Απαντήσεις από την κυβέρνηση για τη χρηματοδότηση του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) ζητά η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, καταγγέλλοντας ότι, παρά τις πρόσφατες κυβερνητικές εξαγγελίες, δεν έχει ακόμη εκδοθεί απόφαση που να συνοδεύεται από συγκεκριμένα και δεσμευμένα ποσά.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, στις 5 Αυγούστου 2026 ο υπουργός Ανάπτυξης ανακοίνωσε την ένταξη του προγραμματισμού του ΕΛΙΔΕΚ στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζονται ποσό και χρονοδιάγραμμα.
Είχε προηγηθεί, στις 18 Ιουνίου 2026, η εξαγγελία για την «παράταση της δανειακής σύμβασης με την ΕΤΕπ (ΕΛΙΔΕΚ-2)», με την «αποδέσμευση» πόρων που, μαζί με την εθνική συμμετοχή, «αγγίζουν τα 286 εκατ. ευρώ» έως το 2028. Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, και σε αυτή την περίπτωση δεν έχει δημοσιευθεί σχετική διοικητική πράξη.
Τα στοιχεία για τη χρηματοδότηση
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη παραθέτει σειρά στοιχείων για την πορεία της χρηματοδότησης του ΕΛΙΔΕΚ.
Όπως αναφέρει, το ΕΛΙΔΕΚ, που ιδρύθηκε με τον ν. 4429/2016, ξεκίνησε εν μέσω μνημονίων με 300 εκατ. ευρώ εξασφαλισμένης χρηματοδότησης: 180 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση της 15ης Ιουλίου 2016 με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και 120 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων στις 28 Δεκεμβρίου 2016.
Σύμφωνα με τον δημοσιευμένο απολογισμό της διοίκησης του Ιδρύματος τον Απρίλιο του 2026, μέσα σε μία δεκαετία δεσμεύτηκαν 348,5 εκατ. ευρώ μέσω 28 προκηρύξεων, που αφορούν 1.585 υποτροφίες και 1.610 ερευνητικά έργα.
Το 92% των πόρων κατευθύνεται σε δράσεις, ενώ, σύμφωνα με την ίδια επίσημη πηγή, το ΕΛΙΔΕΚ δεν λαμβάνει τακτική επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, το σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 68,3 εκατ. ευρώ, το οποίο εντάχθηκε στις 22 Ιουλίου 2022, ολοκληρώνεται με τη λήξη του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» το 2026.
Η νέα δανειακή σύμβαση ύψους 143 εκατ. ευρώ με την ΕΤΕπ υπογράφηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2024, παρουσία τριών υπουργών. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, χρειάστηκαν 28 μήνες μέχρι να ανακοινωθεί, στις 18 Ιουνίου 2026, η αξιοποίησή της.
«Είναι πρόσθετοι πόροι ή το ίδιο ποσό σε δύο εξαγγελίες;»
Η ΕΛΑΣ θέτει ένα βασικό ερώτημα προς την κυβέρνηση σχετικά με τις δύο πρόσφατες ανακοινώσεις.
«Τα “286 εκατ.” του Ιουνίου και η “ένταξη στο ΤΠΑ” του Αυγούστου είναι πρόσθετοι πόροι ή το ίδιο ποσό σε δύο εξαγγελίες;», διερωτάται.
Όπως υποστηρίζει, το ποσό των 286 εκατ. ευρώ αποτελείται από δάνειο της ΕΤΕπ και εθνική συμμετοχή, η οποία εγγράφεται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, εργαλείο προγραμματισμού του οποίου είναι το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
«Χωρίς δημοσιευμένη απόφαση με προϋπολογισμό και πηγές, καμία εξαγγελία δεν συνιστά δεσμευμένο ευρώ», τονίζει η ΕΛΑΣ.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το ΕΠΑ 2026-2030 διαθέτει 13,5 δισ. ευρώ, με δυνατότητα υπερδέσμευσης έως 17,1 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η σταθερή χρηματοδότηση της έρευνας αποτελεί ζήτημα πολιτικής βούλησης και όχι δημοσιονομικής αδυναμίας.
«Η έρευνα χρηματοδοτείται με αποφάσεις, όχι με ανακοινώσεις»
Η ΕΛΑΣ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι ανακυκλώνει υφιστάμενα προβλήματα και τα παρουσιάζει επικοινωνιακά ως λύσεις, ζητώντας συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας.
«Η ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας προϋποθέτουν σταθερή ροή χρηματοδότησης και συνέπεια. Η έρευνα χρηματοδοτείται με αποφάσεις και εγγραφές στον προϋπολογισμό — όχι με ανακοινώσεις», καταλήγει η ανακοίνωση.
