Από το αμφιθέατρο στο εργοστάσιο και από τη βασική έρευνα στην παγκόσμια αγορά φαρμακευτικών πρώτων υλών. Ο ομότιμος καθηγητής Χημείας και πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας (ΣΕΒΠΕ&ΔΕ) Κλεομένης Μπάρλος φιλοξενείται στο ETVAVIPE Studio που λειτουργεί στη βιομηχανική περιοχή της Πάτρας με τη συνεργασία του ΑΠΕ-ΜΠΕ και της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ και μιλάει για την προσωπική του διαδρομή στα αμφιθέατρα, την έρευνα και την επιχειρηματικότητα. Οικοδεσπότες: ο δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Ηλίας Παλιαλέξης και ο Υπεύθυνος Επικοινωνίας της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ, Γιώργος Αλοίμονος.
Η δική του μετάβαση στην επιχειρηματικότητα δεν ήταν αποτέλεσμα σχεδιασμού, αλλά ανάγκης. Ο κ. Μπάρλος αφηγείται μια επιτυχημένη επιχειρηματική διαδρομή, μέσω της οποίας περιγράφει ουσιαστικά το πώς η γνώση μπορεί να μετατραπεί σε παραγωγή.
Όπως είπε, τα ερευνητικά του αποτελέσματα, δημοσιευμένα σε διεθνή περιοδικά, τράβηξαν το ενδιαφέρον μεγάλων εταιρειών του εξωτερικού, μεταξύ αυτών και της γερμανικής Merck. Όταν του ζητήθηκαν δείγματα χημικών ενώσεων που χρησιμοποιούνταν στην αυτοματοποιημένη αναζήτηση νέων φαρμάκων, βρέθηκε αντιμέτωπος με την ελληνική πραγματικότητα: ελάχιστη χρηματοδότηση, ανύπαρκτη υποδομή, γραφειοκρατία. Για να μπορέσει να τιμολογήσει, ίδρυσε εταιρεία και δανείστηκε με επιτόκιο 30%. Το ρίσκο απέδωσε. Η ζήτηση αυξήθηκε ραγδαία και η ακαδημαϊκή έρευνα μετατράπηκε σε εξαγώγιμο προϊόν.
Σήμερα ο κ. Μπάρλος δραστηριοποιείται σε τρεις νέες εταιρείες: στην τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) σε συνεργασία με ερευνητικούς φορείς, στην ανάπτυξη υλικών που κατευθύνουν RNA φαρμάκων στον σωστό βιολογικό στόχο, και στα πεπτίδια για φαρμακευτικές και καλλυντικές εφαρμογές. Όπως εξηγεί, τα πεπτίδια ρυθμίζουν κρίσιμες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, από τον μεταβολισμό έως την καρδιακή λειτουργία και θεωρούνται από τα ασφαλέστερα θεραπευτικά μέσα, καθώς συχνά πρόκειται για μόρια που ήδη αναγνωρίζει ο οργανισμός.
Αναφερόμενος στην πανδημία, υπερασπίστηκε την ραγδαία ανάπτυξη των εμβολίων mRNA. Υποστήριξε πως, όταν διακυβεύονται εκατοντάδες χιλιάδες ζωές, οι κυβερνήσεις οφείλουν να σταθμίσουν τον συνολικό κίνδυνο. Για τον ίδιο, η επιστήμη δεν είναι πεδίο φοβίας, αλλά εργαλείο επιβίωσης. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη βιομηχανία και στις δυσκολίες που αυτή αντιμετωπίζει. Ο κ. Μπάρλος είπε μεταξύ άλλων ότι την ώρα που η Ευρώπη έχει θέσει στόχο η παραγωγή να αντιστοιχεί στο 25% του ΑΕΠ, στην Ελλάδα η συμμετοχή της βιομηχανίας μειώθηκε την τελευταία δεκαετία από περίπου 11% σε 8,5%.
Κατά τον Μπάρλο, το πρόβλημα είναι πολιτικό και διαχρονικό: η προτεραιότητα δίνεται σε τομείς με άμεση εκλογική επιρροή και όχι σε μακροπρόθεσμη παραγωγική στρατηγική. «Χωρίς ανεπτυγμένη βιομηχανία δεν υπάρχει κράτος πρόνοιας», επισημαίνει ο ίδιος. Κατά τον κ. Μπάρλο, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας, η αυτάρκεια σε φάρμακα, βασικά αγαθά και αμυντικό υλικό δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Ο κ. Μπάρλος ήταν ιδιαίτερα επικριτικός σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση της καινοτομίας. Τα δάνεια κατευθύνονται σε όσους διαθέτουν εγγυήσεις και ακίνητα, όχι απαραίτητα σε όσους διαθέτουν τεχνογνωσία. «Η προσπάθεια διοχετεύεται σε αυτούς που έχουν, όχι σε αυτούς που μπορούν», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η συμβουλή που θα ήθελε να δώσει σε πρωτοετής φοιτητές θα ήταν να μη φοβούνται την αποτυχία. Αυτό που έχει να τους πει είναι ότι: «Αν δεν προσπαθήσεις, δεν θα αποτύχεις, αλλά δεν θα πετύχεις κιόλας».
Για την τεχνητή νοημοσύνη είναι κατηγορηματικός: αποτελεί ελπίδα, ιδίως για χώρες με χαμηλή γεννητικότητα όπως η Ελλάδα. Χωρίς αυτοματοποίηση και ρομποτική, προειδοποιεί, το παραγωγικό κενό θα διευρύνεται και το βιοτικό επίπεδο θα πιέζεται. Ερωτηθείς αν μπορεί η Ελλάδα να διακριθεί στο AI; Απαντά: «Βεβαίως».
Καταλήγοντας εστίασε στην αγαπημένη του… Χημεία, την οποία και χαρακτήρισε την «πιο παρεξηγημένη επιστήμη». Όπως είπε, η Χημεία, παρότι διαπερνά κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από τα ρούχα και την οδοντόκρεμα έως τα φάρμακα και τα καύσιμα, ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτήν, ακόμη κι αν συχνά την κατηγορεί.
