Με βάση τις πρώτες δορυφορικές εκτιμήσεις, το WWF αναφέρει ότι από τα τέλη Ιουλίου μέχρι σήμερα έχουν επηρεαστεί περισσότερα από 180.000 στρέμματα στις μεγαλύτερες πυρκαγιές σε Κρήτη, Πάρο, νότια Βοιωτία και δυτική Αττική. Με την ολοκλήρωση των τελικών χαρτογραφήσεων να εκκρεμεί σε ακόμη αρκετές πληγείσες περιοχές, η συνολική καμένη έκταση για αυτή την περίοδο εκτιμάται πως μπορεί να ξεπεράσει τα 200.000 στρέμματα.
Περισσότεροι από 10.000 πολίτες και επισκέπτες χρειάστηκε να εγκαταλείψουν τις εστίες και τα καταλύματά τους, ενώ οι πυρκαγιές άφησαν πίσω εκτεταμένες ζημιές σε κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις, καλλιέργειες, ελαιώνες, υποδομές και τοπικές επιχειρήσεις, με ισχυρό πλήγμα για τις τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.
Το WWF επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος των καμένων εκτάσεων αφορά μακία (σ.σ. πυκνή θαμνώδης βλάστηση), φρυγανικά οικοσυστήματα και πευκοδάση, τα οποία διαθέτουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης μετά από πυρκαγιά. Η φυσική αυτή δυνατότητα δεν αρκεί από μόνη της για να εγγυηθεί την αποκατάσταση. Η ένταση της καύσης, η ξηρασία, η διάβρωση, η έντονη βόσκηση, η απώλεια εδάφους και κυρίως οι διαδοχικές πυρκαγιές στις ίδιες περιοχές μπορούν να αλλάξουν μόνιμα την πορεία ανάκαμψης ενός οικοσυστήματος.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με το WWF, οι περιοχές που έχουν ξανακαεί μέσα σε διάστημα μικρότερο των 20 ετών και αποτελούν την πιο άμεση προτεραιότητα για την εκτίμηση της δυνατότητας φυσικής αναγέννησης. Η δυτική Αττική είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς η συχνότητα των πυρκαγιών περιορίζει σημαντικά την ικανότητα των δασικών οικοσυστημάτων να ανακάμψουν φυσικά και αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμης υποβάθμισης και ερημοποίησης. Ειδικότερα, στην πυρκαγιά που ξέσπασε στα τέλη Ιουλίου κάηκαν συνολικά 102.000 στρέμματα, από τα οποία τα 28.280 στρέμματα είχαν καεί ξανά μέσα στην τελευταία εικοσαετία (Χάρτης 1), γεγονός που ανεβάζει σημαντικά τον κίνδυνο αποτυχίας της φυσικής αναγέννησης και ενδέχεται να απαιτήσει στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης.
Άμεσες προτεραιότητες
Το WWF τονίζει ότι η ολοκλήρωση των δορυφορικών χαρτογραφήσεων και των επιτόπιων επιστημονικών ελέγχων είναι αναγκαία για την πλήρη αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των πυρκαγιών, αλλά και για τον σχεδιασμό των παρεμβάσεων αποκατάστασης από την αμέσως επόμενη ημέρα. Πιο συγκεκριμένα, χρειάζεται άμεσα συνολική χαρτογράφηση των καμένων περιοχών, ώστε να ιεραρχηθούν εκείνες που κινδυνεύουν περισσότερο από αποτυχία φυσικής αναγέννησης, διάβρωση και μακροχρόνια υποβάθμιση των οικοσυστημάτων. Παράλληλα, το WWF ζητά την πλήρη εφαρμογή όλων των διατάξεων του νέου νόμου για την πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών «Ενεργή Μάχη», ο οποίος υιοθετήθηκε την άνοιξη του τρέχοντος έτους.
Ο Νίκος Γεωργιάδης, επικεφαλής χερσαίου προγράμματος στο WWF Ελλάς, δήλωσε: «Βρισκόμαστε εν μέσω αντιπυρικής περιόδου και μόλις στην αρχή του παραδοσιακά πιο ‘δύσκολου’ μήνα. Τα έως τώρα περιστατικά υπενθυμίζουν με τον πιο δραματικό τρόπο, ότι η χώρα χρειάζεται να επενδύσει συστηματικά στην πρόληψη. Η αποτελεσματική διαχείριση της δασικής καύσιμης ύλης, η δημιουργία πιο ανθεκτικών τοπίων με τον άνθρωπο στο επίκεντρο, η συντήρηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, η ενίσχυση της επιστημονικής παρακολούθησης, η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών και η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση του κινδύνου απέναντι στις ολοένα συχνότερες και εντονότερες πυρκαγιές. Πολλά από τα παραπάνω θα γίνουν πραγματικότητα αν εφαρμοστεί γρήγορα και σωστά ο νέος νόμος ‘Ενεργή Μάχη’».
