Στα τέλη του 2031 τοποθετείται η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης, ενός έργου κοντά στα 2 δισ. ευρώ, με τις μεγαλύτερες τεχνικές προκλήσεις να αφορούν τα μεγάλα βάθη της θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο, που φτάνουν έως τα 3.000 μέτρα. Τη διαδρομή του διπλού καλωδίου «ανιχνεύει» το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo με τις έρευνες βυθού που πραγματοποιεί, βάσει των αδειών που ζητήθηκαν και εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ (2027-2036), μέχρι στιγμής έχει συναφθεί σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης, το οποίο βρίσκεται σε φάση κατασκευής, έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών και έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής. Προβλέπεται η κατασκευή νέου σταθμού στην Κύπρο και η επέκταση του υφιστάμενου στην Κρήτη, στη Δαμάστα.
Στα 657 εκατ. ευρώ η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, μήκους 898 χιλιομέτρων και ισχύος 1.000 μεγαβάτ, έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης τα τέλη του 2031, με τον προϋπολογισμό του έργου να ανέρχεται σε 1,94 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 657 εκατ. ευρώ καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού CEF (Connecting Europe Facility), καθώς η διασύνδεση έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το δεύτερο σκέλος της διασύνδεσης Κύπρου – Ισραήλ
Το πρώτο τμήμα του έργου είναι το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, ενώ το δεύτερο αφορά τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, μήκους 310 χιλιομέτρων, για την οποία έχει ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητας με θετικά αποτελέσματα. Η μελέτη έδειξε επίσης τη σημαντική συνεισφορά του έργου στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διείσδυση των ΑΠΕ και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Με την ολοκλήρωση του έργου, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, η Κύπρος, το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος μέλος της ΕΕ, θα συνδεθεί ηλεκτρικά με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς, διασφαλίζοντας ισχυρή ενεργειακή θωράκιση για το νησί. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του και θα αποκτήσει τη δυνατότητα να αυξήσει περαιτέρω και πιο γρήγορα τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό του ισοζύγιο.
Ετήσιο όφελος έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές
Σε οικονομικό επίπεδο, μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καταλήγει ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα προσφέρει όφελος 123 έως 138 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τους καταναλωτές ρεύματος.
Το όφελος αφορά κυρίως τους καταναλωτές στην Κύπρο, όπου οι τιμές χονδρικής του ρεύματος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (-19%) και θα πλησιάσουν τις αντίστοιχες τιμές στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, οι επιπτώσεις της διασύνδεσης στις τιμές θεωρούνται αμελητέες, από -0,2% έως +0,1%.
