Η νικοτίνη επηρεάζει δυσμενώς την ψυχική υγεία των εφήβων, ενώ η πιθανότητα να δημιουργηθεί εξάρτηση μπορεί να φτάσει το 34% από την πρώτη ρουφηξιά. Με αφορμή τις παρεμβάσεις της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την πρόληψη της χρήσης καπνικών προϊόντων, η ΕΠΕ ζητά την αρωγή της Πολιτείας ώστε τα προγράμματα πρόληψης για το κάπνισμα να επεκταθούν σε όλα τα σχολεία της χώρας.
Την ανάγκη αυτή περιγράφει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου η καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΠΕ και υπεύθυνη του Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος του Ευαγγελισμού, Παρασκευή Κατσαούνου. Όπως αναφέρει, σήμερα τέτοια προγράμματα γίνονται σποραδικά σε ορισμένα σχολεία της Αττικής, με αφορμή και τη συμπλήρωση 60 χρόνων λειτουργίας της ΕΠΕ.
Η πρόληψη, δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν υπήρχε καθόλου και έχει αρχίσει να εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια με δειλά και ανοργάνωτα βήματα. Η κ. Κατσαούνου σημειώνει ότι πρέπει να γίνεται από την Πολιτεία και οργανωμένους φορείς, ώστε να μην καταλήγουμε μόνο στη διακοπή, που είναι δύσκολη όταν πρόκειται για εξαρτησιογόνες ουσίες. Οι νέοι, λέει, αισθάνονται αθάνατοι και τα μηνύματα για τις συνέπειες που θα εμφανιστούν σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία δεν τους αγγίζουν.
Γι’ αυτό, τονίζει, χρειάζεται διαφορετικός τρόπος προσέγγισης. Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία έχει εφαρμόσει προγράμματα βιωματικής μάθησης, τα οποία —όπως αναφέρει— έχουν αποδειχθεί και μέσα από σχετικές δημοσιεύσεις σε έγκυρα περιοδικά ότι λειτουργούν. Μέσα από role-playing, αξιοποίηση κομματιών της ελληνικής λογοτεχνίας που αφορούν ή μπορούν να προσαρμοστούν στη χρήση καπνικών προϊόντων, αλλά και ομάδες επιχειρηματολογίας με υπέρ και κατά, οι έφηβοι κατανοούν χωρίς να νιώθουν ότι απειλούνται τις επιδράσεις της νικοτίνης και κινητοποιούνται.
Ο αθλητισμός από τους πιο αποδοτικούς τρόπους για να παγιωθούν αντικαπνιστικές συμπεριφορές
Η κ. Κατσαούνου εξηγεί ότι αυτά τα προγράμματα πρέπει να εφαρμόζονται κεντρικά και με συνέχεια, κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών. Ένας από τους πιο αποδοτικούς τρόπους για να παγιωθούν συμπεριφορές που απομακρύνουν τους νέους από τη χρήση εθιστικών ουσιών είναι ο αθλητισμός, λέει, ενώ η σύνδεση της πρόληψης με την αθλητική δραστηριότητα είναι μέρος των συγκεκριμένων προγραμμάτων. Στόχος, προσθέτει, είναι να ενθαρρύνονται οι νέοι να ασχολούνται περισσότερο με τον αθλητισμό και όχι να μένουν μόνο στη γυμναστική στο σχολείο.
Στο πλαίσιο των δράσεων πρόληψης, η ΕΠΕ έχει δημιουργήσει, με τη συμμετοχή της ομάδας Μπάσκετ του Άρη, ένα ενημερωτικό βίντεο που συνδέει την πρόληψη στους νέους με την αθλητική δραστηριότητα. Το βίντεο θα αρχίσει να προβάλλεται από την 1η Οκτωβρίου στους τηλεοπτικούς σταθμούς, αναφέρει η γνωστή πνευμονολόγος.
Στο ερώτημα τι σημαίνει για έναν εγκέφαλο που βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη η έκθεση στη νικοτίνη και πόσο γρήγορα μπορεί να δημιουργηθεί εξάρτηση, η κ. Κατσαούνου απαντά ότι η νικοτίνη, σε σχέση με τις υπόλοιπες ευφορικές ουσίες, είναι εκείνη που ακόμη και με εφάπαξ χρήση έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγήσει σε εξάρτηση, 34% σύμφωνα με ορισμένες μελέτες. Μια απλή δοκιμή, λέει, μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση, ενώ η νικοτίνη σε έναν αναπτυσσόμενο εγκέφαλο έχει σημαντικές στατιστικές συνέπειες και μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς την ψυχική υγεία.
Γονείς συστήνουν στα παιδιά ηλεκτρονικό τσιγάρο
Το συμβατικό τσιγάρο μπορεί να υποχωρεί, όμως η νικοτίνη βρίσκει νέους δρόμους για να μπει στη ζωή των εφήβων, με τα τελευταία δεδομένα να δείχνουν ότι σχεδόν ένας στους δύο 16άχρονους έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο. Η έναρξη, σύμφωνα με όσα επισημαίνεται, γίνεται και σε ολοένα μικρότερες ηλικίες.
Γιατί, όμως, το ηλεκτρονικό τσιγάρο κερδίζει τόσο πολύ έδαφος στους εφήβους; Η κ. Κατσαούνου εξηγεί πως δύο είναι κυρίως οι λόγοι. Ο ένας είναι ότι θεωρείται ακίνδυνο από τους νέους, αλλά και από τους ενήλικες γύρω τους. Υπάρχουν γονείς που δεν αποτρέπουν τα παιδιά τους να κάνουν ηλεκτρονικό τσιγάρο, ενώ κάποιοι το συστήνουν για να μην ξεκινήσουν το συμβατικό, όπως αναφέρει. Ο δεύτερος, πολύ σημαντικός λόγος, είναι ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο, αν και καπνικό προϊόν, δεν έχει τις απαγορεύσεις του παραδοσιακού τσιγάρου. Θεωρείται γκατζετάκι, είναι παντού και το χρησιμοποιούν influencers, τα είδωλα που έχουν οι νέοι. Και, όπως τονίζει, αυτός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς λόγους για να ξεκινήσει κάποιος να χρησιμοποιεί τέτοια προϊόντα.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
