«Η ποιότητα της ενημέρωσης αρχίζει από τον σεβασμό στη λέξη και δοκιμάζεται στον σεβασμό προς τον άνθρωπο και τον κόσμο που τον περιβάλλει», τόνισε η πρόεδρος του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, Άρια Αγάτσα, στον χαιρετισμό της στο 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο που διοργανώνει η ΠΟΕΣΥ στη Σαμοθράκη.
Η πρόεδρος στάθηκε στη σημασία των δύο βασικών θεματικών του συνεδρίου, της ελληνικής γλώσσας στη δημοσιογραφία και της περιβαλλοντικής κρίσης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της δημοσιογραφικής αποστολής.
Όπως είπε, η επιλογή της Σαμοθράκης για τη διοργάνωση δίνει ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση, καθώς πρόκειται για έναν ακριτικό τόπο όπου η πολιτιστική κληρονομιά συναντά τη δύναμη της φύσης. «Μας καλεί να σκεφτούμε πώς μιλάμε στους πολίτες, ποιες φωνές αναδεικνύουμε και πόσο ουσιαστικά τους βοηθάμε να κατανοήσουν έναν κόσμο που αλλάζει», ανέφερε.
υπηρετεί την ενημέρωση από το 1905
Η κ. Αγάτσα μίλησε για την «ιστορική συνέχεια» του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, το οποίο υπηρετεί την ενημέρωση από το 1905, επισημαίνοντας ότι περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων συνεχίζει ως το εθνικό ειδησεογραφικό πρακτορείο, με αδιάλειπτη, 24ωρη παρουσία στην ελληνική και τη διεθνή επικαιρότητα.
«Αυτή η ιστορική συνέχεια αποτελεί ευθύνη για κάθε επόμενη ημέρα της δουλειάς μας», υπογράμμισε, αναφερόμενη στην πορεία του Πρακτορείου από την εποχή του τηλεγραφήματος μέχρι τη σημερινή πολυμεσική ενημέρωση. Όπως σημείωσε, η δύναμή του βρίσκεται στην ικανότητά του να μεταφέρει την είδηση πέρα από γεωγραφικά και γλωσσικά σύνορα, μέσα από τις υπηρεσίες του στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα γαλλικά, αλλά και μέσω της ραδιοφωνικής και της ψηφιακής του παρουσίας.
«Η τεχνολογική εξέλιξη αποκτά αξία όταν διευρύνει την πρόσβαση σε αξιόπιστη ενημέρωση», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της γλώσσας στη δημοσιογραφία, τονίζοντας ότι οι λέξεις δεν χρησιμοποιούνται απλώς για την περιγραφή των γεγονότων, αλλά αποτελούν βασικό εργαλείο της δημοσιογραφικής ευθύνης. «Με τις λέξεις αποδίδουμε τα γεγονότα, εξηγούμε τις αιτίες τους, διακρίνουμε την πληροφορία από την εκτίμηση», είπε, επισημαίνοντας ότι μια ασαφής διατύπωση, ένας παραπλανητικός τίτλος ή μια υπερβολή μπορούν να αλλοιώσουν την πραγματικότητα, ακόμη και όταν τα επιμέρους στοιχεία μιας είδησης είναι σωστά.
Η ευθύνη αυτή, όπως εξήγησε, είναι ακόμη μεγαλύτερη για το Πρακτορείο, καθώς το περιεχόμενό του τροφοδοτεί ολόκληρο το φάσμα των μέσων ενημέρωσης, από εφημερίδες, τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς έως ενημερωτικές ιστοσελίδες, πανελλαδικά και περιφερειακά μέσα.
«Μια είδησή μας μπορεί να γίνει τίτλος, ραδιοφωνικό δελτίο ή ανάρτηση και να φτάσει σε χιλιάδες πολίτες μέσα από διαφορετικές διαδρομές», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι «η ακρίβεια, η διασταύρωση και η καθαρή γλώσσα έχουν πολλαπλασιαστική αξία». Όπως πρόσθεσε, η ίδια πολλαπλασιαστική δύναμη ισχύει και για τα λάθη ή τα στερεότυπα, καθώς μπορούν να αναπαραχθούν με την ίδια ταχύτητα. «Η εμβέλειά μας μεγαλώνει την ευθύνη μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Δημοσιογραφία χωρίς στερεότυπα
Στο ίδιο πλαίσιο, η πρόεδρος αναφέρθηκε και στον τρόπο με τον οποίο η δημοσιογραφική γλώσσα μπορεί είτε να ενισχύσει είτε να περιορίσει κοινωνικά στερεότυπα. Τόνισε την ανάγκη οι γυναίκες να παρουσιάζονται μέσα από τη γνώση και τη δράση τους, οι άνθρωποι με αναπηρία να έχουν λόγο για όλα τα ζητήματα που τους αφορούν και να αποφεύγονται γενικεύσεις σχετικά με την καταγωγή ή την ηλικία.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη οι ανισότητες να αναδεικνύονται με στοιχεία και να ακούγεται η φωνή των ίδιων των ανθρώπων που τις βιώνουν. «Όταν αυτή η φροντίδα ξεκινά από το Πρακτορείο, μπορεί να περάσει μαζί με την είδηση σε ολόκληρη την αλυσίδα της ενημέρωσης», σημείωσε.
Η διασπορά, η ελληνική γλώσσα και τα ακριτικά σχολεία
Ιδιαίτερη θέση στον χαιρετισμό της είχε η ελληνική διασπορά και ο ρόλος των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης. Όπως είπε, για τις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού η γλώσσα αποτελεί καθημερινό δεσμό ανάμεσα σε γενιές, κοινότητες και τόπους. Αναφέρθηκε στη δημοσιογραφική κάλυψη του 11ου Διεθνούς Θερινού Πανεπιστημίου στη Βοστώνη, με επίκεντρο τα ομογενειακά μέσα και τη συμβολή τους στη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το Πρακτορείο έχει αναδείξει πρωτοβουλίες ομογενών για τη στήριξη σχολείων ακριτικών νησιών, φέρνοντας στο προσκήνιο τις ανάγκες μικρών και απομακρυσμένων κοινοτήτων. «Η παρουσία εκπροσώπων ακριτικών σχολείων στο συνέδριό μας δίνει ιδιαίτερο νόημα σε αυτή τη δημοσιογραφική ευθύνη: να εξασφαλίζουμε χώρο και προσοχή σε ανθρώπους που βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα κέντρα», τόνισε.
Περιβαλλοντική κρίση και ανάγκη για τεκμηριωμένη ενημέρωση
Αναφερόμενη στη δεύτερη θεματική του συνεδρίου, την περιβαλλοντική κρίση, η κ. Αγάτσα υπογράμμισε ότι απαιτείται η ίδια προσήλωση στην ακρίβεια και ακόμη μεγαλύτερη επιμονή στην τεκμηρίωση. Ο δημοσιογράφος, όπως είπε, καλείται να εξηγεί τη σχέση ανάμεσα σε ένα ακραίο φαινόμενο και στις μακροχρόνιες μεταβολές του κλίματος, να αναδεικνύει τις πιέσεις στα οικοσυστήματα, να ελέγχει τις πολιτικές πρόληψης και αποκατάστασης και να παρακολουθεί τι συμβαίνει στις πληγείσες περιοχές και μετά την αποχώρηση των τηλεοπτικών συνεργείων.
Η πρόεδρος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη διαχρονική ενασχόληση του Πρακτορείου με τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής. Όπως ανέφερε, ήδη από το 2006 κατέγραφε προειδοποιήσεις του καθηγητή Χρήστου Ζερεφού για την κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα, τα ακραία φαινόμενα και τις πιέσεις στους υδατικούς πόρους. «Η δημοσιογραφική μνήμη μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε στις προειδοποιήσεις και να εξετάζουμε την πορεία των αποφάσεων», σημείωσε.
Σύμφωνα με την κ. Αγάτσα, οι δύο βασικές θεματικές του συνεδρίου συναντώνται σε ένα κρίσιμο σημείο: στην ανάγκη η επιστημονική γνώση να μεταφέρεται στην κοινωνία με ακριβή αλλά και κατανοητή γλώσσα. «Όροι όπως ανθεκτικότητα, προσαρμογή, βιοποικιλότητα χρειάζονται εξήγηση και σύνδεση με την καθημερινότητα: με το νερό, την παραγωγή, την υγεία, την ασφάλεια των κατοίκων», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, ο σύγχρονος ρόλος του ιστορικού Πρακτορείου βρίσκεται ακριβώς στη σύνδεσή του με την καθημερινότητα του πολίτη: στο να μπορεί να κατανοεί τι σημαίνει μια επιστημονική εξέλιξη για την υγεία του, μια εκπαιδευτική αλλαγή για το παιδί του ή μια νέα τεχνολογία για την εργασία του.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το δημοσιογραφικό τοπίο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην τεχνητή νοημοσύνη, σημειώνοντας ότι κάνει ακόμη πιο απαιτητική την αποστολή της δημοσιογραφίας. Από τη χρήση της στην εκπαίδευση και τις αλλαγές στα επαγγέλματα έως την αναγνώριση κατασκευασμένων εικόνων και ψεύτικων φωνών, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα καθημερινά ερωτήματα για τους πολίτες.
Για ένα σύγχρονο ειδησεογραφικό πρακτορείο, όπως είπε, η ουσιαστική κάλυψη αυτών των εξελίξεων σημαίνει «μετάφραση» της τεχνολογικής πραγματικότητας σε κατανοητή πληροφορία, με τεκμηριωμένες απαντήσεις από ειδικούς και με παράλληλη εξέταση τόσο των δυνατοτήτων όσο και των κινδύνων.
«Η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χρειάζεται διαρκή επιμόρφωση, έλεγχο των αποτελεσμάτων και σαφή δημοσιογραφική ευθύνη», ανέφερε, προειδοποιώντας ότι ένα αυτοματοποιημένο κείμενο μπορεί να περιέχει ανακρίβειες ή να αναπαράγει στερεότυπα.
«Η ποιότητα στην αφετηρία επηρεάζει την ποιότητα της ενημέρωσης»
Κλείνοντας τον χαιρετισμό της, η πρόεδρος στάθηκε στους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης: συντάκτες, ανταποκριτές, φωτορεπόρτερ και τεχνικούς. «Η παρουσία τους στο πεδίο, η γνώση των τοπικών κοινωνιών και η επιμονή τους στη διασταύρωση δίνουν περιεχόμενο στην αξιοπιστία του Πρακτορείου και ολόκληρης της δημοσιογραφίας», σημείωσε.
Από τη Σαμοθράκη, η Άρια Αγάτσα έστειλε ένα μήνυμα για τον ρόλο της δημοσιογραφίας στη σύγχρονη εποχή, συνδέοντας την ιστορική διαδρομή με τις νέες προκλήσεις της ενημέρωσης.
«Με αυτή την ευθύνη, συνδέει την ιστορική του εμπειρία με έναν σύγχρονο, ζωντανό ρόλο: να φέρνει τη γνώση κοντά στην κοινωνία και να προσφέρει στα μέσα ενημέρωσης αξιόπιστο περιεχόμενο που βοηθά τον πολίτη να κατανοεί τις αλλαγές στη ζωή του», τόνισε.
ΒΙΝΤΕΟ- Πηγή: ΠΟΕΣΥ
