«Τα κτίρια δεν είναι ποτέ απλώς κτίρια. Είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας μας αλλά και οι ενεργοί συντελεστές της». Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, εγκαινίασε χθες τη μεγάλη έκθεση Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Architecture in Greece – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος, που θα φιλοξενείται από τις 17 Οκτωβρίου 2026 έως τις 17 Ιανουαρίου 2027 στο πρώην δημόσιο καπνεργοστάσιο της οδού Λένορμαν, με τη συνεργασία του Citylab και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) και την αρωγή της Βουλής.
Στην ανακοίνωση της Βουλής αναφέρεται ότι ο κ. Ν. Κακλαμάνης μίλησε για ένα ιδιαίτερα «φιλόδοξο επιστημονικό και πολιτιστικό εγχείρημα, που διατρέχει χιλιάδες χρόνια αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τις μέρες μας», δίνοντας έμφαση και σε μια ακόμη διάσταση της έκθεσης. Όπως σημείωσε, «η συγκέντρωση, η επιστημονική τεκμηρίωση και η δημόσια παρουσίαση αυτού του πολύτιμου αρχιτεκτονικού αποθέματος αναδεικνύουν την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα μας έναν σταθερό θεσμό, αφιερωμένο στην ιστορία και την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής της». Πρόσθεσε ότι «η προοπτική ίδρυσης ενός ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής αποτελεί εύλογο στόχο, που αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου και συνεργασίας ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα, τους πολιτιστικούς φορείς και την Πολιτεία», ενώ τόνισε πως «η Βουλή θα είναι παρούσα σε αυτό το εγχείρημα».
Ο πρόεδρος της Βουλής στάθηκε επίσης στη «βαθιά πολιτική αντίληψη της αρχιτεκτονικής και στη σημασία που αποδίδει η Βουλή των Ελλήνων στη στήριξη πρωτοβουλιών που συνδέουν τον πολιτισμό με την κοινωνία των πολιτών». Υπογράμμισε ακόμη ότι «ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε τον δημόσιο χώρο δεν είναι ποτέ ουδέτερος: αποτυπώνει τις αντιλήψεις μας για τη συνύπαρξη, την ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή». Κλείνοντας, σημείωσε πως «μια δημοκρατική κοινωνία χρειάζεται χώρους που ενώνουν, όχι χώρους που αποκλείουν. Χώρους ανοιχτούς, προσβάσιμους, φιλόξενους, που ενθαρρύνουν τη συνάντηση, την επικοινωνία και τον διάλογο».
Στα εγκαίνια της έκθεσης τον πρωθυπουργό εκπροσώπησε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη. Παρέστη επίσης ο γ΄ αντιπρόεδρος της Βουλής, Αθανάσιος Μπούρας, καθώς και βουλευτές.
Η έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος»
Πρόκειται για μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στη διαχρονική πορεία της αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή. Παρουσιάζει την αρχιτεκτονική ως τέχνη, επιστήμη, πολιτισμική έκφραση και ιστορικό τεκμήριο, μέσα από έναν διάλογο έργων διαφορετικών εποχών που αναζητά συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς. Αφετηρία της εκθεσιακής αφήγησης είναι η σκέψη του Δημήτρη Πικιώνη για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και τη δυνατότητα της μορφής να συνομιλεί με τον ιστορικό χρόνο. Ενοποιητικό στοιχείο είναι ο ελληνικός τόπος – φυσικός και ανθρωπογενής – και οι πολιτισμικές διασυνδέσεις που τον διαμόρφωσαν. Παράλληλα, αναδεικνύεται η διαρκής διαλεκτική της αρχιτεκτονικής με τις άλλες καλές τέχνες, μέσα από μορφές, υλικά, τεχνικές και συμβολισμούς. Αρχιτεκτονικά σχέδια και σκίτσα, προπλάσματα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία, περιοδικά, κινηματογραφικά αποσπάσματα και υλικό από σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά αρχεία συνθέτουν ένα πολύπλευρο σώμα τεκμηρίων.
Η έκθεση απευθύνεται τόσο στους ειδικούς όσο και στο ευρύ κοινό, προβάλλοντας την αρχιτεκτονική ως ουσιαστικό μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας. Την επιμέλεια έχουν αναλάβει οι Σταύρος Αλιφραγκής, Μανόλης Κορρές, Παναγιώτης Πάγκαλος και Δημήτρης Φιλιππίδης, ενώ τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, του υπουργείου Πολιτισμού, της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης. Πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου και της Alpha Bank, καθώς και με την υποστήριξη του Μουσείου Ακρόπολης, του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων και του Συλλόγου των Αθηναίων.
