Από τη γερμανική Κατοχή έως τον βομβαρδισμό του Πειραιά, έξι παραστάσεις σε Αθήνα και Πειραιά φέρνουν στο προσκήνιο την Αντίσταση, τη μνήμη, τη συνεργασία με τον κατακτητή, την ενοχή και τις ιδεολογικές συγκρούσεις. Μέσα από ιστορικές μαρτυρίες, λογοτεχνικά έργα και προσωπικές ιστορίες, αναδεικνύουν πως η Ιστορία δεν είναι μόνο γεγονότα και ημερομηνίες, αλλά κυρίως οι άνθρωποι, οι εμπειρίες και τα τραύματα που εξακολουθούν να διαμορφώνουν το παρόν μας.
-«Οι δωσίλογοι»
Θέατρο Χώρα –Αθήνα (Αμοργού 20, Κυψέλη)
Το Θέατρο του Νέου Κόσμου και η ομάδα Elephas tiliensis, με τον Δημήτρη Αγαρτζίδη και τη Δέσποινα Αναστάσογλου, παρουσιάζουν για πρώτη φορά στη σκηνή τους «Δωσίλογους» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, σε διασκευή του ομώνυμου βιβλίου ειδικά για το θέατρο. Η ιστορική έρευνα του Μενέλαου Χαραλαμπίδη εξετάζει τη συνεργασία Ελλήνων με τις δυνάμεις Κατοχής, την προδοσία, την Αντίσταση και τη μεταπολεμική απόδοση δικαιοσύνης. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου. Παίζουν Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου, Μαρκέλλα Γιαννάτου, Τόλης Μπριασούλης, Βίκυ Κατσίκα, Εμμανουήλ Κοντός, ‘Αρης Λάσκος. Από 26 Οκτωβρίου 2026.
-«Χώμα»
bijoux de kant HOOD –Αθήνα (Ακταίου 35, Θησείο)
Βασισμένη στο έργο του Παύλου Μάτεσι «Η μητέρα του σκύλου», η παράσταση αναφέρεται στις πληγές της Κατοχής μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας και τη σχέση της μητέρας της με τον Ιταλό κατακτητή. Εστιάζει στα κοινωνικά ταμπού, στην ενοχή και στη μνήμη της εποχής. Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2026 στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Παύλος Μάτεσις στο χωριό Λαμπεία, στην Ηλεία. Το «Χώμα» εγκαινιάζει τον νέο χώρο της bijoux de kant στο Θησείο για 8 παραστάσεις. Σκηνοθετεί ο Γιάννης Σκουρλέτης, με δραματουργική επεξεργασία της Ασημένιας Ευθυμίου, ενώ επί σκηνής εμφανίζονται η Σωτηρία Χρυσικοπούλου και η Χαρούλα Τσαλπαρά. Έως 28 Δεκεμβρίου.
Σύγχρονο Θέατρο — Αθήνα (Ευμολπιδών 45, Κεραμεικός)
Το έργο του Χρόνη Μίσσιου συνεχίζει για πέμπτη χρονιά, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτικός λόγος μιας από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της Αριστεράς παραμένει επίκαιρος. Η παράσταση βασίζεται σε αυτοβιογραφικό κείμενο γραμμένο σε συνειρμική και λαϊκή γλώσσα, μετατρέποντας την οδυνηρή πολιτική εμπειρία σε ζωντανό λογοτεχνικό μύθο και καταγγέλλοντας τόσο τα βασανιστήρια και τους βασανιστές του Μίσσιου όσο και τους κομματικούς γραφειοκράτες της Αριστεράς και τον δογματισμό τους. Η ιστορία ξεκινά στη σκιά του Εμφυλίου και φωτίζει τις διώξεις που ακολούθησαν. Το κείμενο του Χρόνη Μίσσιου μεταφέρεται στη σκηνή του Σύγχρονου θεάτρου από την ομάδα GAFF. Η σκηνοθεσία είναι της Σοφίας Καραγιάννη και η δραματουργική επεξεργασία των Σοφίας Καραγιάννη και Μυρτώς Αθανασοπούλου. Ερμηνεύουν οι: Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Κωνσταντίνος Πασσάς, Δημήτρης Μαμιός, Γιάννης Μάνθος. Έως 26 Δεκεμβρίου 2026.
-«Μωβ Ομπρέλα»
Θέατρο Πορεία — Αθήνα (Τρικόρφων 3)
Η ιστορία μιας οικογένειας λίγο πριν από τον πόλεμο του 1940, μέσα από τη ματιά των παιδιών, ζωντανεύει στη θεατρική μεταφορά του ομώνυμου έργου της Αλκης Ζέη. Στην καθημερινή ζωή, στις οικογενειακές σχέσεις και στις αλλαγές που πλησιάζουν, ξεδιπλώνεται ο κόσμος λίγο πριν από τη μεγάλη ιστορική ανατροπή. Η σκηνοθεσία και η δραματουργική επεξεργασία είναι της Δήμητρας Λαρεντζάκη, ενώ η διασκευή των Δήμητρας Λαρεντζάκη – Σοφίας Ευτυχιάδου. Παίζουν η Αγάπη Μουστρή, ο Αλέξανδρος Κωχ, ο Βαγγέλης Χαλκιαδάκης, ο Γιάννης Εσκιντζόγλου, ο Γιώργος Μακρής, η Ειρήνη Ιωάννου – Παπανεοφύτου, ο Νικόλας Δρίγκας, ο Τριαντάφυλλος Δελής και η Χριστίνα Βράκα. Έως 6 Ιανουαρίου 2027.
NØ52 — STAGE – Αθήνα (Τήνου 52-54, Κυψέλη)
Το 1943-1944, στην ορεινή Αρκαδία, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη υπό γερμανική Κατοχή, ο εμφύλιος διχασμός έχει ήδη αρχίσει. Συλλήψεις, εκτελέσεις, αντίποινα και προσωπικές εκδικήσεις διαλύουν τις τοπικές κοινωνίες. Η Μονή Ορθοκωστάς, στην Κυνουρία, μετατρέπεται σε τόπο κράτησης ανθρώπων που θεωρούνται εχθροί του ΕΛΑΣ. Αυτή την περίοδο της ελληνικής ιστορίας πραγματεύεται ο Θανάσης Βαλτινός στο μυθιστόρημά του «Ορθοκωστά» (1994), συνθέτοντας μια αφήγηση μέσα από τις μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα. Αντλώντας έμπνευση από το έργο του, η «Μονή Ορθοκωστάς» είναι ένα νέο, πρωτότυπο θεατρικό κείμενο. Σύλληψη – Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Πλεμμένος. Παίζουν: Παρασκευή Δουρουκλάκη, Έλλη Στεργίου. Από 18 Νοεμβρίου 2026.
Κεντρική Αγορά Πειραιά – Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 32, Πειραιάς)
Πρόκειται για το θεατρικό ντοκιμαντέρ που βασίζεται στον ιστορικό συμμαχικό βομβαρδισμό του Πειραιά στις 11 Ιανουαρίου 1944, κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφέρεται στους ανθρώπους που έζησαν στα καταφύγια, στις καταστροφές και στην προσπάθεια διαφυγής από την πόλη. Μέσα από έρευνα που διήρκεσε 8 χρόνια, οι Ερμής Περιστέρης και Σπύρος Ασημένιος από την ομάδα Mementaλ παρουσιάζουν την παράσταση «’Ακου μικρέ, o Πειραιάς βομβαρδίστηκε» με τις ιστορίες των ανθρώπων που βίωσαν τον βομβαρδισμό. Το έργο παρουσιάστηκε αρχικά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Σκηνή Ω) και συνεχίζει με δράσεις όπως στην Κεντρική Αγορά Πειραιά στις 26, 27 και 28 Οκτωβρίου 2026 (ώρα 19.30 – είσοδος ελεύθερη). Ο νέος κύκλος της παράστασης ξεκινά, όπως ανακοινώθηκε, στις 11 Ιανουαρίου 2027 στο ΔΘΠ. Δραματουργία: Ερμής Περιστέρης και Σπύρος Ασημένιος. Παίζουν: Σπύρος Ασημένιος, Λυδία Γιαννουσάκη, Θανάσης Καφενταράκης, Κατερίνα Μεφσούτ.
Κατερίνα Λυμπεροπούλου
*Φωτογραφία: Οι Δωσίλογοι. Photo Credit: Walter Otto Luben. Συλλογή Δημήτρη Τσακμάκη.
Τη φωτογραφία παραχώρησε το Θέατρο του Νέου Κόσμου.
