Νέες έρευνες ανατρέπουν τη διαδεδομένη θεωρία ότι ο Χέρμαν Γκέρινγκ έφερε τα ρακούν στη Γερμανία. Περίπου δύο εκατομμύρια ξενόφερτα ρακούν ζουν σήμερα στη χώρα, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα τους στη Βόρεια Αμερική, με άλλους να τα βλέπουν ως χαριτωμένα ζώα και άλλους ως μάστιγα που πρέπει να εξαλειφθεί.
Ποιος έφερε αυτό το πονηρό και επιδέξιο θηλαστικό στην Ευρώπη; Σύμφωνα με μια ευρέως διαδεδομένη θεωρία, το είδος μεταφέρθηκε στη Γερμανία από τον διαβόητο Χέρμαν Γκέρινγκ, στενό συνεργάτη του Χίτλερ, διοικητή των Ναζί και εγκληματία πολέμου.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Σύμφωνα με νέες έρευνες, ο Γκέρινγκ δεν είχε άμεση εμπλοκή και ο σημερινός πληθυσμός των ρακούν στη Γερμανία προήλθε από τέσσερα ανεξάρτητα περιστατικά απελευθέρωσης, αναφέρει το BBC.
Από τη Γερμανία, το είδος (Procyon lotor) πέρασε τα σύνορα και εξαπλώθηκε στην Ολλανδία, την Τσεχία και την Ολλανδία. Μελέτη του 2018 έδειξε ότι ο πληθυσμός των ρακούν στην Κεντρική Ευρώπη τριπλασιάστηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως το 2018.
Ρακούν έχουν βρεθεί ακόμα και στην Ισπανία και τη Σουηδία, ενώ σύμφωνα με μελέτη του 2021 ένας μικρός πληθυσμός αναπαράγεται από το 2014 στην Κέρκυρα.
Κάποια από τα ζώα αυτά προήλθαν πάντως από αποδράσεις σε ζωολογικούς κήπους, όπως συνέβη στην Ιταλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
«Σε γενικές γραμμές έχουν ταλέντο στις αποδράσεις», είπε στο BBC ο Αλέν Φραντς, επιμελητής ζωολογίας στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λουξεμβούργου.
Τα πρώτα ρακούν στην Ευρώπη εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1930 στο Κάσελ της Γερμανίας, το οποίο θεωρείται η ευρωπαϊκή πρωτεύουσα των ρακούν, με πληθυσμό που εκτιμάται στα 30.000 άτομα.
Ήταν συνηθισμένο αφήγημα ανάμεσα σε ξεναγούς, τοπικούς πολιτικούς και μεγάλο μέρος του πληθυσμού ότι ο ίδιος ο Χέρμαν Γκέρινγκ διέταξε την απελευθέρωση των ρακούν στη φύση, είπε ο Έμπερχαρντ Λάιχτ, πρώην επικεφαλής της Δασικής Υπηρεσίας του Φελ στην κεντρική Γερμανία. Ορισμένοι πίστευαν μάλιστα ότι ο Γκέρινγκ είχε παραστεί προσωπικά στη διαδικασία.
Ρακούν στη στέγη σπιτιού στο Άλμπερτσχάουζεν της Γερμανίας (Carsten Volkwein / CC BY-SA 2.5)
Εξετάζοντας τα διαθέσιμα ιστορικά αρχεία, ο Λάιχτ διαπίστωσε ότι η Γερμανία είχε πράγματι ζητήσει από την Πρωσική Υπηρεσία Θήρας την απελευθέρωση δύο ζευγαριών ρακούν κοντά στη λίμνη Έντερζεε, κοντά στο Κάσελ, με στόχο τον εμπλουτισμό της πανίδας. Η αίτηση κατατέθηκε την περίοδο που ο Γκέρινγκ ήταν αρμόδιος για τη δασοκομία και τη θήρα, όμως η έρευνα δεν έδειξε ότι είχε προσωπική εμπλοκή.
«Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι πολιτικοί -όπως ο Γκέρινγκ, ως μέλος της ναζιστικής κυβέρνησης του Ράιχ- άσκησαν οποιαδήποτε επιρροή στην απόφαση», είπε ο Λάιχτ. «Ο φάκελος δείχνει ξεκάθαρα ότι ολόκληρη η διαδικασία ήταν απλώς μια διοικητική υπόθεση».
Ο Λάιχτ διαπίστωσε επίσης ότι τα ρακούν απελευθερώθηκαν πριν καν υπογραφεί η σχετική αίτηση. Τα δύο ζευγάρια ζώων, δείχνουν τα αρχεία, αφέθηκαν ελεύθερα μια ωραία πρωία του Απριλίου του 1934.
Υπήρξαν όμως και άλλα περιστατικά απελευθέρωσης. Ο Φραντς, επιμελητής στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λουξεμβούργου, γνώριζε για τα ρακούν που απέδρασαν από εκτροφείο γούνας στο Βραδεμβούργο, όταν αυτό βομβαρδίστηκε από τους Συμμάχους τις τελευταίες ημέρες του Τρίτου Ράιχ.
Ο Φραντς υποψιαζόταν, ωστόσο, ότι αυτοί οι δύο αρχικοί πληθυσμοί -στο Κάσελ και το Βραδεμβούργο- δεν θα μπορούσαν να αυξηθούν τόσο πολύ χωρίς να εμφανιστούν συγγενείς ανωμαλίες λόγω αιμομιξίας.
Εξετάζοντας το DNA περισσότερων από 400 ρακούν σε όλη τη Γερμανία, ο Φραντς εντόπισε ενδείξεις για δύο ακόμη απελευθερώσεις στην ανατολική Σαξονία, κοντά στα σύνορα με την Τσεχία, και στα όρη Χαρτς, στη βόρεια Γερμανία.
Έκτοτε, τα ρακούν πολλαπλασιάστηκαν και έγιναν διαβόητα για τις κλοπές τροφίμων και τις εισβολές τους σε νοσοκομεία και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2019, η Deutsche Welle ανέφερε την περίπτωση ενός ρακούν που μέθυσε πίνοντας κρασί στη χριστουγεννιάτικη αγορά του Έρφουρτ.
Το άτυχο ζώο τελικά πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε. Τα περισσότερα γερμανικά κρατίδια επιτρέπουν το κυνήγι ρακούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και ο αριθμός των ζώων που σκοτώνονται κάθε χρόνο έχει τετραπλασιαστεί από το 2005 σε περισσότερα από 250.000 άτομα.
Το γεγονός ότι τα ζώα συγκεντρώνονται σε ομαδικά αποχωρητήρια -ενίοτε σε σοφίτες ή άλλους κλειστούς χώρους- δεν βοηθά τη δημόσια εικόνα τους.
Πέρα από τις ζημιές που προκαλούν σε σπίτια και επιχειρήσεις, μια ακόμη ανησυχία αφορά τις επιπτώσεις των ρακούν στα φυσικά οικοσυστήματα. Μελέτη του 2024 έδειχνε, για παράδειγμα, ότι το ξενόφερτο είδος τρώει αμφίβια και τα αυγά τους, ενώ άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι τα ρακούν τρώνε αβγά υδρόβιων πτηνών και σπάνιες νεροχελώνες, ενώ παράλληλα μεταφέρουν παράσιτα που μπορούν να μεταδοθούν στον άνθρωπο.
Ωστόσο, μια δεκαετής μελέτη στο Εθνικό Πάρκο Μύριτς, η οποία θεωρείται η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή μελέτη πεδίου για το είδος, δεν βρήκε ενδείξεις σοβαρών επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα της Γερμανίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πάντως εντάξει τα ρακούν στη λίστα των ξενικών χωροκατακτητικών ειδών, μια απόφαση με την οποία διαφωνούν ορισμένοι επιστήμονες.
Όμως, παρά το ανελέητο κυνήγι, τα ρακούν φαίνεται ότι ήρθαν στη Γερμανία για να μείνουν. «Τα πυροβολούν, τα πυροβολούν, τα πυροβολούν και κάθε χρόνο υπάρχουν όλο και περισσότερα», είπε στο BBC η Βέρα Χεκ, διευθύνουσα σύμβουλος της Ομοσπονδιακής Ένωσης Οργανώσεων Διάσωσης Άγριας Ζωής στη Γερμανία.
Σύμφωνα με μελέτη του 2019 στο Scientific Reports, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει σε διεύρυνση της γεωγραφικής εξάπλωσης του είδους.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
