Με ένα πιλοτικό εργαστήριο καλλιτεχνικής έκφρασης στο Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελεώνα Θηβών, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής δίνει έμφαση στην κοινωνική συνοχή, τη συμπερίληψη και την ισότητα των ευκαιριών. Η δράση, που υλοποιείται από τον Μάιο του 2026 μέσω του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας, στοχεύει στην ενίσχυση των κοινωνικών δεσμών και στη στήριξη της κοινωνικής επανένταξης μέσα από την τέχνη.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ανήλικες και νεαρές ενήλικες κρατούμενες έως 21 ετών, αλλά και σε γυναίκες που κρατούνται μαζί με τα παιδιά τους ή βρίσκονται σε περίοδο εγκυμοσύνης. Υλοποιείται με την άμισθη συμμετοχή μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού, ερευνητών και συνεργατών του ΠΑΔΑ.
Το εργαστήριο εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Τμήματος και δείχνει πώς το Πανεπιστήμιο αξιοποιεί την επιστημονική γνώση προς όφελος της κοινωνίας. Παράλληλα, συμβάλλει στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών και στη διαμόρφωση ενός πιο ανοιχτού και ανθρωποκεντρικού προτύπου σωφρονιστικής φροντίδας.
Η δράση συνδέεται με το δωρεάν πρόγραμμα επαγγελματικής επιμόρφωσης «Τέχνη, Ψυχική Υγεία και Απεξάρτηση», το οποίο υλοποιεί το Κέντρο Έρευνας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Κρίσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής σε συνεργασία με το Δίκτυο Αλληλεγγύης Κοινωνικών Ιατρείων.
Εκπαιδευόμενοι του προγράμματος συμμετέχουν εθελοντικά στην υλοποίηση του εργαστηρίου, μεταφέροντας στην πράξη τη φιλοσοφία ενός Πανεπιστημίου που δεν περιορίζεται στην παραγωγή γνώσης εντός των αιθουσών διδασκαλίας, αλλά επενδύει έμπρακτα στην έρευνα στο πεδίο και σε δράσεις κοινωνικής ένταξης, με στόχο την ενδυνάμωση των ατόμων και των ομάδων που συμμετέχουν.
Η συμμετοχή στο εργαστήριο είναι ανοικτή, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ενδιαφερόμενων γυναικών στις δράσεις του προγράμματος. Η επιλογή αυτή αντανακλά τη δέσμευση της δράσης στις αρχές της καθολικής συμμετοχής και της ισότητας, ανεξαρτήτως των συνθηκών κράτησης. Βασικός σκοπός του εργαστηρίου είναι η δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των συμμετεχουσών μέσα από καλλιτεχνικές δράσεις που συνδυάζουν τη μουσική, τον χορό και το τραγούδι. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της δημιουργικής έκφρασης, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της ενεργού συμμετοχής των κρατουμένων σε ομαδικές δραστηριότητες.
Οι δράσεις αυτές συμβάλλουν σε μια πιο ανθρώπινη καθημερινότητα μέσα στο κατάστημα κράτησης, μειώνοντας το αίσθημα απομόνωσης και ενισχύοντας τη σύνδεση των κρατουμένων με τον έξω κόσμο. Η πιλοτική φάση του εργαστηρίου περιλαμβάνει εβδομαδιαίες συναντήσεις διάρκειας εβδομήντα πέντε (75) λεπτών για καθεμία από τις δύο ομάδες.
Η δράση υλοποιείται χάρη στη συμμετοχή επαγγελματιών διαφορετικών ειδικοτήτων, οι οποίοι επιλέχθηκαν κατόπιν αξιολόγησης, με βάση τα επιστημονικά και επαγγελματικά τους προσόντα, καθώς και τη διαθεσιμότητά τους για εθελοντική συμμετοχή στο πρόγραμμα. Η συνεργασία αυτή δείχνει τη δυνατότητα της πανεπιστημιακής κοινότητας να κινητοποιεί γνώσεις και δυνάμεις όταν τις θέτει στην υπηρεσία της κοινωνίας.
Η εμπειρία που αποκτήθηκε στον πρώτο κύκλο συναντήσεων, μαζί με τη διερεύνηση των αναγκών και των ενδιαφερόντων των συμμετεχουσών, αξιοποιείται ήδη για τον σχεδιασμό της επόμενης φάσης του εργαστηρίου. Στόχος είναι η συνέχιση της παρέμβασης από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Ιανουάριο του 2027, με περαιτέρω ανάπτυξη των καλλιτεχνικών δράσεων και περισσότερες ευκαιρίες δημιουργικής έκφρασης και συμμετοχής για τις κρατούμενες γυναίκες.
Η συνεχιζόμενη αυτή προσπάθεια αποσκοπεί στην εδραίωση μιας ανοικτής, εξωστρεφούς και ανθρώπινης λειτουργίας του σωφρονιστικού καταστήματος, με το Πανεπιστήμιο να λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην κοινωνία και στον χώρο της κράτησης.
Με πρωτοβουλίες όπως αυτή, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής επιβεβαιώνει ότι η αποστολή ενός σύγχρονου δημόσιου πανεπιστημίου δεν περιορίζεται στην παραγωγή και τη μετάδοση της γνώσης. Επεκτείνεται στην παραγωγή ουσιαστικού κοινωνικού αποτυπώματος, συμβάλλοντας ενεργά σε μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, όπου η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και η επιστήμη λειτουργούν ως μοχλοί ένταξης, αλληλεγγύης και ελπίδας.
