλίμα μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται πλέον κάθε καιρικό φαινόμενο.
Ένας λόγος για τον οποίο αυτή η απλή φυσική ιστορία θόλωσε ήταν η επιτυχία του προσωπικού αποτυπώματος άνθρακα. Η έννοια διαδόθηκε από την καμπάνια Πέρα από το Πετρέλαιο της BP στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και ενθάρρυνε τους ανθρώπους να επικεντρωθούν στις δικές τους εκπομπές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα άτομα απαλλάσσονται από την ευθύνη. Οι προσωπικές επιλογές και ενέργειες είναι μέρος της λύσης. Όμως η εκστρατεία μετέθεσε το ενδιαφέρον του κοινού από τη μεγαλύτερη πρόκληση, δηλαδή τον μετασχηματισμό των ενεργειακών συστημάτων ορυκτών καυσίμων που ευθύνονται για τις περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Καμία μικρότερη ποσότητα ντους ή επιμελής ανακύκλωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την απεξάρτηση από τον άνθρακα στην ηλεκτρική ενέργεια, τις μεταφορές, τη βιομηχανία και την οικιακή θέρμανση.
Επομένως, αντί να ρωτάμε αν η κλιματική αλλαγή προκάλεσε έναν καύσωνα, χρειάζεται να εξηγούμε ότι τα αέρια του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα, παγιδεύουν τη θερμότητα και ενισχύουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Έτσι, όλοι οι καύσωνες γίνονται θερμότεροι, πιο πιθανοί και πιο επικίνδυνοι. Θα συνεχίσουν να γίνονται θερμότεροι μέχρι να σταματήσει η συσσώρευση αυτών των εκπομπών.
Τα ρεκόρ καύσωνα και οι πυρκαγιές στην Ευρώπη του 2026 δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι πια μακρινή απειλή.
Διαμορφώνει τον καιρό έξω από τα παράθυρά μας σήμερα, ενώ η ατμόσφαιρα θα συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου, ανεξάρτητα από την πολιτική ή τον δημόσιο διάλογο.
Το κλίμα στο οποίο ζούμε σήμερα είναι το λιγότερο ακραίο που θα βιώσουμε στη ζωή μας, εξαιτίας των συνεχιζόμενων εκπομπών ορυκτών καυσίμων.
Η δημόσια συζήτηση πρέπει να συμβαδίζει με την επιστήμη. Αν θέλουμε να περιορίσουμε σοβαρά τη μελλοντική υπερθέρμανση του πλανήτη, χρειάζεται να μειωθούν γρήγορα οι εκπομπές ορυκτών καυσίμων, ενώ ταυτόχρονα τα σπίτια, οι υποδομές και οι κοινότητες πρέπει να γίνουν πιο ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή που ήδη υπάρχει.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
