Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας στέλνει σαφές μήνυμα για μηδενική ανοχή στη βία και στην παρενόχληση στην εργασία, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, στην έγκαιρη παρέμβαση και στην ασφάλεια στους χώρους εργασίας.
Στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής επισημαίνουν ότι η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση των καταγγελιών, αλλά επεκτείνεται στην ενημέρωση και στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ασφάλειας, σεβασμού και προστασίας για τους εργαζόμενους.
Το 2025, το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία υλοποίησε ένα συνεκτικό σχέδιο δράσεων, με στόχο τόσο τη διαχείριση των καταγγελιών όσο και τη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος όπου κάθε τέτοιο φαινόμενο αντιμετωπίζεται με μηδενική ανοχή.
Με έμφαση στην πρόληψη, στην ενημέρωση και στην εκπαίδευση, υλοποιήθηκαν στοχευμένες πρωτοβουλίες που απευθύνθηκαν τόσο στους Επιθεωρητές Εργασίας όσο και στους εργοδότες, στις επιχειρήσεις και στους εργαζόμενους.
Η επικεφαλής του αυτοτελούς τμήματος για την παρακολούθηση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία, Γεωργία Βαζάκη, αναφέρει ότι οι πρωτοβουλίες αυτές ενίσχυσαν τη γνώση του θεσμικού πλαισίου, προώθησαν την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση περιστατικών και καλλιέργησαν ένα ισχυρό μήνυμα πρόληψης σε ολόκληρη την αγορά εργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην ενίσχυση των εργαλείων που έχουν στη διάθεσή τους οι Επιθεωρητές Εργασίας για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών υποθέσεων.
Το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία παρέχει διαρκή συμβουλευτική υποστήριξη στις αρμόδιες Υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, συμβάλλοντας στην ορθή παρακολούθηση της πορείας των εργατικών διαφορών και στην ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Παράλληλα, αναπτύσσονται συνεχώς στοχευμένες πρωτοβουλίες ενημέρωσης, επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης, με αποδέκτες τις επιχειρήσεις, τους εργοδότες και τους εργαζόμενους.
Κατά το προηγούμενο έτος, εστάλη ενημερωτική επιστολή προληπτικού χαρακτήρα για τη βία και την παρενόχληση στην εργασία σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με έμφαση στους κλάδους του εμπορίου, λιανικού και χονδρικού, και του τουρισμού, εστίασης και καταλυμάτων, όπου, σύμφωνα με τα ευρήματα της ετήσιας έκθεσης του 2024, διαπιστώθηκε ανάγκη ενημέρωσης. Η επιστολή αναρτήθηκε ταυτόχρονα, τον Ιούνιο του 2025, στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε το μήνυμα της πρόληψης να είναι διαθέσιμο σε όλες τις επιχειρήσεις.
Το αυτοτελές τμήμα συνεχίζει να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για εξειδικευμένη γνώση και υποστήριξη. Μέσα από έγγραφες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση υποθέσεων βίας και παρενόχλησης, αλλά και με τη συμμετοχή των στελεχών του σε εκπαιδευτικές δράσεις, εισηγήσεις και παρουσιάσεις, ενισχύεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα των Επιθεωρητών Εργασίας και διασφαλίζεται πιο συνεκτική και αποτελεσματική εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής αναφέρουν ότι οι δράσεις αυτές ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και ενθαρρύνουν την προσφυγή στους διαθέσιμους μηχανισμούς προστασίας.
Τα πρόσφατα ευρήματα της έκθεσης για το 2025 δείχνουν ότι η βία και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας εκδηλώνονται κυρίως μέσα από ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές, οι οποίες αντιστοιχούν στο 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών. Οι περιπτώσεις σωματικής βίας φτάνουν το 15% και της σεξουαλικής παρενόχλησης το 6%.
Κατά το 2025, υποβλήθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών που αφορούσαν περιστατικά βίας και παρενόχλησης, με αύξηση 43% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η έκθεση τονίζει ότι η εξέλιξη αυτή δεν δείχνει μόνο τη συνεχιζόμενη παρουσία του φαινομένου στους χώρους εργασίας, αλλά και τη μεγαλύτερη ορατότητά του, καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι επιλέγουν να ζητήσουν θεσμική προστασία και να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία υποστήριξης.
Αρμόδια στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας σχολιάζουν ότι ιδιαίτερα θετικό στοιχείο είναι το σταθερά υψηλό ποσοστό επίλυσης των υποθέσεων μέσω της ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών.
Επιπλέον, το 73% των περιστατικών καταγράφεται σε σχέσεις κάθετης ιεραρχικής σύνδεσης μεταξύ των εμπλεκομένων, γεγονός που δείχνει τη συχνότερη εμφάνιση τέτοιων φαινομένων σε περιβάλλοντα με διαφορετικά επίπεδα διοικητικής ή οργανωτικής ευθύνης.
Σύμφωνα με την έκθεση, το ποσοστό των καταγγελιών από εργαζόμενους ηλικίας 25-34 ετών ανέβηκε στο 21,8% το 2025 από 14% το 2024, κάτι που αποδίδεται στη μεγαλύτερη ενημέρωση και ενεργοποίηση των νεότερων εργαζομένων, με παράλληλη υποχώρηση της ανοχής απέναντι σε προσβλητικές ή απαξιωτικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας.
Από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει επίσης σημαντική μεταβολή στη σύνθεση των καταγγελλομένων προσώπων. Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των καταγγελλομένων ανέβηκε στο 38% το 2025, από 30% το προηγούμενο έτος, ενώ οι άνδρες παραμένουν η πλειονότητα με 62%. Για πρώτη φορά καταγράφεται σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών, σε ποσοστό 10%, και μεταξύ ανδρών, σε ποσοστό 11%, στοιχείο που, σύμφωνα με την έκθεση, δείχνει ότι η προστασία της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας στην εργασία πρέπει να αφορά όλους, ανεξάρτητα από το φύλο των εμπλεκομένων.
Για πρώτη φορά, στην έκθεση του 2025 αποτυπώνεται ο δείκτης παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώνεται συνολικά στο 9%, με διαφοροποιήσεις ανά κλάδο δραστηριότητας. Οι υψηλότερες τιμές, που φτάνουν έως και το 23%, καταγράφονται σε επιμέρους τομείς όπως οι υπηρεσίες υγείας και διαχείρισης ακινήτων, οι δραστηριότητες αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και οι νομικές και λογιστικές υπηρεσίες. Αντίθετα, το λιανικό εμπόριο με 8%, το χονδρικό εμπόριο και τα καταλύματα με 9%, καθώς και η εστίαση με 12%, κινούνται κοντά στον συνολικό δείκτη, στοιχείο που συνδέεται και με τις στοχευμένες παρεμβάσεις ενημέρωσης και ελέγχου μέσα στο 2025.
Ο δείκτης παραβατικότητας, συνολικά και ανά δραστηριότητα, υπολογίζεται με βάση το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων, ενοποιώντας τα δεδομένα των εργατικών διαφορών, των καταγεγραμμένων ελέγχων και του μητρώου των παραβατών εργοδοτών, στους οποίους έχει επιβληθεί διοικητική κύρωση για παραβίαση της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης στην εργασία.
Τέλος, η επεξεργασία των στοιχείων δείχνει ότι οι διαφορές επιλύονται συχνότερα όταν η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να υπάρχει, κάτι που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναφοράς, της παρέμβασης και της ενεργοποίησης των προβλεπόμενων μηχανισμών προστασίας.
Κανονισμοί εργασίας με ενσωματωμένη πολιτική για τη βία και την παρενόχληση
Η ενσωμάτωση πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και της παρενόχλησης στους κανονισμούς εργασίας έχει πλέον γίνει βασικό στοιχείο της οργανωτικής λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Το 2025 συνεχίστηκε η εφαρμογή της σχετικής υποχρέωσης των εργοδοτών, με στόχο τη δημιουργία σαφών διαδικασιών πρόληψης, αναφοράς και διαχείρισης τέτοιων περιστατικών στους χώρους εργασίας.
Με βάση τα στοιχεία που τηρούν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, μέσα στο 2025 υποβλήθηκαν συνολικά 271 κανονισμοί εργασίας προς κύρωση, οι οποίοι περιλάμβαναν πολιτικές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης, όπως προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η πλειονότητα των υποβολών, σε ποσοστό 68%, προήλθε από τις μεγάλες Περιφερειακές Ενότητες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου συγκεντρώνεται σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων με περισσότερους από 20 εργαζόμενους και σχετική υποχρέωση κατάρτισης κανονισμού.
Παράλληλα, ιδιαίτερα αισθητή ήταν η συμμετοχή των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κρήτης και Αιγαίου, που συγκέντρωσαν το 19% των υποβολών, κυρίως λόγω της έντονης παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την έκθεση του 2025, η σταθερή υποβολή κανονισμών εργασίας με ενσωματωμένες πολιτικές κατά της βίας και της παρενόχλησης από την έναρξη εφαρμογής της σχετικής υποχρέωσης δείχνει ότι οι επιχειρήσεις ενσωματώνουν σταδιακά την πρόληψη στην καθημερινή τους λειτουργία. Πέρα από την τυπική συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του νόμου, η εξέλιξη αυτή δείχνει τη διαμόρφωση μιας εργασιακής κουλτούρας μηδενικής ανοχής, με έμφαση στην έγκαιρη διαχείριση καταγγελιών, στην προστασία των εργαζομένων και στη διατήρηση ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.
